O czym nastolatki myślą w wakacje?

Niektórzy/re sięgają po pornografię jako substytut edukacji seksualnej, a tam widzą tylko narządy płciowe w trakcie penetracji – niewiele gry wstępnej, sam akt i głośno jęczące kobiety w dwudziestocentymetrowych szpilkach. Dostajemy pytania od dziewczyn o to jak mają wyglądać, czy mają sobie całkowicie usunąć owłosienie intymne i czy mają „wydawać te dźwięki”. Gdzieś gubi się naturalna kolej rzeczy – stopniowe wchodzenie w świat seksualności, od trzymania sie za ręce, przytulania, przez delikatne pieszczoty aż po pełny stosunek i dalsze eksperymenty łóżkowe.

Dostaliśmy przynajmniej kilka sms-ów od nastolatek, które planowały seks analny zanim jeszcze odbyły stosunek dopochwowy. Bywa, że taka forma kontaktów ma pozwolić dziewczynie na zachowanie „dziewictwa”, pojmowanego bardzo wąsko jako nieuszkodzenie błony dziewiczej. Brak edukacji seksualnej sprawia, że młode osoby traktują swoje ciało przedmiotowo, a relacje zadaniowo – muszę wiedzieć, jak zaspokoić chłopaka/dziewczynę, ale nie zastanawiam się nad tym, czego ja chcę i czy w ogole jestem już na to gotowy/a. Może się to wydac szokujące, ale w drugiej dekadzie XXI wieku, w dobrze rozwiniętym kraju jakim jest Polska dobrze się miewa niebezpieczny mit o tym, że za pierwszym razem nie zachodzi się w ciążę. Wiedza podwórkowa i przekazywane sobie na ucho mity to kolejne, niewłaściwe źródło wiedzy o seksualności.

Jednocześnie do głosu dochodzą dziś u nas zwolennicy edukacji do abstynencji seksualnej aż do ślubu, którzy wierzą, że przekaz „nie możesz tego robić, bo to jest złe” przekona nastolatki do rezygnacji ze wspołżycia. Dla mnie takie podejście to wyraz braku szacunku dla młodzieży oraz wiary, że jeśli dostaną wybór to nie będą potrafili zdecydować się na to, co jest dla nich w danym momencie korzystne – że trzeba im zakazywać i nakazywać, straszyć i moralizować.

Komunikat, jaki wysyłają edukatorki i edukatorzy Pontonu do bardzo młodych osób też ma na celu opóźnienie decyzji o inicjacji seksualnej. Mówimy im to jednak w inny sposób – nie: „musisz powiedzieć nie, gdy ktoś namawia cię do seksu”, a „masz prawo powiedzieć nie, jeśli nie czujesz się gotowa/y na seks”. Traktujemy osoby, które powierzają nam swoje troski poważnie – mają oni/one już własny rozum, potrafią wyciągać wnioski i myśleć logicznie. Zwracamy im ich podmiotowość – zrobisz, jak zechcesz, ale pamiętaj, że tu chodzi o Ciebie i twoje dobre samopoczucie i bezpieczeństwo. Po kilku latach pracy z młodzieżą wiem, że to przynosi efekty, czego potwierdzenie dostaję w wiadomościach takich jak „Jest pani pierwszą osobą, która mi powiedziała, że mam prawo powiedzieć nie”.

Pontonowi wolontariusze i wolontariuszki niejednokrotnie przekonały/li piszące osoby, żeby się jeszcze wstrzymały z seksem. Pamietajmy jednak, że większość osób, które się z nami kontaktują jest jednak zdecydowana i i tak „to” zrobi. Możemy ubolewać nad tym jaka jest „ta dzisiejsza młodzież”, nie puszczac dzieci na imprezy i samodzielne wyjazdy, ale prawda jest taka, że nie jesteśmy w stanie przypilnować zdeterminowanego nastolatka/nastolatki, która chce dać ukochanemu/j dowód miłości. To, co możemy zrobić to dać im informacje jak wejsc w życie seksualne nie narażając się na ryzyko nieplanowanej ciąży czy zakażenia chorobami.

Łączy ich jeden wspólny mianownik – liczna grupa nastolatków korzystających z porad Pontonu chce zabezpieczac sie, ale tak, żeby nie trzeba było nikomu o tym mówić, szczególnie lekarzowi. Dostajemy mnóstwo pytań od osób, które chcą kupić pigiłki antykoncepcyjne bez recepty. Uświadamiamy im, że ta metoda antykoncepcji wymaga okresowych kontroli lekarskich i niezbędna jest wizyta dziewczyny u ginekologa. Przyczyny tej niechęci do służby zdrowia są wielorakie. Przede wszystkim nastolatki panicznie boją się, że ich rodzice lub opiekunowie dowiedzą się, że są aktywne seksualnie. Spodziewają się, że w takim przypadku czekają ich surowe konsekwencje.

Niestety nadal w wielu polskich rodzinach temat seksualności młodych osób jest zamiatany pod dywan, zakłada się, że jeśli nie będziemy o tym mówic, to dzieci nie będą tego robić. Jednocześnie komunikaty, jakie dziewczyny i chłopcy odbierają w rodzinie pokazują na ogół seks wyłącznie w złym świetle, jako źródło chorob, niechcianych ciąż i najproszty sposób na zmarnowanie sobie życia. Szkoła, w której zajęcia z wychowania do życia w rodzinie są niejednokrotnie mylone z lekcjami religii, również pogłębia wizerunek seksu jako czegoś mrocznego i złego.

Z drugiej strony nastolatki boją się, że lekarz lub lekarka, do której przyjdą po porade antykoncepcyjną, potraktuje je źle, będzie oceniał ich prywatne decyzje i odmówi wypisania recepty. Te obawy nie są bezpodstawne – dostajemy sporo zgłoszeń od młodych kobiet, którym ginekolog/ginekolożka odmówila antykoncepcji hormonalnej komentując, że są „za młode” na seks i powinny wracać do nauki. Dziewczyny nie wiedzą , że jako pacjentki mają prawa i mogą w takich sytuacjach reagować, szczególnie gdy słyszą nieobiektywne opinie i oceny.

Obawy związane z zakupem antykoncepcji lub uzyskaniem recepty pchają młodzież do metod tradycyjnych. Poza stosunkiem przerywanym króluje tzw. kalendarzyk, metoda już dawno uznana za przestarzałą i nieskuteczną. Winę za tę sytuacje ponosi szkoła – na lekcjach biologii uczniowie/uczennice dostają tylko bardzo ogólne informacje na temat cyklu miesiączkowego z sugestią, że owulacja występuje w 14 dniu cyklu.

Dziewczyny i chłopcy piszą do nas, że kochali się „w dni niepłodne” nie wiedząc tak naprawdę co to oznacza. Nowoczesne metody obserwacji płodności mogą być stosowane z powodzeniem, ale rolą szkoły jest uświadomienie nastolatkom, że skuteczność tych metod zależy od wiedzy i doświadczenia (uczenie się podstaw trwa kilka miesięcy, a do wprawy w analizowaniu objawów płodności takich jak podstawowa temperatura ciała czy położenie szyjki macicy dochodzi się latami), a także iście żołnierskiej dyscypliny. Kto nie wierzy niech zajrzy na specjalnistyczne fora, które są pełne bardzo szczegółowych pytań od kobiet stosujących te metody regularnie. Obowiązkiem szkoły jest także uzmysłowienie młodym ludziom, że seks bez prezerwatywy może skończyć się zakażeniem wirusem HIV i innymi chorobami.

Swoje trzy grosze dokłada pornografia, która pokazuje wyimaginowany świat, w którym kobiety mają okazałe, kragłe biusty, a ich partnerzy nietypowo duże penisy. Problem w tym, że nastolatki nie wiedzą, że to, co oglądają to nie jest norma, a wyjątki. Nikt im nie mówi, że aktorzy porno są dobierani pod kątem walorów fizycznych, a aktorki robią sobie na potęgę operacje plastyczne nie tylko piersi, ale i genitaliów.

Młodzież popada w kompleksy, że nie pasuje do tych kanonów. Pytają, czy jeśli jedna pierś jest większa od drugiej to jest to objaw raka. Chłopcy, których ciała nie zakończyły jeszcze wzrostu, martwią się, że ich członki nie mają obwodu i długości termosu. Niestety często czytam, że włosy łonowe są według młodzieży obrzydliwe i należy je całkowicie usuwać. Uświadamiamy nastolatkom, że media prezentują wyidealizowany obraz ludzkiego ciała, ale bez uwzględnienia zagadnień związanych z samoakceptacją i analizą przekazów z kultury masowej w programach zajęć wychowania do życia w rodzinie, młodzież będzie zagubiona i pozostawiona sama sobie.

Chcesz pomóc? Zainteresuj się tym, czy w szkole Twojego dziecka są zajęcia Wychowania do Życia w Rodzinie oraz kto i jak je prowadzi, dowiedz się, jaka jest polityka związana z edukacją seksualną w twoim regionie. Napisz w tej sprawie do swojego posła/posłanki lub ministerstwa edukacji narodowej. Każdy polski uczeń i uczennica zasługuje na dostęp do rzetelnej edukacji seksualnej w szkole. Pomóżmy politykom i urzędnikom to zrozumieć.