Twórczość to sposób na życie

Z biografii Tove Janson, napisanej przez Westin Boel wyłania się portret artystki w pełnym tego słowa znaczeniu. Tove urodziła się w rodzinie artystów, których mieszkanie było połączeniem domu i atelier. Sztuka była więc nieodzowną częścią życia rodziny Jansonów, źródłem utrzymania a także stylem życia. Jej ojciec był rzeźbiarzem, matka zajmowała się ilustracją i to głównie ona utrzymywała rodzinę. Córka Jansonów od najmłodszych lat mając za wzór rodziców kleciła (było to jej określenie na wszelkie działania artystyczne) czyli rysowała, pisała, szkicowała a wreszcie składała i ilustrowała swoje pierwsze książeczki. Prowadziła także pamiętniki, w których słowa dopełniała ilustracjami i rysunkami. W taki sposób opisywała otaczający ją świat. Fińska artystka malowała i pisała przez siedemdziesiąt parę lat swojego życia. Na jej przykładzie doskonale widać jak wiele pracy i twórczego zapału potrzeba, żeby w swoje dzieła tchnąć nowe, długie i szczęśliwe życie. Ten twórczy zapał artystki przelał się na ogromny sukces jej opowieści o małych trollach, jak nazywała Muminki. I chociaż zawsze twierdziła, że to malarstwo jest jej największą miłością to jednak właśnie historie o Muminkach przyniosły jej sławę . Ten ogromny sukces, czasami był jednak dla niej męczący. Gdy sylwetki wymyślone przez Tove były już znane na całym świecie, głównie za sprawą ekranizacji przygód mieszkańców Doliny Muminków, autorka nie raz przeklinała sławę jaką zyskali bohaterowie jej opowieści. Wśród licznych propozycji marketingowych pojawiały się także te skrajnie zaskakujące. Jedną z nich była propozycja wykorzystania postaci Małej Mi do reklamowania podpasek. Autorka oczywiście nie zgodziła się na takie połączenie. Tove ubolewała również nad tym, że reszta jej twórczości, szczególnie ukochane malarstwo, została nieco przyćmiona przez sukces Muminków.

W Muminkowych opowiadaniach obraz podąża za słowem. Zawsze najpierw powstawała treść a dopiero później ilustracje. Artystka sama składała książki i opowiadania, podając wydawnictwu dokładne wytyczne dotyczące rozmieszczenia tekstu oraz ilustracji. Dzięki temu, całkowicie panowała nad całym procesem twórczym i stworzyła swoją unikalną estetykę spójną z jej autorskim światem opowiadań. Seria książek o małych trollach jest więc w pełni dziełem Tove, od pomysłu, przez teksty i ilustracje, kończąc na wyglądzie tych małych dzieł.

Janson jest autorką także innych książek dla dzieci i dorosłych, takich jak na przykład: Książka o Mimbli, Muminku i Małej Mi - Co było potem? czy Kto pocieszy Maciupka? Ponadto ma na swoim koncie mnóstwo ilustracji, komiksów czy okładek. Oprócz ilustrowania swoich książek wykonała także ilustracje do Alicji w Krainie Czarów Lewisa Carrolla i Hobbita Tolkiena. Te ostatnie nie spotkały się niestety z ciepłym przyjęciem fanów Tolkiena.

Tove Janson tworzyła z wewnętrznej potrzeby. Pisanie było sposobem na opisanie swoich przeżyć, nazwanie lęków i radości. Wymyślanie historii było nawet czymś w rodzaju terapii, która pomogła pozbyć się autorce traum wojennych. Atmosferę smutku i grozy czuje się szczególnie w drugiej części powieści o Muminkach, Kometa nad Doliną Muminków. Fińska artystka zachwyciła wykreowanym przez siebie światem czytelników na całym świecie. Mimo, że przygody Muminków większości z odbiorców kojarzą się z literaturą dziecięcą to jednak dorosły czytelnik także odkryje w tych opowieściach podskórne treści.

Historia Tove wskazuje na to, że na sukces składa się przede wszystkim pasja oraz ciężka praca. Pisanie i ilustrowanie było dla autorki Muminków czymś naturalnym co nie znaczy, że zawsze przychodziło jej to z łatwością. Ponadto trzeba podkreślić, że artystka dbała o całokształt swojej twórczości, sama tworzyła makiety książek tak, by cały jej wykreowany świat należał do niej od początku do końca. Niech ten przykład fińskiej artystki stanie się dla Was pozytywną inspiracją i doda energii na kolejne dni twórczego działania.