Z taką raną nie miał prawa przeżyć. To opowieść o "wyrwanym śmierci" i tych, którzy go "wyrywali"

Co roku, gdy zbliża się 4 lipca, Jakub Tynka robi się bardziej niespokojny. Obrazy tego, co się wówczas działo, ma – i pewnie będzie miał – przed oczami do końca życia. – To jest tak silne przeżycie i tak mocno zakorzenione, że nie pozbędę się tego z pamięci nigdy. Nie, nie śni mi się to, ale mam to w głowie na zawsze – opowiada. Wszystko to, co stało się tego dnia, odtwarzał w pamięci wiele razy.

Dopiero potem uświadomił sobie, że tego dnia, pierwszy i jedyny raz, z kolegą Krzyśkiem, wyjeżdżając na patrol, nie przybili sobie "żółwika". I też dopiero potem przypomniał sobie, w jakim momencie zaczął się ostrzał. – To koledzy mi uświadomili, że podczas patrolu pojawiła się dziewczynka, która, jak nas zobaczyła, to zaczęła płakać. No i taki gość, co stał w bramie. Jak tylko go minęliśmy to on zasunął tę bramę. To musiał być sygnał dla tamtych, że można zaczynać akcję – wspomina dziś kapral Tynka.

Zaraz potem jak Afgańczyk zamknął tę bramę, Jakubowi Tynce zrobiło się ciemno. Rozpoczął się potworny ostrzał z kałasznikowów. Ktoś krzyknął "Jakub dostał!", ale dłuższy czas nie było jak dotrzeć do rannego, bo ogień nie ustawał. Ubezpieczany przez kolegów, do leżącego Jakuba, dotarł w końcu kapral Dariusz Radwański. Przykrył go swoim ciałem, aby osłonić przed ostrzałem talibów. Zauważył ranę na szyi kolegi, rozpiął mu kamizelkę kuloodporną, zobaczył, że pod nią jest mokro od krwi i zatamował krwotok. Ranny Jakub Tynka ocknął się na chwilę, zdołał powiedzieć, że nie może oddychać. A potem, już tracąc przytomność, zobaczył swoją żonę. Taką uśmiechniętą. – To wtedy sobie pomyślałem: Boże, ja nie chcę jeszcze umierać – wspomina żołnierz.

O tym wszystkim kapral Tynka, kapral Radwański i inni jego koledzy z misji w Afganistanie opowiadają w serialu dokumentalnym "Weterani. Wyrwani śmierci", którego emisję rozpoczyna Fokus TV. Jakub Tynka jest bohaterem jednego z ośmiu odcinków, bo każdy z nich to historia jednego żołnierza, który cudem przeżył to, w czasie afgańskiej misji zafundowali mu talibowie. W każdym z odcinków pojawia się też trzech lekarzy, którzy w wojskowej bazie w Ghazni "wyrywali" tych żołnierzy śmierci.

Operację Jakuba Tynki prowadził chirurg, dr Robert Brzozowski. Potem była jeszcze baza Bagram, szpital w bazie Rammstein w Niemczech, no i Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie. Rehabilitacja trwała dwa lata.

Pokazana jest też trwająca obok walka o życie afgańskiego policjanta. Z mocnymi szczegółami.

– Ależ nie! To jest przeciwnik, który z dnia na dzień potrafi zmienić taktykę. W cywilizowanej armii to wszystko poddaje się analizie, zatwierdza lub nie. Oni potrafili zaskakiwać. Jeszcze w 2012 tzw. IED, improwizowane ładunki wybuchowe, umieszczali najczęściej zakopane pod ziemią. Czyli one urywały stopy, czasem całe nogi, ale miało się ręce i głowę. W 2013 roku zaczęli je montować w ścianach. Wtedy z człowieka nie zostawało nic. Przed takim nieprzyjacielem trzeba chylić czoło – stwierdza podpułkownik w rezerwie, anestezjolog.

I prof. Machała, i kapral Tynka mówią, że choć w wojnie w Afganistanie śmierć poniosło 44 polskich żołnierzy, a ponad 860 zostało rannych, to są korzyści z tej misji. Zaznaczają, że nie oceniają tego w kategoriach decyzji politycznej, bo oni nie są od tego. – Dla polskiej armii to był staż u boku najlepszej armii świata. Ale i pod względem medycznym skorzystaliśmy: proszę sobie wyobrazić, że w pierwszych śmigłowcach Lotniczego Pogotowia Ratunkowego używano tego, co przywieźliśmy z wojny. Lekarze zaś uzyskali doświadczenie w leczeniu takich obrażeń, jakie powstają w wyniku ataków terrorystycznych – uzasadnia anestezjolog. – Na pewno polskie wojsko od tamtego czasu dokonało ogromnego postępu w wyszkoleniu oraz w uzbrojeniu. To była dla nas nieoceniona nauka – uważa także Jakub Tynka.

Czy dla niego "wyrwanie śmierci" to rozdział zamknięty? I tak, i nie. – Zawsze byłem optymistą. Teraz, gdy wiem, że udało mi się oszukać śmierć, optymizmu we mnie jest jeszcze więcej. Kieruję się w życiu zasadą, że trzeba chwytać chwilę, ale z rozsądkiem. Nie miałem po tym zdarzeniu jakichś większych problemów psychicznych, dzięki rodzinie, zwłaszcza dzięki żonie, szybko otrząsnąłem się z tego. Cieszyłem się, że kręgosłup mam nienaruszony i mogę chodzić. Dlatego w tym sensie sprawa jest już zamknięta – tłumaczy Jakub Tynka.

Z drugiej jednak strony przyznaje, iż nie może się pogodzić z tym, że po tym wszystkim jest teraz żołnierzem sztabowym, pracującym tylko za biurkiem. – Jestem zadowolony, że mogę wciąż zakładać mundur, że mogę nadal służyć w wojsku. Ale... latanie po krzakach, skakanie z samolotu wojskowego, cała ta orka: tęsknię bardzo za tym wszystkim – mówi kapral Jakub Tynka. I gdyby tylko mógł, ponownie wyjechałby na jakąś misję. – Bo nigdy do końca się stamtąd nie wraca – wyjaśnia.