Wspólnota w nienawiści. Jarosław Kurski o pełzającej wojnie domowej
Wspólnota w nienawiści. Jarosław Kurski o pełzającej wojnie domowej fot. naTemat

Polska jest dziś bogatsza i bezpieczniejsza niż kiedykolwiek, ale właśnie teraz może popełnić historyczny błąd. Jarosław Kurski ostrzega przed powrotem narodowych demonów, polityką Karola Nawrockiego i rosnącą siłą skrajnej prawicy. W rozmowie z Jackiem Pałasińskim w podcaście "Allegro ma non troppo" przywołuje też przerażające słowa Andrzeja Wajdy o Polakach, którzy sami zaproszą do kraju Rosjan.

REKLAMA

Jarosław Kurski połączył się z Jackiem Pałasińskim ze Lwowa, gdzie uczestniczył w konferencji poświęconej ukraińskim obrońcom praw człowieka. W hotelu spotkał młodych żołnierzy, którzy na froncie stracili kończyny. Jednemu z nich podziękował za poświęcenie.

To doświadczenie stało się punktem wyjścia do gorzkiej rozmowy o Polsce, patriotyzmie i politykach, którzy – zdaniem dziennikarza – nie rozumieją, jak blisko naszego kraju znajduje się prawdziwa tragedia.

Pełzająca wojna domowa

Kurski przekonuje, że największym zagrożeniem dla Polski nie zawsze byli jej zewnętrzni wrogowie. Równie niebezpieczne okazywały się wewnętrzne konflikty, egoizm elit i niezdolność do budowania silnego państwa.

– Samiśmy naszym zaborcom tę naszą niepodległość na tacy ofiarowali – mówił, przypominając historię rokoszu Lubomirskiego, liberum veto i szlacheckich przywilejów, które przez stulecia paraliżowały Rzeczpospolitą.

Według Kurskiego ten mechanizm nie zniknął. Zmieniły się jedynie okoliczności i polityczni aktorzy. Dawny egoizm szlachty zastąpiła współczesna walka partyjna, w której doraźny interes może okazać się ważniejszy od bezpieczeństwa kraju.

Nawrocki, Kaczyński i powrót liberum veto

Szczególnie ostro Kurski ocenił działania Karola Nawrockiego i Jarosława Kaczyńskiego. Prezydenckie weta, zwłaszcza dotyczące kwestii obronności, zestawił z postępowaniem szlachty, która nie chciała finansować wojska nawet w obliczu zagrożenia ze strony sąsiadów.

– Ja nie mam dowodów, czy to jest sprzedajność, czy to jest głupota. Nie chcę iść za daleko – zastrzegł, wskazując na historyczne analogie.

Jeszcze mocniej zareagował na przywołaną przez siebie perspektywę negocjacji dotyczących wyjścia Polski z Unii Europejskiej. – Proponowanie czegoś takiego dzisiaj jest po prostu zdradą stanu – ocenił.

W jego przekonaniu polityczna strategia skrajnej prawicy zmierza do stworzenia "polskiego MAGA", a z Nawrockiego uczynienia rodzimej wersji Donalda Trumpa. Taka polityka, oparta na nieufności wobec Europy i nadmiernej wierze w amerykańskie gwarancje, może dramatycznie osłabić Polskę.

– Nie liczmy wyłącznie na Amerykanów, nie liczmy – apelował, wskazując na znaczenie współpracy z Ukrainą, Niemcami, państwami bałtyckimi i skandynawskimi.

Przepowiednia Wajdy, która przestała być absurdem

Jednym z najmocniejszych momentów rozmowy było wspomnienie słów Andrzeja Wajdy. Reżyser miał powiedzieć Kurskiemu w 2016 roku, na kilka miesięcy przed śmiercią, że w Polsce będą rządzić ludzie, którzy sami zaproszą Rosjan.

Kurski przyznał, że początkowo uznał tę wizję za niewiarygodną. Dziś patrzy na nią zupełnie inaczej. Jak stwierdził, kolejne lata rządów PiS, wzrost znaczenia skrajnej prawicy oraz wybór Karola Nawrockiego sprawiły, że ostrzeżenie Wajdy coraz częściej powraca w jego myślach.

– Rosja już tu jest – mówił, zwracając uwagę na rosyjskie wpływy i zagrożenia dla polskiego bezpieczeństwa. W jego ocenie szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, w której prezydent zamiast współpracować z rządem w sprawach strategicznych koncentruje się na politycznym osłabianiu Donalda Tuska.

Wspólnota w nienawiści

Kurski nie szczędził również krytyki uczestnikom Marszu Niepodległości. Zastanawiał się, dlaczego dla części środowisk narodowych fundamentem wspólnoty staje się nie troska o państwo, ale niechęć do innych.

– Dlaczego oni muszą mieć w sobie tyle ksenofobii, tego prawdziwego lub urojonego wroga? – pytał.

Dziennikarz przeciwstawił temu własną definicję patriotyzmu: płacenie podatków, przestrzeganie prawa, ochronę środowiska, udział w wyborach i obronę praw człowieka.

– Przyjechać raz do roku, odpalić racę, powyzywać rodaków od najgorszych i zadowolony jako wielki patriota wrócić do domu. Nie podoba mi się ten rodzaj patriotyzmu – podkreślił.

Kurski uważa, że Polska potrzebuje przede wszystkim patriotyzmu obywatelskiego, a nie narodowej megalomanii. Ostrzegł też przed fałszowaniem historii i przedstawianiem własnego narodu wyłącznie jako niewinnej ofiary. – Fałszywa historia jest matką fałszywej polityki – podsumował.

"Musimy robić wszystko, żeby skrajna prawica nie przejęła władzy"

Zdaniem Kurskiego zagrożenie przejęciem władzy przez skrajną prawicę jest realne. Dlatego zaapelował o jedność środowisk demokratycznych i porzucenie partyjnego egoizmu. Krytycznie odniósł się między innymi do strategii Partii Razem, obawiając się, że rozdrobnienie opozycji wobec prawicy może przesądzić o wyniku przyszłych wyborów.

Nie ukrywał również swojej oceny premiera.

– Całe szczęście, że jest ktoś taki jak Donald Tusk, który jest mężem stanu po prostu – stwierdził, dodając, że poza Radosławem Sikorskim trudno dziś wskazać polityków o podobnym potencjale.

Rozmowę zakończył przypomnieniem słów Jana Nowaka-Jeziorańskiego, którego biografię napisał przed laty.

– Największym wrogiem Polski są sami Polacy. No i zróbmy wszystko, żeby on tym razem się pomylił.

To właśnie ta myśl najlepiej oddaje przesłanie rozmowy. Polska, zdaniem Kurskiego, nie jest skazana na powtórzenie własnych historycznych tragedii. Musi jednak zrozumieć, że niepodległość można utracić nie tylko wskutek obcej agresji, ale również przez własną polityczną krótkowzroczność.