Wolność, poszanowanie praw człowieka oraz prawa wyborcze, to podstawowe elementy demokracji. Mówi o nich m.in. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka i Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych. Mówi o nich nasza Konstytucja.
REKLAMA
15 września, jak co roku, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Demokracji. W tym dniu powinniśmy promować i umacniać idee demokracji. To okazja do wymiany doświadczeń i podniesienia świadomości społeczeństwa, a także okazja do oddania hołdu ludziom – kobietom i mężczyznom – walczącym o demokrację i prawa człowieka. Dla mnie osobiście to okazja do przypominania, że nie wszyscy i nie wszystkie w demokracji uczestniczą...
W Polsce głosuje zaledwie około 50% uprawnionych do głosowania, w niektórych wyborach – nawet mniej. Niewielki jest udział w wyborach osób z niepełnosprawnością, dlatego niezrozumiałe były próby likwidacji głosowania korespondencyjnego. Kobiety nadal stanowią zaledwie 27% składu Sejmu i tylko 13% składu Senatu... Wyobraźcie sobie, gdyby było odwrotnie...
Nadal naszą demokrację cechuje niska wrażliwość na naruszanie dobra wspólnego, niski poziom zaufania i bardzo niski odsetek osób angażujących się w sprawy publiczne – będących członkami i członkiniami organizacji pozarządowych, partii politycznych, biorących udział w demonstracjach.
A wolność? Prawa człowieka? W tym dniu powiedzmy sobie uczciwie: prawa człowieka i kwestia naszej wolności nigdy nie była priorytetem rządzących... Zawsze były inne priorytety. Lista spraw do załatwienia jest nadal bardzo długa i sprawia, że nadal mamy obywateli i obywatelki różnych kategorii. Mówi się, że rządzący przywrócili wielu ludziom godność wprowadzając program 500+, ale nadal wiele spraw nie zostało rozwiązanych. Równe traktowanie kobiet i mężczyzn, prawa reprodukcyjne kobiet, prawa osób LGBT, prawa osób starszych i osób z niepełnosprawnościami. Te sprawy to niestety nadal „symbole” naszej demokracji. I co najgorsze, w wielu sprawach nie chodzi o ograniczone zasoby, w tym finanse publiczne, ale problem dotyczy konfliktu wartości. Nadal nie myślimy o państwie w kategoriach praw człowieka, czyli o państwie i społeczeństwie, w których każdy i każda jest równa i nikt nie zostaje w tyle!
Wszystkiego najlepszego z okazji Międzynarodowy Dzień Demokracji. Szczęścia, wolności, niezależności, solidarności!
dr Sylwia Spurek, zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich
