Mołdawia w stanie wyjątkowym. Ale ich premier mówi, żeby nie panikować

Nikt nie wprowadza stanu wyjątkowego na dwa miesiące bez solidnego powodu. W przypadku Mołdawii powodem jest polityka i to ta z najwyższego, globalnego szczebla. Izraelsko-amerykańska operacja w Iranie oraz zapowiadany odwet Teheranu wywołały wstrząs wtórny, który dotarł aż nad Dniestr. Premier Munteanu postawił sprawę jasno: nieprzewidywalność tego konfliktu zmusza państwo do wyciągnięcia "prawnych armat", by chronić krajowy system energetyczny przed totalnym paraliżem.

Decyzja ogłoszona podczas posiedzenia rządu to swoista tarcza antykryzysowa. Alexandru Munteanu uspokaja jednak, że to "tylko" stan wyjątkowy w energetyce, a nie ogólnokrajowa godzina policyjna. Rząd chce mieć po prostu wolną rękę w szybkim reagowaniu na to, co dzieje się na rynkach surowców.

Co to oznacza w praktyce? Państwo uruchamia szereg procedur, które w normalnych warunkach wymagałyby tygodni konsultacji. Kluczowe mechanizmy stanu wyjątkowego w Mołdawii:

Mołdawia nie ma łatwo. To państwo, które w 2026 roku wciąż leczy rany po całkowitym odcięciu od rosyjskiego gazu, co stało się faktem po wstrzymaniu tranzytu przez Ukrainę w ubiegłym roku. Dziś Kiszyniów polega wyłącznie na dostawach z Europy Zachodniej, ale to małżeństwo z rozsądku bywa trudne.

Problem nie leży tylko w tym, skąd płynie surowiec, ale którędy. Infrastruktura przesyłowa, która łączy Mołdawię z systemem unijnym, jest – mówiąc dyplomatycznie – mocno "zmęczona". Okresowo po prostu nie wytrzymuje obciążeń, co przy globalnym skoku cen surowców wywołanym wojną w Iranie tworzy mieszankę wybuchową.

Najważniejsza część rządowego komunikatu jest jednak skierowana bezpośrednio do portfeli i sumień obywateli. Urzędnicy wręcz błagają, by nie ulegać zbiorowej histerii i nie kupować paliwa na zapas. Sceny z kanistrami i gigantycznymi kolejkami na stacjach to ostatnia rzecz, jakiej potrzebuje teraz Mołdawia.

Zapewnienia o ciągłości dostaw mają uspokoić nastroje, ale każdy, kto pamięta kryzysy energetyczne ostatnich lat, wie, że zaufanie buduje się trudno, a traci w pięć minut. Stan wyjątkowy w sektorze energetycznym ma dać rządowi narzędzia do walki z "techniczną niestabilnością", ale to zachowanie zwykłych ludzi przy dystrybutorach zdecyduje o tym, czy Mołdawia przejdzie przez te 60 dni suchą stopą.

Na ten moment sytuacja jest pod kontrolą, ale w Kiszyniowie nikt nie ma złudzeń – dopóki nad Iranem latają rakiety, spokój w mołdawskiej energetyce będzie towarem deficytowym.