Lektor

Tak zaczyna się książka Bernarda Schlinka, Lektorka. Wszyscy znamy jej fabułę, choćby ze świetnego filmu z Kate Winslet w roli głównej, filmu opowiadającego o traumie młodego chłopaka, który stał się kochankiem zbrodniarki wojennej, kobiety okrutnej, która najbardziej na świecie bała się tego, że wszyscy dowiedzą się o jej największej tajemnicy. Kobieta ta była analfabetką.

Czym jest miłość? To pytanie chyba jako pierwsze przychodzi do głowy w czasie czytania, jednak określenie Lektora książką o dawno utraconej miłości będzie grubym błędem. To przede wszystkim książka o pokucie, uświadomionej sobie dopiero w czasie jej trwania. Kobieta, która była jednym z trybików potężnej machiny śmierci uświadamia sobie swój współudział dopiero wtedy, kiedy samodzielnie nauczyła się czytać. Jako analfabetka w sposób naturalny wypełniała rozkazy i nie był w stanie uznać się winną. Ten jasny przekaz, że wykształcenie, świadomość wagi własnych czynów, idzie w parze z winą nieuświadomioną sobie. Kobieta bowiem zniszczyła życie wchodzącego w życie człowieka. Głośne czytanie i seks. Oto czego Hanna wymagała od Michaela. Chłopak potrafi wiele poświęcić dla swej kochanki, nie widzi więc niczego zdrożnego w ich relacjach, nie chce też dostrzec przebłysków okrucieństwa kobiety, która potrafi go pieścić i całować, ale potrafi też sięgnąć po pas ze sprzączką.

Czy miłość można utożsamiać z przywiązaniem? A może stara fascynacja nie rdzewieje? Michael po kilku latach nawiązuje kontakt z Hanną. Kasety magnetofonowe mają kobiecie zastąpić jego obecność, dać jej chwile wytchnienia. Ponowne poświęcenie chłopaka uznać można za próbę naprawienia winy. Oto nie wstał, nie krzyknął w sądzie, że oskarżona nie potrafi pisać, więc nie mogła tuszować win całego komanda obozowych nadzorczyń. Poczucie winy i podporządkowanie, swoisty syndrom sztokholmski, będzie towarzyszyć Michaelowi nawet po śmierci Hanny. Są bowiem traumy, których zmazać nie sposób.