Joachim Sauer i Angela Merkel
Joachim Sauer i Angela Merkel Fot. Shutterstock

W Niemczech ukazały się wspomnienia Joachima Sauera o życiu w NRD i u boku żony – kanclerz Angeli Merkel.

REKLAMA

Po tym, jak swoje pamiętniki opublikowała już Angela Merkel, teraz o własnym życiu opowiada jej mąż, chemik i profesor Joachim Sauer. Sam fakt ukazania się tej książki jest pewnym zaskoczeniem. W czasie, gdy Angela Merkel sprawowała urząd kanclerza, Joachim Sauer konsekwentnie unikał roli publicznej jako partner niemieckiej kanclerz.

Teraz 77-letni naukowiec publikuje liczącą 352 strony autobiografię "Mein richtiges Leben" ("Moje prawdziwe życie"). Choć opisuje w niej także swoje doświadczenia u boku pierwszej kobiety stojącej na czele niemieckiego rządu, znacznie więcej miejsca poświęca swojemu naukowemu życiu, które – także przez pierwszych 40 lat w NRD – było jego "prawdziwym życiem".

Dwa lata po wydaniu bestsellerowych wspomnień Angeli Merkel jej mąż wyjaśnia we wstępie do swojej książki, że wielokrotnie pytano go, szczególnie w zachodnich Niemczech i za granicą, jak wyglądało życie w NRD. To skłoniło go do spisania własnych doświadczeń. Jak pisze, chciał przedstawić bardziej zróżnicowany obraz tamtych czasów. Książkę dedykuje "ludziom, którzy pomogli mu przetrwać dyktaturę".

Praca na pierwszym miejscu

Sauer wspomina również 16 lat, które spędził jako partner urzędującej kanclerz. Gdy Merkel po raz pierwszy ubiegała się o ten urząd w 2005 roku, oboje mieli być zgodni co do jednego: "Praca zawodowa stoi na pierwszym miejscu – dla nas obojga".

Z perspektywy czasu Joachim Sauer uważa, że słusznie trzymał się z dala od życia publicznego. Twierdzi, że jego konsekwencja mogła nawet ułatwić kobietom zachowanie niezależności u boku polityków. "Jestem świadomy, że miałem łatwiej niż kobieta" – przyznaje.

Kiedy kobieta staje na czele państwa, oczekuje się odwrócenia tradycyjnych ról – jej mąż przejmuje obowiązki charytatywne i wspiera pracę żony. On sam pozostał jednak naukowcem – chemikiem kwantowym. "Prawdziwe równouprawnienie, partnerstwo dwojga ludzi wykonujących satysfakcjonującą pracę zawodową, nie odpowiadało oczekiwaniom dużej części społeczeństwa. Angela i ja staraliśmy się jednak właśnie tak żyć – tak, jak zawsze, od kiedy się znamy" – pisze Sauer w swojej autobiografii.

Nie był na zaprzysiężeniu

Sauer przypomina, że jeszcze przed wyborem Angeli Merkel na stanowisko kanclerza zwracał uwagę mediów konsekwentną odmową udzielania wywiadów. "Dużym echem odbiła się moja nieobecność podczas zaprzysiężenia kanclerz". Dziennikarz Peter Hahne napisał wtedy: "Nie pamiętam, żeby podczas mojej 30-letniej kariery ktoś przyprowadził swojego męża w pierwszy dzień pracy". Sauer pisze: "Ani nie uważałem kariery mojej żony za własną, ani nie miałem problemów ze swoją nową rolą, tylko media je miały".

Największym ciężarem – jak pisze – był brak poszanowania życia prywatnego, zwłaszcza ze strony niektórych mediów. Zdjęcia paparazzi zepsuły im ulubiony wypoczynek na włoskiej wyspie Ischia, tym "zagubionym raju". Twierdzi, że w niektórych przypadkach w kontaktach z prasą "zapisana w konstytucji godność człowieka" była bez skrupułów ignorowana.

"Najlepszy człowiek" Merkel

Sauer opowiada o nielicznych spotkaniach politycznych, na których towarzyszył Angeli Merkel. Na przykład w 2011 roku, kiedy Merkel otrzymała Medal Wolności z rąk prezydenta USA Baracka Obamy. Pisze też, jak podczas szczytów w Niemczech organizował program towarzyszący dla "pierwszych dam".

I tylko sporadycznie Joachim Sauer wypowiada się w książce na temat innych polityków, takich jak polityk chadeckiej CDU Wolfgang Schäuble. "Często mówiłem Angeli, że jest jej 'najlepszym człowiekiem', nawet jeśli czasami – jakżeby mogło być inaczej – nie podzielała jego opinii".

Mąż Merkel przytacza także anegdotę dotyczącą byłego kanclerza Niemiec Helmuta Kohla. Pewnego razu podczas pobytu w alpejskiej gospodzie Merkel zauważyła siedzącego przy stoliku Kohla. I chociaż była wtedy ministrą w jego rządzie, nie chciała tak po prostu mu przeszkadzać. Przekazała zatem krótką wiadomość przez kelnera. Ostatecznie zostali serdecznie zaproszeni do wspólnego stołu, który Kohl potem nagle opuścił.

Tak poznał Angelę Merkel

Sauer opisuje również początki znajomości z młodszą o pięć lat Angelą Merkel. Poznali się w Centralnym Instytucie Chemii Fizycznej w Berlinie-Adlershof. Merkel zwróciła jego uwagę jako jedyna kobieta w zespole, otwarta i komunikatywna, często paląca papierosy podczas przerw konferencyjnych. Z koleżeńskiej przyjaźni narodziło się coś więcej. "Zostaliśmy parą i zamieszkaliśmy razem" – wspomina.

Sporo miejsca poświęca także remontowi zrujnowanego domu kupionego przez Merkel w Uckermark oraz wspólnym wyjazdom na Festiwal Wagnerowski w Bayreuth.

"Najszczęśliwszy dzień w moim życiu"

Najważniejszą część książki stanowią jednak wspomnienia z życia w NRD, próby kontaktu ze strony służby bezpieczeństwa Stasi i rozwój kariery naukowej przed oraz po zjednoczeniu Niemiec.

Upadek muru berlińskiego 9 listopada 1989 roku, który nazywa "najszczęśliwszym dniem w moim życiu", przeżył przed telewizorem podczas pobytu badawczego w Karlsruhe na południu Niemiec. "Nie zrezygnowaliśmy z naszych zawodowych ambicji i z godnością przetrwaliśmy dyktaturę SED – prowadząc prawdziwe życie" – pisze. "Takiego egzystencjalnego doświadczenia brakuje wielu osobom, które w dyskusjach o Wschodzie i Zachodzie odnoszą się do nas z wyższością" – przyznaje Joachim Sauer.

Artykuł ukazał się pierwotnie na stronach Redakcji Polskiej DW