Och, Karol. Najlepszy fotograf w Królestwie Polskim

– Karol Beyer był synem znanej malarki Henryki Beyer z domu Minter i Wilhelma, urzędnika loterii. Jako młody, 21-letni człowiek zafascynował się ogłoszonym w Paryżu wynalazkiem dagerotypii i rozpoczął przygodę z nowym zawodem fotografa, który uprawiał przez 23 lata. Portretował Polaków, utrwalał na szklanych światłoczułych płytach rozbudowującą się Warszawę, fotografował dzieła sztuki współczesnej i dawnej. Należał do założycieli „Tygodnika Ilustrowanego”, którego redakcji udostępniał swoje zdjęcia jako wzór dla drzeworytów – opowiada Danuta Jackiewicz, historyk fotografii, varsavianistka, kurator działu Zbiorów Ikonograficznych i Fotograficznych Muzeum Narodowego w Warszawie, autorka albumu poświęconego Beyerowi.

Dzisiaj w warszawskim Domu Spotkań z Historią odbędzie się premiera publikacji „Karol Beyer 1818-1877”, a także wernisaż wystawy plenerowej „Karol Beyer – pierwsze fotografie Krakowskiego Przedmieścia”, która do 31 sierpnia prezentowana będzie na skwerze im. ks. Jana Twardowskiego. W spotkaniu, prócz autorki albumu, udział wezmą m.in.: prof. Maciej Buszewicz z warszawskiej ASP oraz dr Agnieszka Morawińska, dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie.

Książka rozpoczyna serię popularnonaukowych albumów monograficznych poświęconych wybitnym XIX- i XX-wiecznym fotografom warszawskim. Intencją Katarzyny Madoń-Mitzner, redaktor serii, jest próba opowiedzenia o burzliwej historii Warszawy za pomocą zdjęć: zarówno tych należących do polskiego kanonu, jak i tych dotąd nigdy nie publikowanych.

Plenerowa wystawa fotografii Beyera doskonale wpisuje się w ten projekt – w istocie to wirtualny spacer po XIX-wiecznym Krakowskim Przedmieściu. W latach 1857-1867 pracownia Beyera mieściła się na rogu Karowej i Krakowskiego Przedmieścia. Fotograf z zapałem portretował miejskie życie, patriotyczne manifestacje i represje carskie. Studiował monumentalne budynki czy ludzkie zbiorowiska, potrafił jednak zawęzić perspektywę i skupić się na detalu, czyjejś twarzy, intrygującym szczególe.

Karol Beyer założył pierwsze stałe fotograficzne atelier w Warszawie. Publikował w prasie polskiej, której dostarczał teksty wraz ze zdjęciami, oraz w prasie francuskiej. Od 1855 roku był członkiem Société française de photographie. Stworzył wiele istotnych, również z historycznego punktu widzenia, reportaży. Eksperymentował z nowymi technikami – swoją działalność rozpoczął od dagerotypii, by potem zwrócić się w stronę fotografii nakładowej i nowoczesnej techniki fotodruku. Bywał na światowych wystawach, do Warszawy przywoził artystyczne nowinki z Belgii czy Wielkiej Brytanii. Gdyby żył we współczesnej stolicy, wiódłby zapewne życie hipstera, a swoje albumy wydawałby samodzielnie, w niskonakładowych kolekcjonerskich edycjach. Być może byłby snobem. Zapewne dobrze by się ubierał. I na sto procent poszedłby dzisiaj na wystawę do Domu Spotkań z Historią.