
Wikipedia już dawno podbiła świat. Jest czytana przez wszystkich, a przy tym jest bardzo łatwo dostępna i bezpłatna. Chętnie korzystają z niej zarówno starsi, jak i młodsi. Często bywa ostatnią deską ratunku dla uczniów odrabiających prace domowe, a także studentów, dla których staje się jednym z podstawowych źródeł przy pisaniu prac licencjackich i magisterskich. Czy masowe wykorzystywanie Wikipedii w ich pracach jest właściwie? Wikipedia pomaga studentom czy raczej im szkodzi?
Wikipedia cieszy się niesłabnącą popularnością od ponad jedenastu lat na całym świecie. Ma swoje zalety i wady, chociaż wielu młodych ludzi minusów raczej w niej nie dostrzega. Studenci w Stanach Zjednoczonych, jak się okazało, korzystają z niej na potęgę. Praca licencjacka czy magisterska w USA z wykorzystaniem Wikipedii jako głównego źródła nie jest niczym nowym. Czy jest zjawiskiem dobrym?
Dla wielu profesorów z amerykańskich uczelni wyższych zdecydowanie nie, dlatego - jak wspomniał w sobotnich "Wiadomościach" korespondent Telewizji Polskiej, Marcin Firlej - na amerykańskich uniwersytetach wciąż trwają dyskusje co do korzystania w swoich pracach z Wikipedii. A jak jest w Polsce? Możemy korzystać z wolnej encyklopedii przy pisaniu wypracowań, prac naukowych, czy powinniśmy sięgać z "poważniejszych" źródeł?
W Polsce podobnie
Ania, studentka stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim: - Właśnie jestem na etapie pisania mojej pracy licencjackiej. W bibliografii nie zawarłam żadnego hasła czy artykułu z Wikipedii. Owszem, jeśli nie jestem czegoś pewna to do niej nieraz zaglądam, ale nie jest ona moim podstawowym źródłem do którego się odwołuje. Wolę biblioteki.
Tomek, student prawa w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie: - Tak, korzystam z Wikipedii przy pisaniu prac z różnych zajęć. Jest ona dla mnie znacznym ułatwieniem.
Wypowiedzi studentów potwierdzają tezę, że korzystanie z internetowej encyklopedii także w Polsce nie jest niczym nowym. W badaniach z 2009 roku aż 54 proc. studentów uczelni publicznych i 72 proc. niepublicznych przyznało się, że pisząc pracę licencjacką lub magisterską korzystało głównie z Wikipedii. Co ciekawe, w 2007 roku było to odpowiednio 34 i 57 proc. - podaje "Rzeczpospolita" na podstawie wyników badań prof. Mariusz Jędrzejko ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Czy dane te mogą
dziwić? - Niezupełnie. To jest nieuniknione, bo jak powiedział jeden z badaczy, kończy się epoka katedry, czyli uświęconego przybytku wiedzy i zaczęła się epoka bazaru, gdzie wszystko można znaleźć, kupić i dostać. Można to odnieść do Wikipedii - twierdzi prof. Kazimierz Krzysztofek, profesor socjologii w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie.
Brat Google i siostra Wikipedia Eksperci nie mówią jednym głosem co do korzystania z artykułów internetowych w pracach studenckich. Jedni uważają, że nie ma w tym nic złego, drudzy odnoszą się do tego z pogardą, twierdząc, że Internet nie jest żadnym autorytetem: - Moim studentom w pracach licencjackich dopuszczam korzystanie z Wikipedii. Przecież zmienia się ona ciągle na lepsze. Jednak jeśli chodzi o pracę magisterską jest to u mnie zabronione, bo poziom magisterski to poziom naukowy - mówi w rozmowie z naTemat prof. Kazimierz Krzysztofek. Podobne zdanie w tej sprawie ma dr Andrzej Zawistowski, historyk ze Szkoły Głównej Handlowej, autor kontrowersyjnego artykułu o wiarygodności wolnej encyklopedii: - Nie jest problemem, że ktoś korzysta z Wikipedii. Problemem jest to, jak z niej korzysta. I dochodzimy do sedna sprawy.
Kopiuj ----> Wklej Dr Andrzej Zawistowski zwraca uwagę na to, że z Wikipedii, jak i innych źródeł internetowych, należy korzystać z głową: - Studenci powinni mieć krytyczne podejście do źródła. Niestety, coraz rzadziej tak się dzieje. W pracach często nie ma przypisów czy odnośników - zauważa doktor. Zarzuty te nie są bezpodstawne, bo plagiat wśród polskich studentów nie należy do rzadkości: - W każdym roku spotykam się z wieloma plagiatami. Treści w Internecie są w większości bezpłatne, więc studenci z nich korzystają - zauważa dr Andrzej Zawistowski. Potwierdzają to badania prof. Mariusz
prof. Kazimierz Krzysztofek
socjolog w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie
Jędrzejko, z których wynika, że 14 proc. studentów z uczelni publicznych i 32 proc. z niepublicznych przyznało się, że korzysta z już napisanych prac bez podawania źródła. A to już łamanie prawa.
A co z błędami? Podstawową wadą naukowego korzystania z Internetu jest jego wiarygodność i aktualność danych. Jak zauważa prof. Kazimierz Krzysztofek: - Z pewnych badań amerykańskich wynika, że w Wikipedii nieprawdziwych informacji wcale nie jest więcej, niż w encyklopediach tradycyjnych. Niestety, nie da się ukryć, że wiele haseł zawiera błędy merytoryczne, zarówno popełnione świadomie, jak i nieświadomie. Badania przeprowadzone przez PRSA wskazuje na to, że aż 60 proc. artykułów na Wiki, które dotyczyły konkretnych firm zawiera nieprawdziwe informacji. Ile z nich posłużyły studentom przy pisaniu swoich prac - nie wiadomo.
Czas pokaże Jak będzie w przyszłości? Czy w przyszłości studenci dalej będą opierać swoje prace na Wikipedii? - Myślę, że tak. Ludzie unikają wysiłków. Kwestia wygody. Przyszłość pokaże co będzie. Uważam, że jesteśmy w takiej między epoce. Czy prace stracą na wartości? Wszystko zależy, czy studenci rozróżnią co jest śmietnikiem, a co sezamem. A rozróżnią to, dzięki własnym zasobom, które pozwalają mu to rozróżnić - dodaje prof. Kazimierz Krzysztofek.