Niezarekwirowane

Wszystko, co materialne, można stracić. Pożar czy zwykły rabunek, nazywany eufemistycznie rekwizycją, może nas pozbawić każdego dobra materialnego, każdej pamiątki. Jest jednak coś, do czego żaden rabuś nie będzie miał dostępu. To pamięć. Zdarza się jednak, że prócz pamięci zdołamy uratować jakiś drobiazg, drobną pamiątkę z czasów szczęścia, lub niedoli. Buty, walizka, nóż, zapalniczka, czy fotografia. Bagaż fizyczny miał tym samym wzmacniać bagaż wspomnień czyniąc je za każdym razem świeżymi.

Tytuł książki odnosi się do przedmiotów, które dawnym więźniom, a także strażnikom gułagu przypominały każdego dnia ich przeszłość. Niezarekwirowane przedmioty- często odzież, walizka czy narzędzia. Przedmioty dnia codziennego, ale kojarzone tylko z jednym miejscem i jednym czasem. Ich właściciele, osoby w podeszłym wieku opowiadają swoją historię, przeżyli bowiem to, czego wszyscy boimy się najbardziej. Nietrudno się domyśleć, że nasi bohaterowie mają za sobą przeszłość pod znakiem gułagu. Pierwsze co uderza w ich historiach to płynna granica między więźniem a strażnikiem. Nikt nie przebywał tam z własnej woli, a wspomnienia przez lata pozostały bolesne, do tego przez lata nasi bohaterowie nie odważyli się złamać obietnicy milczenia, złożonej po wypuszczeniu na wolność. Ludzka pamięć jest złudna, wypiera wszystko, począwszy od wspomnień tragicznych, na przejawach człowieczeństwa w piekle na ziemi skończywszy. Chwile tragiczne, chwile załamania z rzadka przerywane były drobnymi radościami. Wszak człowiek nie może cały czas żyć w umartwieniu, bowiem skona, bowiem będzie jak zombie. Gułag był też sprawdzianem człowieczeństwa, burzył ludzkie wartości i budował je na nowo. Zaiste straszna to lektura, nie da się jej streścić, nie da się też o niej opowiedzieć. Tę książkę po prostu trzeba przeczytać.

I pozwolić jej zagościć w naszej pamięci.