EABS zdyscyplinowane

Można by o nim napisać kilka książek, które i tak nie wyczerpałyby tematu. Ale zdecydowanie ważniejsze od historii i socjologii są inspiracje jego wielowymiarową muzycznie oraz ideologicznie twórczością. Zacznę od siebie. Moja przygoda z tym charakternym jazzowym kosmitą zaczęła się grubo ponad 20 lat temu, kiedy po raz pierwszy wertowałem opasłe księgozbiory allmusic.com, niczym zmarły kilka dni temu Wilhelm z Baskerville… Robiłem to samo i równolegle z niemniej przepastną dyskografią Milesa Davisa. I ogarnęła mnie taka oto refleksja, inspirowana czytaną wówczas książką Chrisa Cutlera "O muzyce popularnej" (polecam!!!), w jakiej porównuje on losy dwóch artystów, których symbolicznie połączyła wytwórnia płytowa Sun Records z Memphis. I pierwszy z nich, no król rock’n’rolla po prostu, jest zestawiony z intelektualnym wykonawcą country – ktoś powie: to brzmi jak oksymoron (you moron), ale tak jest. I pomyślałem sobie, że takim jazzowym królem, a w zasadzie mesjaszem (jak narysował kiedyś ktoś) jest Miles, a jego kameralną, undergroundową i zupełnie wyalienowaną wersją jest Sun Ra właśnie. Dlaczego? Wystarczy posłuchać „Atlantis” uznawanego przez wielu krytyków za opus magnum Hermana… Jak ktoś przetrwa z uwagą do końca, zwłaszcza w utworze tytułowym, to niech napisze o wrażeniach w komentarzu poniżej. Powiem krótko, „Requiem dla Van Gogha” by Czesław Niemen & Helmut Nadolski to bardzo przystępna suita przy wielominutowym „Atlantis”…
Kosmita do tego stopnia poruszył wówczas moim muzycznym wszechświatem, stymulowanym wyłącznie instrumentami (choć namiętnie połykałem wtedy "Mushroom" niejakiego Can), że na pierwszy alias maila w życiu wybrałem właśnie sunra@..., i mam go do dziś!
Jeżeli chodzi o stricte wykonawcze inspiracje, to najbardziej jaskrawym ówczesnym przykładem, włączając nieziemskie ciuchy, był Jimi Tenor. I musiały minąć dekady, żebyśmy poznali młodych, także wiekiem, adeptów czerpiących z dorobku multiinstrumentalisty. I to w skrajnie dziwnym dzisiaj kraju… naszym.

Mógłbym jeszcze pisać kilka dni o arce dźwięków podarowanych nam przez Sun Ra, ale takie publikacje już na szczęście nasze istnieją. Bardziej dziennikarską popełnił Lech Borowiec, a znacznie obszerniejszą, czytaj analityczno – merytoryczną, stworzył Sebastian Jóźwiak, nadworny ideolog zjawiska EABS. Przypadek???

„Slavic Spirits” opisałem rok temu w samych jazzuperlatywach. To na pewno jeden z nielicznych w Polsce albumów koncepcyjnych ever. I choć nie realizuje idei słowno-muzycznej, jak na pomnikowych albumach w paradygmacie rockowym przystało (dajmy na to „Ciemnej Stronie Księżyca” czy „Niemen Aerolit”), to, biorąc pod uwagę zwłaszcza muzykę, tytuł longlplay’a, nazwy utworów, a także zasobną w idee książkę (dodaną do winylowej edycji, którą mam przyjemność posiadać), geneza słowiańskości skrzy się gęsto i wielobarwnie. Często wracam do tego albumu, bo jest dla mnie ważny muzycznie oraz ideologicznie.

„Discipline of Sun Ra”, najświeższe wydawnictwo formacji, na pewno nie jest koncepcyjne (ideologiczne) aż w takim wymiarze jak „Slavic Spirits”. Na pierwszy rzut oka i ucha album wydaje się podobnym hołdem, jaki formacja złożyła na swoim debiucie Komedzie. „Discipline of Sun Ra” otwiera „Brainville”, który w pierwszych minutach może kojarzyć się z nieodżałowanym Robotobibokiem. Ale po chwili instrumenty pokornieją, a nawet zaczynają nieco bujać, ale w dobrą stronę. Kolejne utwory, zainspirowane konkretnymi dokonaniami kosmicznego jazzmana (włączając oryginalne tytuły), są na zmianę nieco nostalgiczne („Trying to Put the Blame on Me”), oniryczne („Interstellar Low Ways”), czasem nieco wyalienowane („Neo-Project #2”). Ale także dynamiczne („Discipline 27”), skoczne („The Lady with the Golden Stockings (The Golden Lady)”), a nawet trochę przaśne („UFO”).