Kibicu strzeż się regulaminu!

W dniu 20 maja 2014r. Trybunał Konstytucyjny zajmie się rozważeniami nad odpowiedzialnością karną za niezastosowanie się do polecenia wydanego na podstawie regulaminu obiektu (terenu) lub regulaminu imprezy masowej (źródło: http://trybunal.gov.pl). Sprawa dotyczy przewidzianej w art. 54 ustawy z dnia 20 czerwca 2009r. o bezpieczeństwie imprez masowych (u.b.i.m.) możliwości orzeczenia kary ograniczenia wolności lub grzywny w kwocie nie niższej niż 2.000 zł.,wobec osoby, która nie wykonała skierowanego do niej polecenia porządkowego. We wspomnianym przepisie przewidziano w zasadzie trzy podstawy wydawanego przez służby porządkowe, bądź informacyjne polecenia, czyli ustawę oraz regulaminy (obiektu lub imprezy).

Potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa w trakcie imprezy masowej jest kwestią oczywistą. Wątpliwości nie budzi zatem przyznanie uprawnienia do wydawania poleceń na podstawie samej ustawy. Kwestię sporną stanowi natomiast możliwość ustanawiania takiego źródła w regulaminach z uwagi na tryb ich powstawania. Zgodnie bowiem z art. 6 ust 3 u.b.i.m. „Organizator opracowuje i udostępnia osobom uczestniczącym w imprezie masowej regulamin obiektu (terenu) oraz regulamin imprezy masowej zawierający warunki uczestnictwa i zasady zachowania się osób na niej obecnych”. Przyznane na tej podstawie kompetencje pozwalają w zasadzie na dobrowolne formułowanie postanowień regulaminów, których lekceważenie może powodować zastosowanie sankcji w postaci zakazu klubowego (art. 14 u.b.i.m.). Co więcej, jak już wcześniej zostało wspomniane, zachowanie polegające na niedostosowaniu się do określonego w regulaminie polecenia, może skutkować wyrokiem sądowym.

Swoboda w tworzeniu regulaminów poza aspektami karnymi może także wpływać na sferę praw konstytucyjnych oraz cywilnych jednostek, będących zarazem konsumentami. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku uniemożliwienia zakupu biletu wstępu na imprezę masową (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013r., sygn. akt I ACa 987/12). W przytoczonej sprawie odmowę sprzedaży biletu na mecz piłki nożnej organizator argumentował koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa imprezy. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 3 u.b.i.m. „organizator meczu piłki nożnej lub podmiot przez niego uprawniony do dystrybucji odmawia sprzedaży biletu wstępu lub innego dokumentu uprawniającego do przebywania na nim osobie, co do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w miejscu i w czasie trwania imprezy masowej może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa imprezy masowej”. Obowiązujący wówczas regulamin przewidywał sprzedaż biletu wstępu na mecz po wcześniejszym uzyskaniu Karty Kibica. W tym celu osoba składająca stosowny wniosek musiała zadeklarować przynależność do określonego klubu piłkarskiego. Posiadanie Karty Kibica jednego klubu powodowało odmowę sprzedaży biletu wstępu na mecz innego zespołu. Takie postępowanie uzasadniono podejrzeniem stwarzania zagrożenia dla bezpieczeństwa imprezy przez kibica innej drużyny, mogącego potencjalnie dopuścić się niepożądanych zachowań w toku trwających rozgrywek.

Powyższa praktyka została uznana za naruszającą godność osobistą jednostki oraz przysługujące jej prawo wstępu do publicznych miejsc rozrywki oraz prawo do równego traktowania jako konsumenta w obrocie gospodarczym. Każdemu bowiem powinien mieć możliwość rozwijania swej osobowości, samostanowienia i samookreślenia. Sąd ponadto wskazał, że: „na gruncie prawa cywilnego wartości te realizowane są przede wszystkim poprzez konstrukcję dóbr osobistych i odpowiadających im osobistych praw podmiotowych”. Do kategorii dóbr osobistych można wszakże zaliczyć również prawo do korzystania z dostępnych dóbr kultury.

Postanowienia regulaminów mają w praktyce dla kibiców ogromne znaczenie. Mogą stać się przyczyną ponoszenia odpowiedzialności, bądź źródłem uprawnienie do dochodzenia roszczeń. Zgodnie bowiem z art. 24 § 1 k.c. „W razie dokonanego naruszenia dóbr osobistych pokrzywdzony może żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny”.

(K. Gorzkowska, WCDP)