
Wiele staropolskich imion to w rzeczywistości skutek historycznych pomyłek i dawnych zniekształceń. Żaden błąd nie zyskał jednak takiej popularności jak... Mieczysław. Jak brzmiała pierwotna wersja tego imienia i dlaczego historycy spierają się o nią od wieków?
Niedawno przyglądaliśmy się najbardziej nietypowym imionom w naszym kraju. Rodzice coraz częściej szukają inspiracji np. za granicą, co skutkuje spolszczeniami w oficjalnych rejestrach. W bazie PESEL możemy spotkać takie imiona jak Dawinczi, Dżasmina i Luidżi. Mieczysław nie jest tak nietypowy (wręcz przeciwnie, to bardzo popularne imię), ale jest za to zniekształconą wersją innego, znanego tylko historykom imienia.
Poprawna forma Mieczysława to... Miecisław
W Polsce dokładnie 72 381 mężczyzn ma na pierwsze imię Mieczysław. Brzmi ono dumnie, każdy je zna i nosiło je wielu słynnych osobistości, ale większość jego posiadaczy nie zdaje sobie sprawy, że tak naprawdę powinni nazywać się Miecisław (do tego jeszcze przejdziemy).
Tej drugiej formy próżno dziś szukać w bazie PESEL, mimo że to właśnie ona jest językowo prawidłowa. Historia tego błędu jest co najmniej tak długa jak dzieje samej Polski i wynika z prób wyjaśnienia zagadki, która nie dawała spokoju najstarszym polskim kronikarzom.
Jak naprawdę nazywał się Mieszko I?
Źródeł tej pomyłki trzeba szukać w genezie imienia pierwszego historycznego władcy Polski. Przemysław Urbańczyk w monografii "Mieszko Pierwszy Tajemniczy" (tutaj można ją pobrać) zauważa, że już dawni autorzy mieli z tym problem i próbowali za wszelką cenę oswoić to słowo.
Wincenty Kadłubek w swojej kronice twierdził, że książę został nazwany "Mieszka" (oryg. Meska), co miało oznaczać "zmieszanie", jakiego doznali rodzice "na widok ślepego syna". Inne wyjaśnienie podawała "Kronika wielkopolska", według której imię to wywodziło się od "zamętu" i niepokoju o przyszłość królestwa (Mieszko oznaczało "zamieszanie" albo "poruszenie").
Prawdziwy zwrot przyniósł Jan Długosz, który zasugerował formę "Miećsław", czyli osobę posiadającą sławę. Dopiero w XVI wieku Marcin Kromer ostatecznie przypieczętował błąd, proponując formę Mieczysław, który "sobie mieczem sławę zdobędzie". "Już ci kronikarze nie wiedzieli, co się kryje pod owym zagadkowym imieniem" – przyznał historyk Gerard Labuda we wspomnianej monografii Urbańczyka.
Co oznacza imię Mieszko?
Językoznawca Andrzej Bańkowski, cytowany na Wikipedii, szukał prawdy w kronikach ruskich oraz najstarszych zapisach łacińskich. Jego zdaniem pod imieniem Mieszko kryje się staropolskie określenie "ślepiec", co wiąże się bezpośrednio z legendą o ślepocie syna Siemomysła trwającej do siódmego roku życia.
Inną drogą poszedł Stanisław Rospond, który początkowo upatrywał źródeł w legendzie o myszach, które zjadły Popiela, wskazując na formy Miszko lub Myszko. Ostatecznie jednak badacz ten uznał za jedyną dopuszczalną interpretację to, że Mieszko jest po prostu skróconą i potoczną wersją imienia Miecisław.
Zobacz także
