Jak kultura i otoczenie w niezdrowy sposób zniekształcają nasze naturalne instynkty

Ludzie są wyjątkowi w porównaniu z resztą królestwa zwierząt, ponieważ nie tylko przystosowujemy się do środowiska, w którym żyjemy, ale potrafimy też zmieniać środowisko, by lepiej dopasować się do siebie nawzajem.

Zwłaszcza technologia dała nam możliwość zmiany naszego środowiska na wiele sposobów: zwiększenie zasobów żywności, szybsze podróżowanie i pokonywanie większych odległości, rozszerzenie komunikacji z ludźmi z całego świata, klimatyzacja, kanalizacja, wywóz śmieci i masowa produkcja dóbr konsumpcyjnych.

Na wiele sposobów standard życia wzrósł na całym świecie, a dzięki tym wszystkim osiągnięciom ludzkiej cywilizacji jesteśmy znacznie bogatsi i dobrze prosperujemy.

Nasz współczesny świat bardzo różni się od tego, w którym ewoluowaliśmy przez tysiące lat. Z powodu tego niedopasowania wiele z naszych naturalnych instynktów, które kiedyś służyły pożytecznym celom, jest teraz wzmacnianych i zawłaszczanych w niezdrowy sposób.

Termin "bodźce nadnaturalne" został po raz pierwszy użyty przez holenderskiego biologa Niko Tinbergena w 1953 roku, kiedy zaobserwował, że można stworzyć wyolbrzymioną wersję bodźca naturalnego, która wywoła nadmierną reakcję u obserwowanego zwierzęcia.

Zwierzęta często wybierają nadnaturalne bodźce zamiast prawdziwych. Na przykład cierniki próbują łączyć się w pary ze sztucznym modelem o okrągłym brzuszku zamiast z prawdziwą samicą składającą jaja. Ptaki porzucają swoje prawdziwe jaja, by usiąść na powiększonych, sztucznych niebieskich jajach. A samce motyli ignorują żywe samice i próbują kopulować z kartonowymi cylindrami (które nawet nie mają skrzydeł!).

Tak długo, jak wzmacniana cecha odgrywa kluczową rolę w pierwotnych popędach zwierzęcia, będzie ono konsekwentnie wybierać bodźce nadnaturalne zamiast normalnych. Ludzie są tacy sami...

Oto niektóre ze sposobów, w jakie nadnaturalne bodźce w niezdrowy sposób zawładnęły naszymi nawykami i zachowaniami.

Po pierwsze, mamy o wiele więcej żywności niż kiedykolwiek wcześniej. Ta obfitość przyczyniła się do walki z głodem na świecie, ale doprowadziła też do globalnej otyłości. Obecnie w większości krajów więcej osób cierpi z powodu zbyt dużej ilości jedzenia niż z powodu zbyt małej jego ilości.

Ta obfitość żywności idzie w parze z nadnaturalnymi upodobaniami.

Wiele współczesnych produktów spożywczych zawiera nadmiernie dużo cukru, węglowodanów i kalorii. Kiedy nasi ewolucyjni przodkowie odkryli owoce, cukier był postrzegany jako naturalna nagroda. Dziś jednak taką samą zawartość cukru i taką samą nagrodę możemy uzyskać po prostu pijąc Coca Colę.

Kolejną kwestią, o której należy pamiętać, jest dostępność żywności. Podczas gdy łowcy-zbieracze musieli szukać pokarmu przez wiele dni (a nawet tygodni), zanim znaleźli posiłek, dziś możemy po prostu przejechać obok naszego lokalnego fast foodu i kupić 1500 kaloryczny posiłek. Nie wymaga to od nas wysiłku ani ćwiczeń, możemy z łatwością napchać sobie żołądki!

Choć z pewnością jesteśmy szczęśliwi, że mamy takie luksusy, musimy pamiętać o tym, jak wpływają one na naszą dietę i nawyki żywieniowe.

Umiarkowanie w jedzeniu poprzez zmianę pętli nawyków, zachęty behawioralne lub po prostu liczenie kalorii to potężne narzędzia, które zwiększają świadomość i kontrolę nad codziennymi nawykami żywieniowymi.

Nie wierzysz, że możesz wytrzymać dzień bez słodyczy? Możesz! Musisz tylko dać swoim smakom czas na dostosowanie się.

Zjawisko znane pod nazwą bieżni hedonicznej polega na tym, że nasz "poziom szczęścia" często dostosowuje się do zmieniającego się otoczenia. Kiedy jesz zdrowiej, zaczynasz czerpać większą przyjemność z jedzenia zdrowszych produktów.

Daj swojemu ciału i umysłowi czas na naturalne dostosowanie się do nowej, zdrowszej diety.

Wiele osób ma zniekształcony obraz swojego ciała (i ciał innych ludzi) na podstawie porównań z tym, co widzą w mediach, filmach, telewizji i Internecie.

A ponieważ nasze społeczeństwo jest obecnie tak bardzo połączone, każdy rywalizuje z każdym innym. To, co kiedyś było tylko fizycznym współzawodnictwem między członkami małego plemienia liczącego 150-200 osób, teraz jest konkurowaniem z całym światem.

Efektem tego jest, że wiele osób ma dziś problemy z obrazem własnego ciała i poczuciem własnej wartości.

Nadnaturalne bodźce można znaleźć także w tym, jak postrzegamy seks w naszych związkach.

Pornografia jest jednym z największych przykładów nadnaturalnych bodźców - wysoce nierealistycznych sytuacji i kształtów ciała, które mimo to wyzwalają nasze naturalne instynkty i reakcję na przyjemność.

Oczywiście, nie bez powodu czerpiemy z tego przyjemność. Jednak dla wielu osób zbyt częste oglądanie pornografii może zniekształcić ich pogląd na seks i doprowadzić do niezdrowych przekonań i nawyków, które przeniosą się na relacje w świecie rzeczywistym.

Musimy uważać na to, jakie media konsumujemy i jak wpływają one na naszą percepcję.

We współczesnym świecie każde zagrożenie jest spotęgowane przez media, telewizję i Internet. Ktoś, kto ogląda wiadomości przez cały dzień, może myśleć, że cały świat płonie, zwłaszcza jeśli nigdy nie wyjdzie na zewnątrz i nie zaczerpnie świeżego powietrza.

Stworzyło to pewien rodzaj syndromu podłego świata, w którym ludzie mają podwyższone i przesadne poczucie, jak bardzo wszystko na świecie jest złe.

Oczywiście, nie twierdzę, że na świecie nie dzieją się złe rzeczy. Jest dziś wiele palących problemów, które wymagają naszej uwagi i skupienia, jeśli chcemy zbudować lepszy świat.

Jednocześnie musimy uważać na informacje, które codziennie konsumujemy, i na to, jak zmieniają one nasze postrzeganie świata.

Wiele mediów celowo próbuje wywierać wpływ na nasze emocje, aby wywołać uczucie strachu i gniewu, ponieważ te emocje przyciągają naszą uwagę, generują kliknięcia i przychody.

Jedną z rzeczy, którą zalecam, aby zwalczyć to nadanturalne poczucie strachu i zagrożenia, jest budowanie bardziej pozytywnego środowiska cyfrowego - i skupienie się bardziej na konsumowaniu i dzieleniu się dobrymi wiadomościami.

Na każdą negatywną historię przypada bowiem jakaś historia pozytywna. Po prostu nie są one tak często opisywane i nie stają się narodowymi sensacjami.

Dla wielu ludzi technologia, taka jak telewizja, gry wideo i Internet, stanowi sposób na zaspokojenie naszego naturalnego instynktu interakcji społecznej bez wychodzenia z domu czy rozmowy twarzą w twarz.

Zdecydowanie mogę się zgodzić z uczuciem bycia osobiście związanym z postacią z programu telewizyjnego; a potem, kiedy długo emitowany program telewizyjny się kończy, ma się wrażenie, że "straciło się przyjaciela". Taka jest siła nadnaturalnych bodźców.

Z pracy socjologa Roberta Putnama na temat dezintegracji społeczności wynika, że nasze obecne poczucie samotności i izolacji jest związane ze wzrostem popularności telewizji i mass mediów.

Gry wideo mogą mieć podobny efekt, choć przynajmniej w grach wieloosobowych gracz nawiązuje kontakt z innymi prawdziwymi ludźmi.

Ważne jest, aby pamiętać, że żadna z tych technologii nie jest jedynie szkodliwa - a wiele z nich może nawet poprawić naszą zdolność do nawiązywania kontaktów z ludźmi, utrzymywania i nawiązywania relacji towarzyskich. Istotną kwestią jest jednak to, kiedy technologie te zaczynają zastępować interakcje społeczne, zamiast je wzmacniać.

Popularnym tego przykładem są aplikacje randkowe. Celem aplikacji randkowych powinno być poznanie kogoś w świecie rzeczywistym i nawiązanie z nim prawdziwej więzi. Niestety, wiele osób korzysta z nich tylko po to, by zwrócić na siebie uwagę, "rozejrzeć się" lub zabić trochę czasu.

SMS-y, e-maile i media społecznościowe to fantastyczne narzędzia komunikacji. Używam ich każdego dnia. Ale jeśli podczas rozmowy z kimś lub posiłku z rodziną ciągle spoglądasz na telefon, być może powinieneś zmienić priorytety w swoim podejściu do technologii.

Choć natychmiastowa informacja zwrotna, jaką otrzymujemy za pośrednictwem tych urządzeń, jest atrakcyjną sprawą, relacje, które możemy budować w realnym świecie - twarzą w twarz - są często o wiele bardziej satysfakcjonujące w dłuższej perspektywie.

To, co uważamy za "słodkie", jest często uniwersalne w różnych kulturach (a nawet wśród innych zwierząt). Zazwyczaj uważamy za słodkiego kogoś, kto ma nieproporcjonalnie dużą głowę, duże oczy, mały nos, pulchne kończyny i niezgrabną koordynację.

Biolodzy ewolucyjni twierdzą, że słodkość często wyzwala w nas instynkt opiekuńczy. A nasza kultura zdecydowanie ewoluowała w kierunku wyzwalania tych instynktów na poziomie nadnaturalnym.

Biolog Konrad Lorenz był jednym z pierwszych, którzy zwrócili uwagę na zmiany w rysach twarzy u różnych gatunków w okresie od niemowlęctwa do dorosłości oraz na to, w jaki sposób wpływa to na nasze reakcje "opiekuńcze".

To rozumienie słodkości zostało wzmocnione w wielu aspektach naszej kultury.

Ewolucja pluszowego misia jest jednym z wczesnych przykładów doskonalenia słodkości przez naszą kulturę. Innym przykładem jest Myszka Miki. Walt Disney w pewnym momencie w studiu Disneya nad biurkami animatorów napisał "keep it cute".

Innym popularnym przykładem jest to, że obecnie wiele psów jest hodowanych selektywnie w celu zachowania "niemowlęcych" / słodkich cech w wieku dorosłym.

Choć ta nadnanturalna słodkość wpływa na niektóre z naszych zakupów i na to, co uważamy za estetyczne, nie jest ona tak szkodliwa w porównaniu z innymi nadnaturalnymi bodźcami w naszym otoczeniu.