Dzisiaj kilka słów o stawkach podatku VAT. Przyczyna jest oczywista – Nowoczesna ogłosiła swój program gospodarczy, zgodnie z którym stawka VAT, podobnie jak PIT i CIT, miałaby wynosić 16 proc. Skomplikowanie tego podatku i trudne do wyjaśnienia wysokości stawek powodują, że dzisiaj przedsiębiorcy tracą dziesiątki godzin na wypełnianie obowiązków biurokratycznych, a administracja musi zatrudniać setki urzędników do kontroli prawidłowości deklaracji podatkowych.

REKLAMA
Polska w rankingu Paying Taxes 2015 jest pod względem czasu potrzebnego na wypełnienie obowiązków podatkowych trzecia od końca w UE, wyprzedza nas nawet Grecja. Konsekwencjami tej sytuacji są zarówno zgodne z prawem manipulacje umożliwiające płacenie niższych podatków, jak i zwyczajne przekręty.
To wszystko ważne uzasadnienia, jednak pozwolę sobie na kilka mało poważnych przykładów, aby obrazowo pokazać absurdy tego systemu.
Najpierw zagadka – jaką stawką opodatkowany jest ketchup, a jaką musztarda? 8% i 23%. Konia z rzędem temu, kto uzasadni te różnice. Jednak zamiast się głowić, lepiej zmienić etykietę. Sos musztardowy opodatkowany stawką 8%. Ile natomiast jest warta woda odparowana z jabłek? 3 punkty procentowe. Jabłko jest w stawce 5%, ale jabłko suszone już 8%. A to mój ulubiony przykład – zamontowany sedes – 8%, a kupiony do samodzielnego zamontowania - 23%. Tort - 8%, ciasteczka - 23%. Ale tylko, gdy termin przydatności ciasteczek jest większy niż 45 dni. W przeciwnym wypadku płacimy 8%. Jak do ciasteczek chcemy się napić cappuccino, to lepiej wziąć je na wynos (5%) niż wypić na miejscu (23%). Trzeba tylko uważać, żeby w cappuccino nie było za dużo mleka, bo wtedy zapłacimy 8%. David Copperfield mógłby się sporo nauczyć od polskich decydentów. Chociaż myślę, że wiele w tej sprawie mogliby wyjaśnić lobbyści poszczególnych branż.
Zwraca się uwagę na to, że uzasadnieniem obniżonych stawek jest ochrona osób uboższych. No to kilka przykładów obniżonych stawek VAT. Mrożona czekolada do picia i orzechy laskowe – 5%. Sok owocowy 5%, podczas gdy woda mineralna 23%. Karnet na siłownię, z której jak powszechnie wiadomo korzystają osoby uboższe jest opodatkowany stawką 8%, podobnie jak operacje plastyczne (z powodów medycznych). Najprawdopodobniej również to osoby uboższe jedzą chipsy (8%), a bogatsze słone paluszki (23%).
Oczywiście zdaję sobie sprawę, że w koszyku osób uboższych jest więcej produktów o obniżonej stawce. Jednak system podatkowy, nie służy do udzielania wsparcia społecznego. Od tego są systemy zabezpieczenia społecznego. Trzeba je naprawić, bo dzisiaj pomoc wartości około 15 mld zł rocznie trafia częściowo do osób wsparcia niewymagających. Pierwszym z brzegu przykładem jest Karta Dużej Rodziny, z której na takich samych zasadach korzystają bogaci i ubodzy. Wprowadzając jednolite stawki podatkowe, będziemy chcieli uporządkować ten system, aby pomoc trafiała do najbardziej potrzebujących.
Politycy decydujący o podatkach nigdy w życiu faktury VAT nie wystawili, zatem trudno jest, aby problemy te rozumieli. Pomyślałem jednak, że nie można pozostawić ich w niewiedzy i dlatego wysłałem list do Premier Kopacz i Pani Szydło informujący je o takich jak wyżej przykładach. A może jednak okaże się, że świetnie o tym wiedzą? Jak dostanę odpowiedź, to może się dowiem.