Prof. Andrzej Paczkowski nie żyje. Był wybitnym badaczem historii XX wieku

O śmierci prof. Andrzeja Paczkowskiego poinformowała "Gazeta Wyborcza". Historyk był autorem wielu publikacji dotyczących PRL-u i stanu wojennego. Od 1980 roku działał przy tworzeniu Solidarności. Zmarł w wieku 87 lat.

Andrzej Paczkowski w 1960 ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1966 roku obronił doktorat, a w 1975 roku został doktorem habilitowanym. Pracował w m.in. Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, a następnie w Bibliotece Narodowej i Instytucie Historii PAN. W III RP został członkiem Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej dwóch kadencji. Do 2016 roku był członkiem Rady IPN.

Obok pracy naukowej działał na rzecz opozycji demokratycznej. Od września 1980 był członkiem NSZZ "Solidarność". W trakcie stanu wojennego publikował w "Tygodniku Wojennym" i "Tygodniku Mazowsze".

– To, czy Solidarność przetrwa, zależało od wielu czynników. Przede wszystkim od nastrojów społecznych oraz od tego, czy pojawi się wystarczająco dużo ludzi, którzy zaangażują się w działalność związku – nie tylko do niego wstąpią, ale i będą chcieli zostać jego liderami. Sam oczywiście natychmiast się zapisałem. Nasz Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Nauki, Kultury i Oświaty dopiero po miesiącu stał się częścią Solidarności. Przez myśl mi jednak nie przeszło, że w całej Polsce wstąpi do niej aż 10 mln ludzi. I że na jej czele w całym kraju staną ludzie, którzy okażą się autentycznymi przywódcami i odegrają potem historyczną rolę – opowiadał o "Solidarności".

W dorobku naukowym prof. Paczkowskiego są setki artykułów, ale i książki, będące kanonem dla osób chcących poznać historię Polski XX wieku. Na liście najważniejszych dzieł warto wymienić "Czwartą władzę. Prasę dawniej i dziś" z 1973 roku, "Stanisław Mikołajczyk, czyli klęska realisty" z 1991 roku czy "Wojnę polsko-jaruzelską" z 2006 roku.

Jego ostatnia książka, napisana we współpracy z prof. Pawłem Machcewiczem, ukazała się w 2021 roku. Nosi ona tytuł "Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II wojny światowej".