Jak u Orwella. Obalamy mit, którym PiS posługuje się, by odebrać prawo głosu tysiącom Polaków

"Domykamy dziurę w systemie wyborczym, umożliwiającą proceder kupowania głosów" – w ten sposób poseł PiS Marcin Horała, wiceszef sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw z zakresu prawa wyborczego, uzasadniał pomysł likwidacji prawa do głosowania korespondencyjnego. Jego zdaniem istniejąca od zaledwie paru lat możliwość to pole do popisu dla osób, które chciałyby dokonać fałszerstw wyborczych. A że ucierpią na tym osoby niepełnosprawne? Że złamane zostanie ich konstytucyjne prawo do udziału w wyborach? "Nie odbija się to w sposób negatywny na znaczącej liczbie wyborców" – odpowiada parlamentarzysta PiS.

I w sumie co do liczby wyborców od biedy można się z posłem Horałą zgodzić. Bo z jednej strony osób niepełnosprawnych w Polsce jest około 4 milionów. Opozycja zaś wylicza, że PiS chce pozbawić prawa wyboru ludność 130-140 tysięcznego miasta. Z drugiej jednak strony można przytoczyć zupełnie inne liczby. Po raz pierwszy możliwość głosowania korespondencyjnego pojawiła się w wyborach parlamentarnych w 2011 r. Wówczas skorzystało z niej zaledwie parę tysięcy osób. W wyborach do Parlamentu Europejskiego korespondencyjnie zagłosowało jedynie kilkaset osób. Ale rok 2015 pokazał, że taka forma głosowania powoli przebija się do świadomości wyborców. Ze statystyk Państwowej Komisji Wyborczej wynika, że zarówno w wyborach prezydenckich, jak i w parlamentarnych korespondencyjnie głos oddało po ok. 40 tys. osób.

Czy były jakieś nieprawidłowości? Nie zanotowano ani jednej! Szefowa Krajowego Biura Wyborczego Beata Tokaj w rozmowie z naTemat zapewnia, że nie ma jakichkolwiek danych, które wskazywałyby, że ktokolwiek próbował dokonać fałszerstwa wyborczego przy głosowaniu korespondencyjnym. Nie rozumie zatem, czym motywowane są zarzuty wobec tego przepisu.

Można być właściwie pewnym, że gdyby związany z obecną władzą Ruch Kontroli Wyborów takie nieprawidłowości dostrzegł, skargi trafiłyby do odpowiednich urzędów. Ruch bowiem był bardzo wyczulony na tę kwestię i w swojej instrukcji zatytułowanej "Fałszowanie wyborów i sposoby zapobiegania nieprawidłowościom" szczegółowo opisywał zagrożenia, jakie rzekomo niesie za sobą głosowanie korespondencyjne. Straszono m.in., że w wyborach mogą uczestniczyć martwe dusze. Już nie mówiąc o tym, że ktoś może zagłosować za osobę niepełnosprawną wbrew jej intencjom.

Ruch Kontroli Wyborów to organizacja powołana, jak zaznaczono w akcie założycielskim, "u tronu Matki Boskiej Jasnogórskiej" w lutym 2015 r. Po zwycięstwie Andrzeja Dudy i Prawa i Sprawiedliwości RKW mógł liczyć na wdzięczność rządzących – organizacja otrzymała prawie półtora miliona na stworzenie dwóch regionalnych ośrodków debat międzynarodowych. I teraz, gdy PiS zmienia prawo wyborcze, wszelkie postulaty RKW trafiają do sejmowych dokumentów. Czy mają one jakiś sens, czy też nie. Odebranie osobom starszym, obłożnie chorym i niepełnosprawnym prawa do głosowania korespondencyjnego wydaje się zupełnie bez sensu. Dowodzi jedynie tego, że władza chce mieć absolutnie wszystko pod ścisłą kontrolą i nie ma za grosz zaufania do obywateli.

– Dlaczego mamy nie wierzyć ludziom? – odpowiada szefowa Krajowego Biura Wyborczego Beata Tokaj pytaniem na pytanie, czy możliwe jest to, że ktoś zagłosuje za osobę niepełnosprawną wbrew jej preferencjom politycznym. Przyznaje przy tym, że owszem – można sobie wyobrazić, że ktoś może dokonać takiej próby. Ale to samo możliwe jest też przy głosowaniu poprzez pełnomocnika, a tej opcji (na szczęście) rządzący likwidować nie zamierzają.

Beata Tokaj przyznaje, że zdarzały się nieprawidłowości przy głosowaniu osób niepełnosprawnych, ale nie dotyczyło to głosowania korespondencyjnego. – Mieliśmy takie zgłoszenia, że w jakimś tam ośrodku pomocy społecznej opiekun próbował wpływać na decyzję osoby głosującej. Tego typu sprawy zgłaszaliśmy nawet do prokuratury – informuje szefowa KBW. Ale to działo się już w lokalu wyborczym, przy urnie.

Ale Ruch Kontroli Wyborów dostrzega jeszcze jedno miejsce, gdzie rzekomo miałoby dochodzić do fałszerstw wyborczych: to urzędy gmin.

I ten zarzut, jak zapewnia szefowa Krajowego Biura Wyborczego, jest zupełnie nietrafiony.

Gdyby ktokolwiek w urzędzie gminy próbował podmienić oddane korespondencyjnie głosy na inne, od razu zostałoby to zauważone. Bo nie jest tak, jak twierdzi RKW, że nikt nie wie, co się przez tydzień dzieje z tymi głosami.

Później te pakiety są dostarczane do komisji wyborczych w przeddzień wyborów lub w dniu głosowania. Głosy oddane korespondencyjnie są później (po wyjęciu z koperty) przez komisję wrzucane do urny – nie są w żaden sposób znaczone, więc nie ma możliwości sprawdzenia, który wyborca jak zagłosował.

O możliwość głosowania korespondencyjnego przez lata walczyły stowarzyszenia osób niepełnosprawnych. Dziś, gdy wiele krajów już od dłuższego czasu umożliwia wyborcom głosowanie przez internet, Polska ma się cofnąć do czasów, gdy miejsce niepełnosprawnych jest wyłącznie w ich czterech ścianach. Że to jest złamanie ich praw? Ważniejsza niż zaufanie do wyborców jest ich kontrola.