Przełomowe zmiany w Prawie budowlanym. Ułatwią życie nie tylko przy budowie domu

Inwestorzy mogą odetchnąć z ulgą – 7 stycznia w życie weszły zmiany w zakresie prawa budowlanego. Uchwalona 4 grudnia 2025 r. ustawa o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw wprowadza szereg nowych regulacji, a jedna z największych rewolucji dotyczy pozwoleń na budowę. Od teraz w wielu przypadkach wystarczy zgłoszenie robót. 

Według zapowiedzi Ministerstwa Rozwoju i Technologii zmiany mają ograniczyć biurokrację i przyspieszyć procesy budowlane. Ze zmian ucieszą się nie tylko ci, którzy planują budowę domu, ale również... rolnicy i działkowcy. 

To bodaj najbardziej wyczekiwana zmiana. Od teraz możliwe będzie budowanie bez pozwolenia (na zgłoszenie) licznych obiektów, w tym m.in.:

Pamiętajmy jednak, że budowa na zgłoszenie nie zwalnia z konieczności stosowania się do obowiązujących przepisów, dotyczących np. bezpieczeństwa czy odległości obiektów od granicy działki. 

W ramach zmian przewidziano pewne ułatwienia również dla rolników. Posiadacze działek siedliskowych będą mogli budować zbiorniki na deszczówkę o pojemności do 30 m3 w ramach uzupełnienia zabudowy zagrodowej. 

To jeszcze nie wszystko: nie będą oni też musieli opracowywać projektu budowlanego i uzyskiwać pozwolenia na budowę. Podobnie w przypadku basenów i oczek wodnych – te o powierzchni do 50 m2 będą mogły być wykonywane bez zgłoszenia, także przy budynkach rekreacji indywidualnej.

Posiadacze Rodzinnych Ogrodów Działkowych będą mogli budować baseny o powierzchni do 15 m2 i oczka wodne o powierzchni do 10 m2 bez żadnych formalności.

Kolejną ważną zmianą jest wprowadzenie mechanizmu "żółtej kartki". To złagodzenie i uelastycznienie obowiązujących dotąd przepisów. Od teraz jeśli podczas realizacji inwestycji dojdzie do dokonania nielegalnych, istotnych odstąpień od dokumentacji projektowej, organ nadzoru wystosuje do inwestora pouczenie wraz z nakazem doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z dokumentacją.

Otrzymanie "żółtej kartki" nie przerwie trwających prac i nie rozpocznie postępowania administracyjnego.

Według pierwotnych założeń papierowe dzienniki budowy miały obowiązywać do końca 2029 roku, ostatecznie jednak zdecydowano się wydłużyć ten termin. Korzystanie z papierowej formy dziennika oraz książki obiektu budowlanego możliwe jest do 31 grudnia 2031 roku. 

Zdecydowanie prostsze stanie się też uporządkowanie stanu prawnego istniejącej nieruchomości, a to za sprawą zmian w zakresie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Zostało ono rozszerzone: od teraz wystarczy, że od zakończenia robót budowlanych minie 10 lat (wcześniej było to 20 lat). 

Dobre informacje czekają również na tych, którzy planują dokonanie inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. W ramach nowelizacji Prawa budowlanego przewidziano możliwość budowy mikroinstalacji wiatrowych o wysokości do 3 m i magazynów energii o pojemności do 20 kWh bez dopełniania szeregu formalności. W przypadku instalacji o wysokości do 12 metrów wystarczy zaś projekt architektoniczno-budowlany.