Toń

W domu Sternów panują niepodzielnie trzy zasady – nie zostawiać mieszkania bez opieki, nie wpuszczać nikogo za próg i nigdy nie wspominać o tym, co stało się z ich bliskimi. Reguły dają bezpieczeństwo, aż do chwili gdy jedna ze Sternów łamie ustalony porządek.

Oto Justyna Stern – znana wszystkim jako Dżusti – po trzyletniej nieobecności na prośbę ciotki wraca do Wrocławia, by zaopiekować się mieszkaniem. Ledwo jednak przyjeżdża, a już pakuje w kłopoty siebie, siostrę i ciotkę, wywołując tym samym lawinę zdarzeń. Tajemnica związana z jej rodzicami, podejrzany przybysz i dziwne przedmioty należące do jej ciotki – wszystko to łączy się w jedną, emocjonalną i niebezpieczną przygodę, której stawka jest najwyższa.

„Toń” to najnowsza powieść Marty Kisiel – młodej pisarki polskiej fantastyki, która zasłynęła książkami z cyklu „Dożywocie”. O Kisiel można usłyszeć wiele dobrego – każda jej powieść zgarnia pozytywne recenzje – począwszy od debiutu na łamach jednego z czasopism fantastycznych – kolejne publikowane książki są nominowane do Zajdla bądź innych nagród związanych z fantastyką. Coraz trudniej jest więc nie zetknąć się z jej nazwiskiem, zatem prędzej czy później jakaś jej książka wpadnie w rękę zaciekawionego czytelnika.

Dla mnie taką książką jest właśnie „Toń” – i cóż powiedzieć, już pierwsze strony powiedziały mi, że muszę nadrobić poprzednie jej książki. Kisiel pisze bowiem na tyle swojsko i sugestywnie, że nie sposób się nie wczuć w tok historii. Cała narracja jest naturalna – zarówno na poziomie dialogów, jak i opisów. Nawiązania do popkultury są nienachlane, wywołują uśmiech u tych, którzy je rozpoznają, zaś nieświadomi nawet ich nie zauważą. Czuć, że Marta Kisiel jest polonistką i to polonistką w pełnym tego słowa znaczeniu – dobrze wiedzącą, czym jest język i jak można go najlepiej wykorzystać do swojej historii.

Powieść Kisiel zaczyna się zgodnie z zasada Hitchcocka – od wielkiego trzęsienia ziemi, po to, by później stopniowo potęgować napięcie. Pod płaszczykiem komedii kryminalnej kryje się tu mony thriller fantastyczny – mieszanka tyleż niebezpieczna, co interesująca i intrygująca. W rękach złego lub kiepskiego autora taka mieszanina wytworzyłaby twór dziwny i niedający się czytać. Na szczęście Kisiel jest pisarką dobrą – tak więc można żywić podejrzenia, że czegokolwiek by się podjęła, to wyszłoby z tego coś wspaniałego.

Tak więc wszystkie czynniki i gatunki są dobrze połączone – i fantastyka, i komedia, i kryminał, i część przygodowa nachodząca na thriller – wszystkie są odpowiednio wymierzone, wyważone, tak że nie czuć zgrzytów. Najlepiej świadczą o tym wątki komediowe, które nie niszczą napięcia, ba!, czasem nawet je potęgują. Całość jest idealną mieszanką, co tylko sprawia, że „Toń” jest lekturą świetną.