Wanda Traczyk-Stawska, ps. Pączek kończy w dziś 94 lat.
Wanda Traczyk-Stawska, ps. Pączek kończy w dziś 94 lat. Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Uczestniczka powstania warszawskiego Wanda Traczyk-Stawska, ps. Pączek kończy w dziś 94 lata. Życzenia pani Wandzie złożył m.in Rafał Trzaskowski. “Zawsze staje po stronie dobra i przyzwoitości. Pani Wando – dziękujemy, że jest Pani z nami!”- napisał prezydent Warszawy.

REKLAMA
Kiedy pytają ją o udział w Powstaniu Warszawskim zawsze reaguje tak samo: - Nie rozmawiajmy o mnie, tylko o ludności cywilnej, bo cywile byli dzielniejsi od żołnierzy. Bez nich nie przetrwalibyśmy jednego dnia. To oni najbardziej ucierpieli, a honoruje się tylko wojsko- nawołuje.

Wanda Traczyk-Stawska kończy 94 lata

Urodziła się 7 kwietnia 1927 roku. Gdy wybuchła wojna miała 12 lat, mieszkała na warszawskim Mokotowie.
Należała do 22. Drużyny harcerskiej im. ks. Ignacego Skorupki na Grochowie, tam uczestniczyła w akcjach małego sabotażu. Malowała na murach znaki Polski Walczącej, swastyki na szubienicy i hasła "Tylko świnie siedzą w kinie".
W powstaniu warszawskim brała udział jako strzelec i łączniczka. Przyjęła pseudonim “Pączek”. Walczyła w Śródmieściu Południowym i Powiślu, m.in. o utrzymanie elektrowni.
6 września 1944 została ciężko ranna w starciach na ul. Smolnej.
Po kapitulacji powstania Wanda Traczyk-Stawska trafiła do niewoli niemieckiej. Do Polski wróciła w 1947 roku. Ukończyła studia na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego i podjęła pracę jako nauczycielka.

Walczy o pamięć powstańców

Wanda Traczyk-Stawska przez lata zajmowała się również odszukiwaniem mogił powstańców na terenie Warszawy. W 1987 r. odniosła pierwszy sukces w walce o pamięć Cmentarza Powstańców Warszawy.

Była współinicjatorką ustanowienia przez Sejm 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy oraz inicjatorką budowy izby pamięci w parku Powstańców Warszawy.
Wanda Traczyk-Stawska pełni funkcję przewodniczącej Społecznego Komitetu ds. Cmentarza Powstańców Warszawy przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
logo
Wanda Traczyk-Stawska 'Pączek' - dziś i w czasie powstania, w którym walczyła jako strzelec. Fot. Kuba Atys/ Agencja Gazeta

Jest głosem słabszych i wykluczonych

W 2018 poparła protest osób niepełnosprawnych w Sejmie. Próbowała spotkać się z jego uczestnikami, jednak nie została wpuszczona do gmachu parlamentu. Po tym jak Straż Marszałkowska odmówiła jej wstępu, skierowała słowa do zgromadzonych tam dziennikarzy:
- Chyba skrzyknę swoich kolegów. My potrafiliśmy z Niemcami tak sprytnie walczyć, że pisaliśmy, co chcieliśmy, na ich własnych miejscach postoju. I nie ma wyjścia, tylko będziemy musieli na Sejmie napisać to, co powiedziała siostra Małgorzata Chmielewska, że powinniśmy na kolanach te matki przepraszać i ze wszystkich sił wspierać".
W 2020 roku Wanda Traczyk-Stawska z Anną Przedpełską-Trzeciakowską sprzeciwiły się publicznie atakom na osoby LGBT+. Była to reakcja na wydarzenia w Białymstoku podczas Marszu Równości.
Od 2017 jest honorową obywatelka miasta stołecznego Warszawy. Podczas wyborów prezydenckich w Polsce w 2020 roku wystąpiła w materiale nagranym na potrzeby kampanii Rafała Trzaskowskiego. Dziś prezydent Warszawy składa jej życzenia:
“Wanda Traczyk-Stawska kończy 94 lata. Jako nastolatka uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim. Przez następne dziesięciolecia pielęgnowała pamięć o Powstaniu i o ofiarach walk. Zawsze staje po stronie dobra i przyzwoitości. Pani Wando – dziękujemy, że jest Pani z nami!”- napisał.
źródło: Gazeta Wyborcza