Janda: "Wyliczyli mi 1600 zł emerytury. Czeka mnie robota aż po grób". Czy na starość wszyscy będziemy pracować?

Krystyna Janda w rozmowie z Jackiem Żakowskim dla “Polityki” przyznała, że po ukończeniu 60. roku życia zamierza być dalej aktywna zawodowo. Nie jest osamotniona w swoim postanowieniu. Zgodnie z danymi ZUS-u, które cytuje “Gazeta Prawna”, w 2012 roku prawie pół miliona emerytów pracowało zarobkowo.

Pracujemy coraz dłużej – Musieliśmy zmienić godziny naszych zajęć dla seniorów, które początkowo miały się odbywać w dni powszednie, około południa – mówi Zuza Sikorska z Towarzystwa Inicjatyw Twórczych „ę”, koordynatorka programu Archipelag Pokoleń. – Okazało się, że wbrew naszym założeniom wielu seniorów jest w tym czasie zajętych, bo wciąż pracują – tłumaczy.

Czytaj też: Babcia uczy się o płci, dziadek jest na sztuce współczesnej. Nie dajmy wykluczyć się z życia po 50tce

– Wiele osób po przejściu na emeryturę zwalnia się i wraca do pracy nawet po jednym dniu przerwy. Dzięki temu jednocześnie pobierają świadczenia i zarabiają tak, jak dawniej – mówi prof. Inetta Jędrasik-Jankowska, specjalistka od prawa emerytalnego z Wydziału Prawa UW. Przyznaje jednocześnie, że takie rozwiązanie jej się nie podoba: – Zgadzam się z tym, że ci, którzy chcą, mogą pracować po osiągnięciu wieku emerytalnego. Nie powinni jednak dostawać w tym czasie świadczeń emerytalnych. Albo jedno, albo drugie – absurdem jest sytuacja, w której ZUS ciągle wylicza składki emerytalne dla pracownika, który już jest emerytem – ocenia prof. Jędrasik-Jankowska.

Przeżyć za 840 zł? Tylko pozornie zawiłe kwestie składek i świadczeń wydają się dziś niektórym mało ważne – wraz ze starzeniem się europejskich społeczeństw pracujących emerytów będzie coraz więcej i zjawisku trzeba będzie poświęcić więcej uwagi. Z badań Eurobarometru wynika, że już w latach 2005-2011 odsetek osób pracujących w grupie wiekowej 65-69 lat, wzrósł w Europie z 8,8% do 10,5%. Co więcej, ok. ⅓ respondentów zadeklarowała, że po osiągnięciu wieku emerytalnego zamierza dalej pracować.

– Myślę, że zjawisko pracy na emeryturze będzie coraz powszechniejsze, m.in. dlatego, że niestety najprawdopodobniej same emerytury będą niższe niż dzisiaj – ocenia dr Paweł Kubicki z Instytutu Gospodarstwa Społecznego SGH. Jego opinię podziela Jarosław Sadowski, analityk firmy Expander, cytowany przez dziennikarkę portalu regiopraca.pl. Zdaniem Sadowskiego, dzisiejsi 20-30 latkowie nie powinni spodziewać się emerytury przekraczającej ok. 40% ich ostatniego wynagrodzenia.

Praca nie dla każdego emeryta Dr Paweł Kubicki podkreśla, że problemy z pracą emerytów są jednak już dziś. Nawet ci z nich, którzy chcą pracować, mają duże trudności ze znalezieniem satysfakcjonującego zajęcia.

Zobacz też: Wybrano miss i mistera seniorów. "Mało która pani 60+ chce być niemodnym moherowym beretem"

– Wiele osób starszych po prostu nie może znaleźć żadnej pracy. Dotyczy to zwłaszcza wsi oraz terenów, gdzie generalnie bezrobocie jest większe niż gdzie indziej. Niestety nawet osoby dobrze wykształcone nie są w najlepszej sytuacji. Często są zmuszone przyjmować zajęcie poniżej swoich kwalifikacji – ocenia dr Kubicki. Podkreśla, że w stosunkowo najlepszej sytuacji są osoby wykonujące zawód pozwalający na dużą elastyczność czasu pracy, jak np. akademicy lub księgowi. Tezę tą potwierdzają wyniki europejskich badań, z których wynika, że wielu emerytów kontynuuje pracę w nauce, branżach technicznych, a także w wolnych zawodach.

Wojna pokoleń? Czy młodzi powinni się obawiać tego, że praca emerytów oznacza większą konkurencję na rynku, a w konsekwencji wzrost bezrobocia właśnie w najmłodszym pokoleniu? – Nie stawiałabym sprawy w ten sposób – twierdzi prof. Inetta Jędrasik-Jankowska. – Pamiętajmy, że emeryci muszą zrezygnować z etatu w momencie przejścia na emeryturę, a później ew. zostają do pracy przyjęci ponownie lub szukają zatrudnienia gdzie indziej. Konkurują więc z młodymi na równych zasadach. Pracodawca wybierze tego, kto lepiej spełnia jego oczekiwania – ocenia Jędrasik-Jankowska.

Również dane statystyczne przeczą tezie, że praca emerytów wiąże się z bezrobociem wśród młodych.

Dr Paweł Kubicki podkreśla jednak, że w Polsce wciąż jest niewielu pracujących seniorów. – To zjawisko marginalne. Poza problemem ze znalezieniem pracy, trzeba też pamiętać o innym zjawisku. Wiele osób po prostu nie chce pracować, bo emerytura wciąż postrzegana jest jak czas upragnionego odpoczynku – tłumaczy. – Co więcej, wielu emerytów jest w tym czasie zajętych np. wspieraniem rodziny, pomocą dzieciom – twierdzi ekspert.