
Dokładnie sto lat temu Polki wywalczyły bierne i czynne prawo wyborcze. 28 listopada 1918 r. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał „Dekret o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego”. W myśl artykułu 1. wyborcą do Sejmu, mógł być każdy obywatel państwa bez różnicy płci, który do dnia ogłoszenia wyborów ukończył 21 lat.
REKLAMA
Głównym celem konferencji „Chcemy całego życia”, którą zorganizowałam wraz z Kongresem Kobiet, było upamiętnienie 100-lecia niepodległości z perspektywy współczesnych ruchów kobiecych. Podczas konferencji dyskutowaliśmy o tym, jak to się stało, że pamięć o naszych poprzedniczkach odzyskujemy dopiero teraz? I dlaczego ruch herstoryczny rozwija się teraz tak dynamicznie.
Kiedy 90lat temu po raz pierwszy świętowałyśmy 90lecie uzyskanie praw wyborczych w Sejmie podczas wielkiej konferencji „Będziem Posłankami” wiedza na temat naszych przodkiń była bardzo niewielka. Na uczelniach toczyły się badania, ale nie przebijały się ani do świadomości powszechnej, ani nawet znacznej części środowiska kobiecego. Od tego czasu w ciągu 10 lat nastąpiła rewolucja. Można nawet mówić o swoistej rewolucji herstorycznej. Obecnie odbyło się wiele konferencji, wystaw i różnych eventów.
Kiedy 90lat temu po raz pierwszy świętowałyśmy 90lecie uzyskanie praw wyborczych w Sejmie podczas wielkiej konferencji „Będziem Posłankami” wiedza na temat naszych przodkiń była bardzo niewielka. Na uczelniach toczyły się badania, ale nie przebijały się ani do świadomości powszechnej, ani nawet znacznej części środowiska kobiecego. Od tego czasu w ciągu 10 lat nastąpiła rewolucja. Można nawet mówić o swoistej rewolucji herstorycznej. Obecnie odbyło się wiele konferencji, wystaw i różnych eventów.
Wciąż jednak, jeśli chodzi o obchody niepodległości – mamy do czynienia ze światami równoległymi. Mężczyźni świętują sobie, kobiety sobie. W przestrzeni publicznej słyszymy wciąż o „Ojcach Niepodległości”. Ale o aktywnych uczestniczkach wszystkich działań niepodległościowych – i tych związanych z edukacją społeczeństwa, czy walką zbrojną (Aleksandra Piłsudska), czy o wywalczeniu praw wyborczych, nie słyszy się wiele.
Dla kobiet ważne było pytanie, jaka niepodległość? Dlatego też zabiegały o to, by Polska byłą bardziej równościowa i sprawiedliwa? I doprowadziły do tego, że kobiety mając prawo do uczestnictwa w demokratycznych wyborach (w pierwszym sejmie było osiem posłanek0, zwiększyły swoją sprawczość w budowie państwa i realizacji własnych aspiracji polityczno-zawodowych. Marzy mi się, by świętując kolejne rocznice niepodległości, zbliżyć te światy równoległe, by herstoria weszła do mainstreamu historycznego i stała się immanentnym elementem oficjalnych obchodów państwowych.
Dla kobiet ważne było pytanie, jaka niepodległość? Dlatego też zabiegały o to, by Polska byłą bardziej równościowa i sprawiedliwa? I doprowadziły do tego, że kobiety mając prawo do uczestnictwa w demokratycznych wyborach (w pierwszym sejmie było osiem posłanek0, zwiększyły swoją sprawczość w budowie państwa i realizacji własnych aspiracji polityczno-zawodowych. Marzy mi się, by świętując kolejne rocznice niepodległości, zbliżyć te światy równoległe, by herstoria weszła do mainstreamu historycznego i stała się immanentnym elementem oficjalnych obchodów państwowych.
Konferencja była też okazją do oceny aktualnego statusu „kwestii kobiecej” i postawienia kluczowych pytań dotyczących współczesnego momentu społeczno-politycznego.
Gdzie jesteśmy 100 lat po uzyskaniu przez kobiety praw wyborczych? Ile udało się osiągnąć przez te sto lat?Na ile aktualne są postulaty i strategie sprzed 100 lat?
Przed jakimi wyzwaniami stoimy i jakie strategie są współcześnie podejmowane dla utrzymania dotychczasowych zdobyczy i osiągnięcia kolejnych kroków na drodze do równości kobiet i mężczyzn?
Gdzie jesteśmy 100 lat po uzyskaniu przez kobiety praw wyborczych? Ile udało się osiągnąć przez te sto lat?Na ile aktualne są postulaty i strategie sprzed 100 lat?
Przed jakimi wyzwaniami stoimy i jakie strategie są współcześnie podejmowane dla utrzymania dotychczasowych zdobyczy i osiągnięcia kolejnych kroków na drodze do równości kobiet i mężczyzn?
100 lat historii działań na rzecz praw kobiet nie da się przypomnieć i opowiedzieć w ciągu jednodniowej konferencji. Ale myślę że konferencja mogła nas zainspirować do dalszych poszukiwań a także może zachęcić do zaangażowania się w działania na rzecz praw kobiet.
Poniżej linki do streamingu konferencji.
Poniżej linki do streamingu konferencji.
https://www.facebook.com/KongresKobiet/videos/567884030325957/UzpfSTE1MTY4MDc5MTE6MTAyMTc1NDc0MjkxNDcwNDg/
https://www.facebook.com/KongresKobiet/videos/2205004686407044/UzpfSTE1MTY4MDc5MTE6MTAyMTc1NDc0MTM0MjY2NTU/
https://www.facebook.com/KongresKobiet/videos/2205004686407044/UzpfSTE1MTY4MDc5MTE6MTAyMTc1NDc0MTM0MjY2NTU/
Konferencja „Chcemy całego życia”
100-lecie niepodległości z perspektywy kobiet
Warszawa, 28 listopada 2018, Teatr Powszechny
100-lecie niepodległości z perspektywy kobiet
Warszawa, 28 listopada 2018, Teatr Powszechny
PANEL 1 Poszukiwanie korzeni, przywracanie pamięci, herstoria i polityka
Wprowadzenie i moderacja – Wanda Nowicka
Marta Dzido, „Prawa zdobywa się w walce”.
(Pisarka, reżyserka filmów Solidarność według kobiet, Siłaczki).
Shana Penn, Patrząc w przeszłość, patrzymy w przyszłość : społeczny aktywizm kobiet od lat 80tych XX wieku.
(Autorka książek Podziemie kobiet, Sekret „Solidarności”).
Agata Tuszyńska Przełamywanie milczenia. Odwaga pamięci. O Irenie Krzywickiej i o sobie.
(Wyznania gorszycielki, Długie życie gorszycielki, Rodzinna historia lęku).
Wprowadzenie i moderacja – Wanda Nowicka
Marta Dzido, „Prawa zdobywa się w walce”.
(Pisarka, reżyserka filmów Solidarność według kobiet, Siłaczki).
Shana Penn, Patrząc w przeszłość, patrzymy w przyszłość : społeczny aktywizm kobiet od lat 80tych XX wieku.
(Autorka książek Podziemie kobiet, Sekret „Solidarności”).
Agata Tuszyńska Przełamywanie milczenia. Odwaga pamięci. O Irenie Krzywickiej i o sobie.
(Wyznania gorszycielki, Długie życie gorszycielki, Rodzinna historia lęku).
PANEL 2. Liderki sprzed 100 lat. Strategie polityczne naszych poprzedniczek z dzisiejszej perspektywy
Dr Alicja Urbanik Kopeć, Miejsce robotnic w ruchu emancypacyjnym.
(Autorka książki Anioł w domu, mrówka w fabryce).
Dr Dobrochna Kałwa, Dylematy środowisk kobiecych wobec równości płci – lata międzywojenne. (Instytut Historyczny UW, autorka monografii Kobieta aktywna w Polsce międzywojennej. Dylematy środowisk kobiecych).
Agnieszka Grzybek (Fundacja Ster), „Nie chcemy być biernymi widzami!” Strategie walki Justyny Budzińskiej-Tylickiej o równouprawnienie.
Dr Alicja Urbanik Kopeć, Miejsce robotnic w ruchu emancypacyjnym.
(Autorka książki Anioł w domu, mrówka w fabryce).
Dr Dobrochna Kałwa, Dylematy środowisk kobiecych wobec równości płci – lata międzywojenne. (Instytut Historyczny UW, autorka monografii Kobieta aktywna w Polsce międzywojennej. Dylematy środowisk kobiecych).
Agnieszka Grzybek (Fundacja Ster), „Nie chcemy być biernymi widzami!” Strategie walki Justyny Budzińskiej-Tylickiej o równouprawnienie.
PANEL 3 100 lat później – dzisiejsze wyzwania i strategie.
Moderacja – Aleksandra Klich, redaktorka naczelna Wysokich Obcasów
Elżbieta Podleśna, „Ulicznica” niezrzeszona.
( Kobiety przeciw Faszyzmowi).
Julia Wyszyńska, Udział sztuki w debacie publicznej, koszty sztuki zaangażowanej.
(Aktorka Teatru Powszechnego, gra m.in. w Klątwie).
Agata Diduszko-Zyglewska, Kobiece drogi do polityki.
(Krytyka Polityczna, radna i przewodnicząca komisji kultury Rady Warszawy).
Moderacja – Aleksandra Klich, redaktorka naczelna Wysokich Obcasów
Elżbieta Podleśna, „Ulicznica” niezrzeszona.
( Kobiety przeciw Faszyzmowi).
Julia Wyszyńska, Udział sztuki w debacie publicznej, koszty sztuki zaangażowanej.
(Aktorka Teatru Powszechnego, gra m.in. w Klątwie).
Agata Diduszko-Zyglewska, Kobiece drogi do polityki.
(Krytyka Polityczna, radna i przewodnicząca komisji kultury Rady Warszawy).
Organizatorzy Stowarzyszenie Kongres Kobiet, Fundacja Róży Luxemburg, Forum Przyszłości Kultury
Zdjęcie, Anna Rostafińska-Hagemejer
Zdjęcie, Anna Rostafińska-Hagemejer
