6 ekranizacji klasyki zawładnie jesienią 2026. Dwie "Lalki" to dopiero rozgrzewka

Książki to wdzięczny materiał do adaptacji, choć te niestety nie zawsze są udane (choć czasami, choć rzadko, okazują się lepsze od oryginału). Jesienią 2026 roku dostaniemy prawdziwy wysyp serialowych i filmowych ekranizacji: "Pionek", drugi sezon "Ślebody" na podstawie kryminału Małgorzaty i Michała Kuźmińskich (10 września), "Totalną magię 2" na podstawie "Księgi magii" Alice Hoffman (polska premiera: 11 września), "The Love Hypothesis" Ali Hazelwood (23 września), "Verity. Coraz większy mrok" Colleen Hoover (2 października), "Klarę i słońce" Kazuo Ishigury (23 października) czy wyczekiwane "Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek" (20 listopada).

Najbliższe miesiące będą jednak prawdziwą ucztą dla fanów klasyki literatury i filmów kostiumowych, bo (kolejne) życie na ekranie dostaną dzieła Jane Austen, Bolesława Prusa czy Johna Steinbecka. Jeśli do takich się zaliczacie, zakreślcie premiery w kalendarzu (i nadróbcie inne tegoroczne adaptacje klasyków: znacznie mniej magiczną niż mit Homera "Odyseję" Christophera Nolana oraz eksperymentalne i przyprawiające purystów o palpitacje serca "Wichrowe Wzgórza" Emerald Fennell). Oto 6 książkowych premier, na które czekamy tej jesieni.

Dwie "Lalki" w odstępie dwóch tygodni? Tego jeszcze nie było. Polski Barbenheimer rozpocznie się 16 września premierą sześcioodcinkowego serialu Netfliksa w reżyserii Pawła Maślony na podstawie scenariusza napisanego przez niego, Pawła Demirskiego i Jagodę Dutkiewicz. Stanisława Wokulskiego zagra Tomasz Schuchardt, a Izabelę Łęcką Sandra Drzymalska. W obsadzie są również m.in. Dariusz Chojnacki jako Ignacy Rzecki, Jacek Braciak jako Tomasz Łęcki, Magdalena Cielecka jako Wąsowska i Piotr Adamczyk jako Krzeszowski.

"Lalka" w wersji Maślony nie ma być szkolnym odfajkowaniem lektury, ale współczesną reinterpretacją klasyki. "Napędzany ambicją Stanisław dąży do awansu społecznego, a jego obsesyjne zauroczenie Izabelą staje się bramą do świata, który chce zdobyć. Izabela próbuje wymknąć się ciasnym ramom arystokratycznego porządku i określić swoje miejsce w przeobrażającym się świecie. Ogarniające ich uczucie rozpięte jest między przepaścią klasową, obsesją, pragnieniem wolności i uwodzącą potęgą bogactwa" – brzmi opis serialu na podstawie arcydzieła Bolesława Prusa.

W Polsce zagrzmi, bo "świętości się nie rusza", a reżyser "Kosa" ruszy tę literacką świętość mocno (co zresztą zasugerowały już dość szalone plakaty). Jak zapowiada Netflix, ta nowatorska adaptacja "Lalki" połączy "rozmach kostiumowego serialu z autorskim, współczesnym spojrzeniem na klasyczną historię". Produkcja ma być "wielogatunkową i przewrotną odsłoną klasyki", w której "ironia i groteska spotykają się z humorem, tajemnicą i melodramatycznym napięciem".

Kolejna "Lalka", tym razem filmowa, zapowiada się skrajnie inaczej. Za kamerą stanął Maciej Kawalski, a scenariusz napisali Kawalski i Łukasz Światowiec. Wokulskiego zagra Marcin Dorociński, Izabelę Łęcką Kamila Urzędowska, a Ignacego Rzeckiego – Marek Kondrat. To jednak dopiero początek iście kosmicznej obsady: pojawią się również Maja Komorowska, Agata Kulesza, Andrzej Seweryn, Karolina Gruszka, Cezary Żak, Mateusz Damięcki, Krystyna Janda, Maja Ostaszewska, Borys Szyc, Dawid Ogrodnik, Maciej Stuhr i Andrzej Chyra.

Tym razem czeka nas klasyczna (i zapewne szkolna) opowieść o nieszczęśliwej miłości przedsiębiorczego kupca Stanisława Wokulskiego do chłodnej arystokratki Izabeli Łęckiej, osadzona w scenerii XIX-wiecznej Warszawy. Filmowa "Lalka", podobnie jak dzieło Prusa, wydane w całości w 1890 roku, ma opowiadać o niespełnieniu, aspiracjach, przemianie i świecie, który właśnie się kończy.

Zrealizowana z rozmachem produkcja ma być "wizualnym i narracyjnym przeżyciem, które jest równie totalne, jak jego książkowy pierwowzór", a producenci zapowiadają, że "film 'Lalka' zachowuje ducha i głębię powieści Bolesława Prusa i pozwala współczesnym widzom na nowo odkryć jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury". Słowem: jesienią czekają nas dwa zupełnie różne spojrzenia na "Lalkę".

To jedna z tych ekranizacji, które już na papierze wyglądają jak bardzo mocny kandydat do serialowego wydarzenia jesieni. "Na wschód od Edenu" to powieść Johna Steinbecka z 1952 roku, dziejąca się w latach 1890–1918 saga o rodzinach Trasków i Hamiltonów, osadzona w kalifornijskiej dolinie Salinas. Steinbeck wykorzystał w niej biblijną historię Kaina i Abla, żeby opowiedzieć o rodzinie, dziedziczeniu traum, wolnej woli i nieustannej walce dobra ze złem. Netflix zrobił z niej siedmioodcinkowy miniserial, a za adaptację odpowiada Zoe Kazan ("I tak cię kocham").

Sadystyczną Cathy Ames, jedną z najbardziej niepokojących postaci Steinbecka, zagra nieoceniona Florence Pugh ("Midsommar", "Małe kobietki"), która jest także producentką wykonawczą serialu. Kazan zapowiadała, że zależało jej na wydobyciu z Cathy czegoś więcej niż tylko obrazu "złej kobiety". Obok Brytyjki występują m.in. Christopher Abbott, Mike Faist, Ciarán Hinds, Hoon Lee oraz Joseph Zada i Joe Anders.

Jane Austen wraca tej jesieni na ekrany w nowej – po arcydziele Anga Lee z 1995 roku – "Rozważnej i romantycznej". Film na podstawie powieści z 1811 roku wyreżyserowała Georgia Oakley, a scenariusz napisała Diana Reid. W Elinor Dashwood wciela się Daisy Edgar-Jones, Marianne gra Esmé Creed-Miles, a w obsadzie znaleźli się również Caitríona Balfe, Frank Dillane, George MacKay i Fiona Shaw. To historia dwóch sióstr, które po śmierci ojca muszą odnaleźć się w trudnej sytuacji finansowej, a jednocześnie próbują ułożyć sobie życie uczuciowe – każda na swój sposób.

Oakley podkreśla, że emocjonalnym centrum filmu jest skomplikowana, ale czuła relacja Elinor i Marianne, a nie tylko ich zawirowania miłosne. "Rozważna i romantyczna" ma być dzięki temu bardziej współczesną opowieścią o siostrzanej bliskości, kobiecej niezależności i próbie odnalezienia się w świecie, który z góry narzuca bohaterkom konkretne role.

Dalsza część artykułu poniżej.

"Opowieść wigilijna" jest jednym z tych tekstów, których adaptacji nie da się już policzyć na ekranie, ale najwyraźniej wciąż można znaleźć na niego nowy pomysł. Tym razem za opowiadanie Charlesa Dickensa z 1843 roku zabrał się Ti West, reżyser horrorów "X" czy "Pearl", co już samo w sobie jest obietnicą nietypowej wersji. Ebenezera Scrooge'a zagra powracający do łask Johnny Depp, dla którego będzie to pierwsza rola w hollywoodzkiej produkcji od lat, a w obsadzie znaleźli się także m.in. Ian McKellen, Rupert Grint, Sam Claflin, Daisy Ridley, Andrea Riseborough i Tramell Tillman.

Film "Ebenezer Scrooge. Opowieść wigilijna", którego scenariusz napisał Nathaniel Halpern, został zapowiedziany jako mroczna historia o duchach. Nie oznacza to oczywiście, że Dickens nagle zamieni się w pełnoprawny horror, ale trudno nie oczekiwać od reżysera "Pearl" nieco straszniejszego podejścia do skąpca nawiedzanego przez świąteczne zjawy.

To nie koniec Dickensa tej jesieni. Czeka nas również "Opowieść o dwóch miastach" z Kitem Harringtonem z "Gry o tron" (nowym Gilderoyem Lockhartem z serialu "Harry Potter"), który będzie czteroodcinkowym miniserialem. Amerykańska premiera na MGM+ odbędzie się 6 września, brytyjskiej na BBC One jeszcze nie podano. Co z Polską? Na razie nie wiadomo.

A na koniec kolejny powrót Jane Austen, czyli "Duma i uprzedzenie" (uwielbiana powieść z 1813 roku w ostatnich miesiącach doczekała się również przeuroczej wariacji na jej temat, czyli "Tej innej siostry Bennet"). Netflix zamówił sześcioodcinkowy serial, za który odpowiadają pisarka Dolly Alderton i reżyser Euros Lyn ("Heartstopper", "Sherlock").

Elizabeth Bennet zagra Emma Corrin ("The Crown"), a w pana Darcy'ego wcieli się Jack Lowden ("Kulawe konie"), jeden z głównych kandydatów na nowego Jamesa Bonda. W obsadzie są także laureatka Oscara Olivia Colman jako pani Bennet i Rufus Sewell jako pan Bennet oraz Freya Mavor, Louis Partridge i Fiona Shaw (co ciekawe, filmowa Petunia z "Harry'ego Pottera" gra też w "Rozważnej i romantycznej").

Twórcy mają zadanie szczególnie trudne, bo "Duma i uprzedzenie" jest najczęściej ekranizowanym dziełem Austen, a widzowie doskonale pamiętają serialową wersję z Jennifer Ehle i Colinem Firthem z 1995 roku oraz film z Keirą Knightley i Matthew Macfadyenem z 2005 roku. Ciężko będzie miał szczególnie Lowden, bo pan Darcy dla wielu ma już tylko twarz Firtha albo Macfadyena. Wszystko wskazuje jednak na to, że Alderton i Lyn nie zamierzają robić z klasyki kolejnych przeestetyzowanych "Bridgertonów". Netflix podkreśla, że ich adaptacja ma być bliska oryginalnemu tekstowi z 1813 roku, a jednocześnie czytelna dla nowego pokolenia.