41. rocznica podpisania Porozumień Sierpniowych w Gdańsku. Tak zaczęła się droga do wolności

Sierpień’80 przeszedł do historii jako miesiąc strajków, których zwieńczeniem było podpisanie czterech porozumień sierpniowych: w Szczecinie, Gdańsku, Jastrzębiu-Zdroju i Hucie Katowice.

Fala strajków

Chociaż sierpień’80 kojarzony jest z wydarzeniami na Wybrzeżu, to iskrą zapalną były strajki na Lubelszczyźnie – w Świdniku i Lublinie – jeszcze w połowie lipca.

Strajki zaczęły rozprzestrzeniać się w całej Polsce, aż w końcu doszło do buntu robotniczego na Wybrzeżu. Strajkowano też w Mielcu, Tarnobrzegu i Poznaniu. Była to reakcja na podwyżki cen mięsa i wędlin, wprowadzone przez ówczesną ekipę rządzącą Edwarda Gierka.

Symbolicznym momentem tych wydarzeń było dyscyplinarne zwolnienie z pracy Anny Walentynowicz, która była zatrudniona jako spawaczka i suwnicowa. 8 sierpnia 1980, pięć miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego, Walentynowicz dostała wypowiedzenie. Ta decyzja przesądziła o wybuchu strajku w dniu 14 sierpnia. Zaplanował go i przygotował Bogdan Borusewicz, a rozpoczęli robotnicy związani z Wolnymi Związkami Zawodowymi Wybrzeża. Wkrótce, w stoczni pojawił się też Lech Wałęsa, zwolniony z pracy w 1976 r. Stanął na czele strajku.

Jednym z głównych postulatów protestujących było przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, strajkujący domagali się też: podwyżki płac dla każdego zatrudnionego, budowę pomnika ofiar grudnia 1970 r. oraz gwarancji nietykalności dla strajkujących.

Wałęsa podpisuje Porozumienia Sierpniowe

31 sierpnia Wałęsa i Mieczysław Jagielski (z ramienia KC PZPR) w sali BHP Stoczni Gdańskiej podpisali porozumienie gdańskie. Wydarzenie te transmitowała telewizja.

Delegacja rządowa zgodziła się m.in. na:
Przyjęto też zapis, że nowe związki uznają kierowniczą rolę PZPR w państwie i "zasady ustroju społecznego i politycznego PRL”. Strajkujące w Gdańsku, Szczecinie i Elblągu zakłady podjęły ponownie pracę 1 września.

Narodziny NSZZ "Solidarność"

Wydarzenia sierpniowe i fala strajków z 1980 r. doprowadziła do powstania NSZZ "Solidarność" - pierwszej w krajach komunistycznych, legalnej organizacji związkowej, która była niezależna od władz.

17 września 1980 r. przedstawiciele Międzyzakładowych Komitetów Założycielskich (przekształconych z MKS) przyjęli statut, który rozstrzygał powstanie "Solidarności", na której czele stanął Lech Wałęsa.

Niespełna miesiąc później, 10 listopada, Sąd Najwyższy zarejestrował NSZZ "Solidarność". Wkrótce związek liczył niemal 10 mln członków – było to 80 proc. wszystkich pracowników państwowych.

Obchody 41. rocznicy Porozumień Sierpniowych

W Gdańsku obchody 41. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych rozpoczęły się o godzinie 10 otwarciem historycznej bramy nr 2 oraz przemówienia Lecha Wałęsy.