Andrzej Duda zerwał nie tylko z tradycją uczczenia wybuchu II wojny światowej na Westerplatte. Prezydent oderwał się także od retoryki stosowanej przez poprzednie głowy państwa. Uderzył bezpośrednio i bardzo mocno w Niemcy. Pytanie tylko, czy zasadnie, bo jego poprzednicy 1 września szukali przede wszystkim porozumienia.
To przemówienie, które Duda wygłosił jeszcze zanim w Wieluniu nastał świt, jest jak zimny prysznic dla tych wszystkich, którym się wydaje, że prezydent oddalił się od Prawa i Sprawiedliwości. Otóż nie. Widać jak na dłoni, że ideologicznie to ciągle twarde jądro partii Jarosława Kaczyńskiego.
Głowa państwa idealnie wpisała się w retorykę, którą zaprezentowała w tym samym czasie Beata Szydło na Westerplatte, czy którą zaprezentował Jarosław Kaczyński, kiedy zaczął domagać się reparacji wojennych. Wróg jest jeden: Niemcy. Zawsze był ten sam i trzeba o tym przypominać całemu światu.
Efekty? W zasadzie niedługim przemówieniu (pełna treść) Andrzej Duda siedmiokrotnie (!) przypomniał, że to Niemcy napadli na Polskę.
Żeby było dosadniej: ani razu nie pada nazwisko Adolfa Hitlera. Nie ma ani jednej wzmianki o hitleryzmie. Prezydent nie słyszał chyba również o nazizmie. Prezydent stanął na rzęsach, żebyśmy wrzesień 1939 roku wiązali z naszymi sąsiadami jako narodem także dzisiaj, po niemal 80 latach.
Z przemówienia Dudy wybrzmiewa jednak nie tylko niemiecka wina. Pojawia się także element niesprawiedliwości. Że wielu nie spotkała żadna kara. Jak zauważył prezydent, wielu niemieckich pilotów, którzy bombardowali Wieluń, zginęło w trakcie wojny. Ale wielu ją przeżyło. "Byli tacy, którzy przeżyli wojnę i później spokojnie, aż do zwykłej naturalnej śmierci, mieszkali sobie za naszą zachodnią granicą" – stwierdził Duda.
Na szczęście znalazł się też akcent "dobrosąsiedzki". Duda zauważył, że w życiu potrzebne jest także przebaczenie. "Ono kładzie grunt pod dobre stosunki sąsiedzkie, bo ono kładzie grunt pod to wszystko, co daje możliwości budowy, a nie burzenia. I potrzebne jest w związku z tym także zadośćuczynienie" – powiedział. Rzecz w tym, że z jego przemówienia trudno odczuć to przebaczenie. Bo trudno mówić o zrozumieniu, jeśli prezydent otwarcie porównał atak na Wieluń do zamachu terrorystycznego. Bo według Dudy w Wieluniu doświadczyliśmy "czegoś, co dzisiaj nazwalibyśmy atakiem terrorystycznym, bo zbombardowanie śpiącego miasta to nie jest wojna – to barbarzyństwo i bandytyzm".
Komorowski bardziej łączył niż dzielił Zupełnie inaczej przemawiał poprzedni prezydent – Bronisław Komorowski. Były polityk PO stawiał w 2010 roku, kiedy mówił (pełna treść) na Westerplatte (bo tam do tego roku prezydenci tradycyjnie rozpoczynali uroczystości), raczej na porozumienie.
Komorowski o Niemcach przypomniał dwa razy. Ale w jakże innym kontekście. Pamiętał, że Niemcy to nie tylko oprawcy, ale i ofiary wojny, które cierpiały za szaleństwo totalitarnego reżimu panującego w kraju.
Komorowski także nie mówił ani o hitleryzmie, ani o nazizmie. Ale wolał cieszyć się z pojednania, którego największym wyrazem jest Unia Europejska, w której współegzystujemy z Niemcami bez granic.
Akcenty europejskie były zresztą dla Komorowskiego bardzo istotne. Prezydent postrzegał martyrologię Polaków na Westerplatte nie tylko jako cierpienie Polaków, ale i wstęp do cierpienia całej Europy. Przecież później wydarzenia potoczyły się lawinowo. Tego w wystąpieniu Dudy, nastawionym na Polaków, zabrakło.
"Warto, wspominając te wydarzenia sprzed 71 lat, widzieć w nich również potwierdzenie mądrości ojców założycieli Unii Europejskiej, którzy przecież mówili: Nie było Europy, była wojna – ta wojna, która tu się rozpoczęła. Nie było Europy, była wojna z wszystkimi nieszczęściami. Przecież to doświadczenie także stąd, z Westerplatte, było doświadczeniem, które legło u podstaw determinacji w budowie nowego, lepszego świata europejskiego, w którym sąsiedzi nie muszą się siebie bać nawzajem. Siła integracji, siła tego, co wspólne, powoduje, że wszyscy czują się bezpieczniejsi" – tłumaczył prezydent. Prościej ujmując sprawę, cierpiał nie tylko Gdańsk, ale i cała Europa. Później jednak wszyscy potrafili się pojednać.
Mentor Dudy też mówił inaczej Co być może zaskakujące, zupełnie inaczej na Westerplatte wypowiadał się polityczny wzór Andrzeja Dudy, czyli Lech Kaczyński. Brat Jarosława zupełnie unikał przedstawiania Niemców jako agresorów. Jeśli już o nich mówił (pełna treść), to w znacznie szerszym kontekście historycznym lub wręcz w nawiązaniu do współczesnych realiów. A nawet więcej – przypomniał, że o wojnie myśleli także Polacy!
Zupełnie inna wymowa.
Lech Kaczyński nie starał się na siłę podkreślać odpowiedzialności Niemiec. W końcu minęło 70 lat. Ludzie odpowiedzialni za tamten dramat w zdecydowanej większości już dawno pożegnali się ze światem. Napierających nazistów nazwał "silniejszym przeciwnikiem". Jak powiedział, "jesteśmy na Westerplatte, symbolu bohaterskiego oporu przeciwko silniejszemu przeciwnikowi".
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!