Aplikujesz po dofinansowanie z UE? Uważaj, bo wcale możesz nie być MSP!

1. Większość działań kierowana jest wyłącznie do sektora MSP (mikro-, małych lub średnich przedsiębiorstw).
2. W przypadku niektórych działań, wysokość wsparcia (procent kosztów zwracanych w ramach programu) uzależniona jest od rozmiaru przedsiębiorstwa (miro-, małe, albo średnie).

Na pozór, sprawa wydaję się prosta. Na pozór.
Podstawą prawną do określania wielkości przedsiębiorstwa jest ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), w tym w szczególności Załącznik 1 do tego Rozporządzenia. Warto o tym pamiętać zwłaszcza w kontekście faktu, że niektóre formularze stosowane przez PARP stoją do niego w sprzeczności, np. poprzez nieumiejętne stosowanie słów „lub”, „albo” lub „i”, co w przypadku formalnych dokumentów potrafi mieć kolosalne znaczenie. Rozporządzenie jasno specyfikuje, że:

- Mikroprzedsiębiorstwa to przedsiębiorstwa zatrudniające mniej niż 10 pracowników oraz spełniające przynajmniej 1 z 2 następujących kryteriów: wartość rocznego obrotu lub sumy bilansowej jest mniejsza lub równa 2 mln Euro
- Małe przedsiębiorstwa to przedsiębiorstwa zatrudniające mniej niż 50 pracowników oraz spełniające przynajmniej 1 z 2 następujących kryteriów: wartość rocznego obrotu lub sumy bilansowej jest mniejsza lub równa 10 mln Euro
- Średnie przedsiębiorstwa to przedsiębiorstwa zatrudniające mniej niż 250 pracowników oraz spełniające przynajmniej 1 z 2 następujących kryteriów: wartość rocznego obrotu lub sumy bilansowej jest mniejsza lub równa 43 mln Euro
Już na pierwszy rzut oka widać, że w polskich realiach sprawa będzie rozchodziła się najczęściej o liczbę pracowników. Istotne są w tym miejscu 3 aspekty, z których dwa pierwsze dotyczą także pozostałych kryteriów (obrót i suma bilansowa):

1. Okres referencyjny.
2. Przedsiębiorstwa partnerskie albo powiązane.
3. Definicja pracownika.

Jest to aspekt nastręczający najwięcej trudności. Najogólniej rzecz biorąc, do obliczania wartości w celu sprawdzania spełniania przedstawionych powyżej kryteriów, czasami wliczać należy także dane innych podmiotów niż podmiot aplikujący po dofinansowanie. Konieczność taka zachodzi zarówno w przypadku powiązań kapitałowych jak i osobowych. Pewną ciekawostką jest także fakt, że Rozporządzenie w języku polskim stoi w pewnych obszarach w sprzeczności z Rozporządzeniami (przynajmniej) w języku angielskim i francuskim, które to dwa ostatnie Rozporządzenia z kolei są ze sobą spójne…
Poszukiwanie przedsiębiorstw partnerskich jest prostsze. W większości przypadków, będą to wszelkie przedsiębiorstwa posiadające 25% lub więcej kapitału (lecz nie więcej niż 50%) w przedsiębiorstwie, które aplikuje po dofinansowanie lub takie; w których przedsiębiorstwo aplikujące posiada 25% lub więcej kapitału (lecz nie więcej niż 50%). W przypadku takich przedsiębiorstw, wlicza się dane (liczba pracowników, obrót, suma bilansowa), stosownie do procentów.
Przedsiębiorstwo powiązane definiowane jest bardziej ogólnie: jako przedsiębiorstwo posiadające dominujący wpływ na przedsiębiorstwo wnioskujące o dofinansowanie lub odwrotnie – jako przedsiębiorstwo, na które dominujący wpływ posiada przedsiębiorstwo wnioskujące. W praktyce zatem, będą to najczęściej przedsiębiorstwa posiadające (lub, w których „posiada się”) ponad 50% kapitału. Ale po pierwsze: nie tylko (dominujący wpływ może zachodzić także na innej podstawie), a pod drugie: nie zawsze (są pewne wyłączenia). W przypadku zidentyfikowania „powiązania” z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych, powiązanie takie zachodzi jedynie w przypadku, gdy taka osoba fizyczna lub ich grupa prowadzi działalność lub część działalności na tym samym rynku bądź rynkach pokrewnych w stosunku do rynku przedsiębiorstwa aplikującego o dofinansowanie („przy czym za rynek pokrewny uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku”). W przypadku przedsiębiorstw powiązanych, wlicza się 100% ich danych (liczby pracowników, obrotu, sumy bilansowej).
Schody zaczynają się jednak dopiero w momencie identyfikowania całej grupy przedsiębiorstw partnerskich i powiązanych. Ujmując rzecz najogólniej:

1. Przedsiębiorstwa partnerskie występują tylko „w 1-szej linii” w górę lub w dół w stosunku do przedsiębiorstwa badanego, ale;
2. Przedsiębiorstwa powiązane tworzą de facto 1 duże przedsiębiorstwo – w górę, w dół i na boki aż do końca łańcuszka, czyli;
3. Jeśli wnioskodawca ma przedsiębiorstwa powiązane, to wlicza się po 100% danych wszystkich tych przedsiębiorstw (powiązanych pośrednio lub bezpośrednio, w górę lub w dół, samodzielnie lub wspólnie z innymi przedsiębiorstwami powiązanymi) ORAZ stosowny procent danych przedsiębiorstw partnerskich, tylko w 1-szej linii (w górę lub w dół) ale w stosunku do dowolnego z przedsiębiorstw powiązanych, bo przecież wszystkie te przedsiębiorstwa powiązane to tak naprawdę jedno przedsiębiorstwo wnioskodawcy, oraz;
4. Jeśli beneficjent ma przedsiębiorstwa partnerskie (tylko w 1-szej linii, ale także w stosunku do przedsiębiorstw, z którymi beneficjent jest powiązany), to wlicza się stosowny procent sumy danych każdego z tych przedsiębiorstw partnerskich wraz z ew. wszystkimi jego przedsiębiorstwami powiązanymi, bo przecież tak naprawdę to jest to jedno wielkie przedsiębiorstwo, jak również;
5. Jeśli beneficjent (lub inne współ-rozpatrywane przedsiębiorstwo na mocy partnerstwa bądź powiązania) ma kilku udziałowców (bądź udziały w kilku przedsiębiorstwach), w każdym pojedynczym przypadku mniej niż 25 %, ale przedsiębiorstwa te są ze sobą powiązane, to je łącznie traktuje się także jako przedsiębiorstwo partnerskie / powiązane w zależności od tego, jaki procent udziałów tworzą wspólnie.

1. Pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
2. Osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegające mu i uważane za pracowników na mocy prawa krajowego.
3. Właścicieli – kierowników.
4. Partnerów prowadzących regularną działalność w przedsiębiorstwie i czerpiących z niego korzyści finansowe.
Szczególnie sporny jest punkt drugi. W praktyce najczęściej nie uwzględnia się osób pracujących na podstawie umowy o dzieło. Co się natomiast tyczy umów zlecenia, to musi to być rozpatrywane osobno dla każdego przypadku w kontekście postanowień zawartych w samej umowie.