Po tym jednym zdaniu poznasz osobę inteligentną. Jeśli tak mówi, to ma wysokie IQ

Osoba z wysokim IQ zamiast mówić: "To na pewno się uda", powie: "Oceniam szanse na sukces na około 60 procent". Eksperci uważają, że w ten sposób nie wymądrza się, ale pokazuje swoje myślenie probabilistyczne, czyli szacuje prawdopodobieństwo. To z kolei cechuje właśnie ludzi inteligentnych.

Niemiecki portal schwaebische.de opisał niedawno wyniki bardzo ciekawych badań na bazie "Good Judgment Project", czyli konkursu prognozowania. Najlepsi uczestnicy, tzw. "superprognostycy" mieli nie tylko mieli ponadprzeciętne IQ, ale też "otwarty umysł" i precyzję.

W artykule przeczytamy, że "wyrażali swoje przekonania w prawdopodobieństwach, które regularnie aktualizowali". To właśnie ten sposób myślenia, a nie sucha wiedza, w dużym stopniu "wyjaśniał ich wysoką trafność".

Inne badanie, na które powołuje się portal, dotyczy tzw. "biegłości liczenia" (numeracy). Pokazują one, że "kto dobrze rozumie zależności liczbowe i myśli o ryzyku w kategoriach prawdopodobieństwa, a nie chwytliwych haseł, ten konsekwentnie wydaje lepsze osądy".

Podobne wnioski wynikają też z analizy "refleksu poznawczego". To zdolność do powstrzymania się od intuicyjnej odpowiedzi z automatu. Zamiast rzucać formułkę, osoba inteligentna najpierw "sprawdza spontaniczną intuicję poprzez krótką przerwę na myślenie". To z kolei sprawia, że rzadziej daje się nabrać na pozornie logiczne, ale fałszywe odpowiedzi.

Czas na odrobinę praktyki. Artykuł podaje kilka przykładów myślenie probabilistycznego. Inteligentni ludzie nie powiedzą "Ta dieta działa cuda". Raczej przyzna, że "Dowody wskazują, że ta dieta jest skuteczna w ok. 60 proc. przypadków, ale wiele zależy od próby badawczej".

Niektórzy mogą uznać takie mówienie za arogancję lub, przeciwnie, za unikanie odpowiedzialności. Nic bardziej mylnego. Portal schwaebische.de podsumowuje, że takie podejście właśnie "zmniejsza arogancję, ale zwiększa wiarygodność". To przeciwieństwo wahania się, bo to "precyzyjne nazywanie niepewności".

Można powiedzieć, że to dość oczywiste, bo przecież niczego nie jesteśmy pewni na 100 proc., ale także jest to zgodne z myśleniem naukowym (np. mechanika kwantowa opiera się prawdopodobieństwie, bo taka jest natura cząstek w mikroskali). Ludzie, którzy myślą w ten sposób, szybciej uczą się na błędach (bo ich prognozy można zweryfikować) i dzięki temu podejmują znacznie lepsze decyzje.