Od lewej: prof. Lloyd Shapley, prof. Alvin Roth
Od lewej: prof. Lloyd Shapley, prof. Alvin Roth Fot. Konrad Jacobs/Wikimedia Commons / Harvard University http://scholar.harvard.edu/roth

Nagrodę Nobla z dziedziny ekonomii otrzymali prof. Alvin Roth z Harvardu i prof. Lloyd S. Shapley z Uniwersytetu Kalifornia w Los Angeles.

REKLAMA
Jak tłumaczyło jury, tegoroczny Nobel to nagroda za teorię o stabilnych alokacjach i wkład w projektowaniu rynku. W skrócie chodzi o badania nad łączeniem "dóbr" z ich odbiorcami, choć nie tyczy się to tylko rzeczy materialnych – ale też usług, jak na przykład uczniów ze szkołami czy pracowników z nowymi miejscami pracy.
Lloyd Shapley prowadził badania nad różnymi metodami dopasowywania. Tak zwana "matching theory" to matematyczna próba opisywania procesu powstawania obopólnie korzystnych relacji. W ekonomii ma zastosowanie na przykład w zjawisku powstawania nowych miejsc pracy. Efektem pracy Shapleya były różne metody dopasowywania – konkretnie algorytm Gale-Shapley – gwarantujące stabilność tego dopasowywania i ograniczające manipulacje w tym zakresie. Naukowiec pokazał też w jaki sposób różne metody dopasowywania są korzystne dla jednej lub drugiej strony rynku.
Czytaj też: Róża Thun: Pokojowy Nobel pokazuje, jakim błędem jest narzekanie na Unię Europejską
Alvin Roth rozwinął teorię Shapleya w poziomie praktycznym. Prowadził nad tym badania empiryczne. Efekt? Stworzył "matching methods", które pomogły przekształcić część instytucji na rynku tak, by lepiej dopasowywały np. nowych lekarzy do szpitali, uczniów do szkół czy pacjentów do dawców organów. Brzmi to, być może, abstrakcyjnie, ale ma zastosowanie praktyczne w gospodarce.
Co prawda, obaj naukowcy pracowali oddzielnie, ale Nobla dostali razem, gdyż praktyczne dokonania Rotha były oparte o algorytm Shapleya. Członkowie jury zaznaczyli, że to przykład powalającej "inżynierii rynku", a profesorowie stworzyli całe pole badań, które znacznie "usprawniło działanie rynków".
Więcej szczegółów na oficjalnej stronie nagrody Nobla.