Koniec zimy jeszcze nie teraz. Prognozy IMGW rysują zaskakujący początek wiosny

Z najnowszej eksperymentalnej prognozy IMGW-PIB wynika, że marzec na większości obszaru Polski będzie miesiącem chłodnym. Średnia miesięczna temperatura powietrza ma się kształtować poniżej normy z lat 1991-2020, czyli będzie wyraźnie zimniej, niż wskazuje statystyczny przeciętny marzec.

Wyjątkiem jest tu południe kraju. Tam modele dopuszczają temperatury w zakresie normy, a więc bliższe temu, co zwykle notujemy o tej porze roku. Widać tu więc kontrast – chłodniejsze odchylenia na północy, północnym zachodzie i wschodzie, oraz bardziej normalne wartości w pasie od Dolnego Śląska po Podkarpacie.

Pocieszające jest to, że opady w całej Polsce mają mieścić się w normie wieloletniej. To oznacza, że nie widać sygnału ani dla wyjątkowo mokrego, ani wyjątkowo suchego marca. Nadal należy liczyć się z mieszanką deszczu, deszczu ze śniegiem i epizodami śnieżnymi, zwłaszcza w chłodniejszych regionach północno-wschodnich. Zimowe epizody nie będą więc anomalią, tylko naturalnym elementem przedłużającego się przedwiośnia.

Druga część prognozy jest znacznie spokojniejsza. W kwietniu zarówno średnia miesięczna temperatura, jak i suma opadów atmosferycznych dla całej Polski mają być w normie. W języku klimatologów oznacza to, że wartości będą bliskie średnim z okresu referencyjnego 1991-2020, z typową zmiennością pogody od dnia do dnia.

Nie należy więc oczekiwać ani marcowego chłodu przeciągniętego w nieskończoność, ani gwałtownego skoku w kierunku letnich upałów. To będzie raczej scenariusz klasycznego kwietnia, czyli dużych różnic temperatur między nocą a dniem, przymrozków lokalnie przy gruncie, ale też coraz częstszych dni z dwucyfrowymi temperaturami i wiosennymi burzami.

Dla rolników i ogrodników taki sygnał z modeli to dobra wiadomość. Brak wyraźnego odchylenia od normy zmniejsza ryzyko ekstremów, np. długotrwałej, nietypowo chłodnej wiosny lub przesadnie szybkiego ocieplenia, które sprzyja późniejszym uszkodzeniom mrozowym.

Maj wygląda w prognozie jeszcze spokojniej. IMGW przewiduje, że w całym kraju temperatura i opady pozostaną w granicach normy wieloletniej. Oznacza to duże prawdopodobieństwo typowego, umiarkowanie ciepłego maja: z pierwszymi upałami w pojedyncze dni, ale też z ochłodzeniami i przechodzącymi strefami deszczu.

Dla większości z nas to właśnie maj jest momentem, kiedy intuicyjnie mówimy, że zima się skończyła. Przy braku sygnałów dla ponadprzeciętnego chłodu ani nietypowej suszy można oczekiwać warunków sprzyjających wegetacji, pracom polowym i pierwszym majówkowym grillom, choć oczywiście z typowym dla Polski ryzykiem deszczu w najmniej odpowiednim momencie.

Warto jasno podkreślić, że dane, na których opieramy się w tym tekście, pochodzą z prognozy eksperymentalnej IMGW-PIB. Instytut sam zaznacza, że prognoza ma charakter orientacyjny i dotyczy średniego przebiegu pogody dla całego prognozowanego regionu oraz danego miesiąca.

Oznacza to, że mówimy o statystycznych średnich, a nie o szczegółowej prognozie na konkretny dzień czy weekend. Możliwy jest więc zarówno kilkudniowy powiew ciepła w chłodnym miesiącu, jak i krótki powrót zimy w okresie, który w statystykach wypada normalnie. Takie prognozy najbardziej przydają się planistom, energetykom czy rolnikom, którzy patrzą na pogodę w skali miesięcy i sezonów, a nie pojedynczych dni.