Julia Pitera #TYLKONATEMAT: Prawdopodobnie już w marcu Morawiecki ogłosi w Brukseli, że PiS wycofa się w sprawie sądów

Te zapowiedzi są naprawdę realne. Mogę o tym zapewnić, bo w Parlamencie Europejskim pracuję między innymi w Komisji Kontroli Budżetowej i na jej obradach temat powiązania wypłat z funduszy europejskich ze stanem praworządności w państwach członkowskich w ostatnich kilku miesiącach był poruszany kilkukrotnie. W innych instytucjach europejskich nad tym planem również dyskutuje się już od co najmniej pół roku. W środę Komisja Europejska przedstawiła dokument, w którym jedną z opcji jest możliwość większego uzależnienie finansowania z UE od poszanowania wartości unijnych.

Mówiąc szczerze, wątpię... W Polsce mówi się niestety niewiele o innym unijnym projekcie, ściśle powiązanym z tymi sprawami. Otóż budowany jest system prokuratury europejskiej, do którego Polska odmówiła przystąpienia. Tymczasem w Brukseli mówi się, że państwa odmawiające współpracy w ramach unijnej prokuratury z tego powodu również powinny być inaczej potraktowane przy rozdziale funduszy UE.

Ten argument podnoszony przez znaczną większość państw członkowskich, które zaangażowane są w budowę prokuratury europejskiej, wydaje się logiczny. Ta instytucja ma się bowiem zajmować kontrolowaniem prawidłowości wydatkowania unijnych pieniędzy. Zatem państwa, które nie chcą w tym systemie uczestniczyć, mogą same ściągnąć na siebie konsekwencje.

Jeżeli państwo członkowskie nie zamierza podlegać tym samym regułom kontroli i ścigania nadużyć, a do tego ma nie do końca wiarygodny system sprawiedliwości, to rzeczywiście musi brać pod uwagę poważne konsekwencje. W UE mają bowiem dość sytuacji, w których pieniądze Europejczyków trafiały do rządów sprzeniewierzających się podstawowym wartościom europejskim. A do wartości tych należy m.in. niezależny od polityków wymiar sprawiedliwości.

Niedawno opublikowano badania CBOS dotyczące reakcji Polaków na uruchomienie wobec Polski art. 7 TUE. I muszę przyznać, że jestem zaskoczona wynikami, gdyż grono Polaków popierających zastosowanie unijnych sankcji wobec Polski jest podobne do odsetka tych, którzy to krytykują. W świetle takich danych trudno przesądzać o tym, iż inne unijne działania wobec rządu PiS nie spotkają się ze zrozumieniem znacznej części polskiego społeczeństwa. Co więcej, odnoszę wrażenie, że wielu Polaków obawia się dziś, iż PiS te miliardy z UE zmarnuje. Ludzie mogą obawiać się, że pieniądze te mogą pójść na inne cele niż poprawa jakości naszego życia i rozwój.

Sądzę, że bardziej realnym scenariuszem jest rozwiązanie uzależniające wypłatę funduszy europejskich od stanu praworządności. To wynika z planowanego kalendarza prac nad budżetem unijnym. I sugeruję, aby bacznie przyglądać się temu, co rząd PiS zacznie robić prawdopodobnie już pod koniec marca. Mam bowiem niebezpodstawne przypuszczanie, że wiosną w Brukseli premier Mateusz Morawiecki oznajmi, iż Warszawa jednak wycofa się z kilku przepisów, które "zreformowały" sądy.

Oczywiście niczego to nie zmieni, bo "dobra zmiana" już zostanie ostatecznie zakończona i przywrócenie kilku starych przepisów – na przykład tych o wieku emerytalnym sędziów – jedynie utrwali dokonane zmiany.

Nie wykluczam nawet, że już padła ze strony polskiej zapowiedź, iż rząd PiS przygotowuje się do cofnięcia części nieakceptowalnych dla Europy przepisów. Ekipę "dobrej zmiany" już na to stać, bo zanim przychylą się do argumentów UE, zdążą doprowadzić do końca czystkę w Sądzie Najwyższym i KRS, czy poobsadzać swoich ludzi wśród prezesów sądów powszechnych. Trybunał Konstytucyjny dawno przejęli na stałe... Stać ich więc na przywrócenie starych przepisów, które w obecnej sytuacji tylko usankcjonują to wszystko i zapewnią uspokojenie relacji z instytucjami UE. To naprawdę bardzo realny scenariusz.