Rekonstruktorzy idą na wojnę. Rynek się kurczy, pieniędzy ubywa, walczące strony nie przebierają w środkach

Piotr przez kilka był członkiem grupy rekonstrukcyjnej odwołującej się do historii amerykańskiego 502. pułku piechoty spadochronowej. Jeździli po całej Polsce. Zdobywali plaże na Półwyspie Helskim, oraz inne obiekty w górach i na Mazurach. – Jechaliśmy zawsze na swój własny koszt, czasem nawet trzeba było płacić jakieś wpisowe – wspomina Piotr. – Rekonstrukcja to hobby, nie polega na liczeniu pieniędzy. Ale zarobić na tym się nie dało – twierdzi Piotr.

Jego słowa mogą dziwić, bo samorządy wykładają niemałe pieniądze na to, żeby zapewnić odpowiednią oprawę widowiska. Gdy w rekonstrukcji bierze udział kilkadziesiąt osób i dwa czy trzy czołgi, to trzeba znaleźć w budżecie od 100 do 200 tysięcy złotych. Gdzie w takim razie giną te pieniądze?

Niektórzy żądają dodatkowych pieniędzy na zakwaterowanie. Na miejscu też trzeba liczyć się z pewnymi kosztami. – Musi pójść parę złotych na ropę czy amunicję. Strzelamy oczywiście ślepakami, ale to też kosztuje – dodaje pan Karol. Jego zdaniem imprezy są obstawione przez ludzi, którzy kilka lat temu praktycznie zmonopolizowali rynek i dyktują ceny. Jeden czołg kosztuje organizatorów kilka tysięcy złotych. Kilka pojazdów to już wydatek idący w dziesiątki tysięcy złotych. Jest się o co bić.

– „Zawodowcy” walczą o tę kasę jak lwy. Kilkanaście imprez w roku i w październiku można ogłosić dożynki – śmieje się pan Krzysztof Werlich, członek grupy rekonstruującej oddział polskiej piechoty. – W sezonie bywało tak, że miałem zajęte wszystkie weekendy. Kiedy ja byłem zajęty to oni też. Tyle tylko, że ja nie wystawiam za dreptanie na piechotę takich rachunków – mówi.

Jednak Eldorado już się chyba skończyło. Pan Karol jeszcze kilka lat temu wyprowadzał swoje pojazdy z garażu, gdy tylko robiło się ciepło i co tydzień jeździł nimi gdzieś w Polskę. Dziś zleceń jest mniej, a o te co są, toczy się walka między organizatorami.

– To działa tak – opowiada pan Karol. – Gmina ogłasza konkurs na inscenizację bitwy. Zgłaszają się różne podmioty, zwykle ludzie, którzy siedzą w tym od lat. Koszt najmu czołgów jest zbliżony, więc najczęściej wygrywa ten, kto zaoferuje najniższą stawkę. Jeśli ja jadę do Mławy z południa Polski, a ktoś inny spod Sochaczewa, to wiadomo, że jest tańczy o kilkaset złotych. Gdy dodatkowo obieca kilka wodotrysków i zejdzie trochę z kosztów to wygra – dodaje rekonstruktor.

Łatkę łatwo przyczepić. Przy dużych imprezach prawnie nigdy nie dzieje się tak, że wszystko jest zapięte na ostatni guzik. Zdarzają się awarie, kierowca się rozchoruje i nie ma kto czołgu poprowadzić, były problemy z dowozem sprzętu na miejsce, wszystko działo się w ostatniej chwili... – To wszystko potem punktuje konkurencja, na forach rekonstruktorów mnóstwo jest wpisów o dyletantach z tej czy innej grupy rekonstrukcyjnej. Czasem wystarczy, żeby zawiodła pogoda i już jest pole do popisu dla domorosłych krytyków – mówi pan Karol.

– Najgorsze co widziałem, to kilka lat temu przepychanki na Śląsku. Miała być szarża polskiej kawalerii, koni coś z 60 sztuk. Wiadomo, zjeżdżały z różnych stron Polski. Na miejscu się okazało, że miejsce, gdzie miały mieć popas na noc „nie działa”. Gospodarz w ostatniej chwili dogadał się gościem, który przegrał przetarg na imprezę – mówi Werlich. Rekonstruktor wspomina, jak gorączkowo poszukiwano alternatywnego miejsca. – W końcu coś znaleźli, ale kilku kolegów wkurzonych wróciło wcześniej do domu. A do gminy poszedł jasny przekaz: zapłacili za 60 koni, a przyjechało 40. O człowieku, który to wszystko ogarniał logistycznie konkurencja zaczęła mówić, że jest niesolidny. Na Śląsku do dziś jest spalony – dodaje Krzysztof Werlich.

Pan Karol pamięta inną imprezę. Miały być czołgi, kawaleria i samolot. Zabrakło tego ostatniego. – Był, zakontraktowany, ale niska podstawa chmur uniemożliwiła przelot. Człowiek, który nie wygrał przetargu poleciał do burmistrza i mu naopowiadał, że samolot nie poleciał, bo pilot nie został opłacony. No i burmistrz się wściekł – wspomina rekonstruktor.

– Potrafimy zebrać kilka pojazdów i około 80-90 ludzi w umundurowaniach z epoki – mówi pan Karol. Przejazd takiej grupy to spore wyzwanie logistyczne, więc wszystko trzeba zaplanować z pewnym wyprzedzeniem. – A potem zaczynają się schody, bo konkurencja „podkupuje” piechotę i nie mam z kim pojechać – żali się Krzysztof Werlich.

On sam ma z czego żyć, rekonstrukcje nie są jego jedynym źródłem zarobku. Jak podkreśla, byłoby to zbyt niebezpieczne dla domowego budżetu. – I tak czasem trzeba dołożyć do interesu. Pożyczać albo szukać sponsora. Wystarcza uszkodzenie gąsienicy w czołgu, żeby rachunek za naprawę w znacznym stopniu przyśpieszył oddech. – To co zarobię na imprezach przeznaczam na nowe projekty. Ale jeszcze nie mogę powiedzieć, nad czym teraz pracuję. Konkurencja nie śpi – mówi pan Karol.