"Efekt dupka" wiecznie żywy. "Kolega, który sprzedaje w luksusowym sklepie, zaczął sie wywyższać"

– Z racji zawodu mam często do czynienia z pracownikami wielu dilerów samochodowych w Polsce – rozpoczyna swoją historię Karol. – Niektórych znam lepiej, innych słabiej, ale to, co rzuca się w oczy to fakt, że ci, którzy pracują w absolutnej marce premium, zachowują się zdecydowanie inaczej. Trochę wyniośle, nawet niejako patrzą z góry na innych. Oczywiście wszystko zawsze zależy od człowieka i nie jest to regułą, ale stężenie "buców" wśród sprzedawców marek premium jest dużo większe niż w innych – stwierdza Karol.

Nasz rozmówca zwraca uwagę, że arogancję wśród dilerów samochodowych widać zwłaszcza w ich podejściu do innych pracowników, szczególnie tych z tańszej marki.

– To wygląda tak, jakby kilka lat obcowania z autami z cenami od kilkuset tysięcy do grubo ponad miliona złotych, dawało im złudne wrażenie, że ich też na to stać. Jakieś takie utożsamienie się z klientami. W końcu oni, jako sprzedawcy, każdego dnia "kupują sobie" nowy samochód z najwyższej półki. Obracają się wśród drogich aut, bogatych ludzi, roztaczając w okół siebie otoczkę, jakby sami należeli do tej grupy. Gdy wchodząc do takiego salonu, nie wyglądasz "premium", nawet na ciebie nie zwrócą uwagi. Podejrzewam, że ich zachowanie często wynika z faktu, że w podobny sposób mogą traktować ich klienci: kupuję auto za set tysięcy, więc wszystko mi wolno. I koło się zamyka – mówi Karol.

We wspomnianym sklepie nasz rozmówca czuł sie źle, bo odstawał właśnie ubiorem. – Na mnie ekspedientki zerkały dziwnie, może dlatego, że się specjalnie nie stroiłem. Ot przyszedłem w zwyczajnych spodniach i tiszercie. To o tyle dziwne, że one wszystkie pewnie zarabiają za mało, żeby sobie taką bieliznę regularnie kupować, a i tak podchodziły do mnie z wyższością – mówi Paweł, który może i nie ubrał się "drogo", ale bez większego problemu stać go na taki zakup.

Ustalił nawet, że posiadanie większych ilości pieniędzy skłania nas do poczucia, że możemy gorzej traktować biedniejszych od nas, wykorzystywać ich, a nawet oszukiwać.

– Im ostrzejsze dysproporcje, tym mniej osoby bogate mogą czuć się odpowiedzialne za pomoc ubogim. Im bogatsze stają się pewne segmenty społeczeństwa, tym bardziej bezbronne wobec tych egoistycznych tendencji stają się osoby biedne – stwierdził na podstawie swoich badań naukowiec.

Nasza rozmówczyni porównuje zachowanie sprzedawców do kibiców piłkarskich. – Oni też szukają jakiejś części swojej tożsamości na zewnątrz, u tych, których podziwiają. Stąd też takie uwielbienie piłkarzy. To oni stanowią ucieleśnienie ich jakichś najbardziej wymarzonych i pożądanych cech: są dzielni, waleczni, reprezentują dany kraj. Kibice starają sie naśladować swoich idoli przez właśnie obserwację. Ubierają się tak jak oni zakładając koszulkę i szalik w barwach klubu – tłumaczy Jaworska-Surma.

Podobnego zdania jest Małgosia, pracownica w sklepie z markową odzieżą w Gdańsku. – Owszem, wśród bogatych zdarza się wielu buców, ale są też mili ludzie. To zależy od człowieka. Oczywiście, często traktuje się nas jak najniższych sługusów, ale to nie znaczy, przynajmniej ja tak się nie zachowuję, że to pozwala nam traktować innych z pogardą? Często mamy taki przykaz od kierownictwa, żeby bardziej skupiać uwagę na tych, którzy mogą dać nam więcej zarobić. To jednak nie sprawia, że jesteśmy gorszymi ludźmi. Po prostu mniej uwagi skupiamy na innych. To brutalne, ale taka jest tutaj selekcja – dodaje nasza rozmówczyni.

Małgosia przyznaje, że są osoby, które zmieniła praca. – Mam takiego kolegę, który rzeczywiście i nas, swoich kolegów z pracy, i klientów traktuje jak śmieci, a wcale taki nie był, jak zaczynał pracę. Sprzedając luksusy innym, zaczął się wywyższać. Ale czy takie jednostki tworzą regułę? – pyta kobieta.

A idealną puentą, żeby nie oceniać po okładce, niech będzie historia, którą usłyszałem kiedyś od znajomego. Nota bene z branży motoryzacyjnej. Recepcjonistka marki premium zagadała do jednego z handlowców o pomoc w konfiguracji auta i przejażdżkę. Ten w odpowiedzi ją żartobliwie zbył, bo przecież i tak jej nie stać. Po kilku tygodniach kobieta zaparkowała pod salonem wypasionym autem, ale od... konkurencji. Okazało się, że ma majętnego męża, a pracuje tylko dlatego, żeby nie siedzieć w domu. Wyobraźcie sobie wtedy minę tego handlowca.