Co zrobić z olejem po smażeniu? Jeśli wylejesz go do zlewu, możesz dostać mandat
Gdzie wylać olej z patelni? Na pewno nie do zlewu Fot. Coryn / Shutterstock

Olej roślinny wykorzystywany w kuchni to jeden z najbardziej problematycznych odpadów w naszych domach. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że wylewając go po prostu do zlewu, łamie prawo i zapycha rury wodno-kanalizacyjne. Za takie błędy grożą kary finansowe, a nawet więzienie.

REKLAMA

Sytuacja z zużytym olejem (nie tylko tym z butelek, ale np. z konserw rybnych, marynat) przypomina problem ze starymi ubraniami, których nie wyrzucimy już do odpadów zmieszanych. Powinny trafiać do PSZOK-ów. Z tłuszczem bywa jednak gorzej, bo nie każdy punkt go przyjmuje. Najgorsze, co możemy zrobić, to wylać resztki prosto do zlewu lub toalety.

Dlaczego wylewanie oleju do zlewu zapycha rury?

Tłuszcz z patelni, garnka (np. po robieniu pączków lub popcornu) czy frytkownicy wydaje się niegroźny, bo jest płynny. W rurach szybko jednak stygnie, gęstnieje i osadza się na ich ściankach. Z czasem łączy się z resztkami jedzenia i chemią, tworząc twarde zatory. Nie stanie się tak oczywiście z dnia na dzień, ale to raczej wieloletni proces.

Wyobraźmy sobie jednak, że w bloku robi tak połowa mieszkańców (ponad 50 proc. Polaków), dodajmy do tego sąsiednie budynki i jedną sieć kanalizacji, która ją obsługuje i mamy gotowy przepis na katastrofę. W domach jednorodzinnych zużyty olej też potrafi zablokować przyłącza i zniszczyć przydomowe oczyszczalnie. Skala zjawiska jest olbrzymia.

"Spotykamy się często z grubymi nawisami twardego tłuszczu w instalacji wewnętrznej budynku, usunięcie którego wymaga nawet demontażu kafelek/mebli kuchennych, odwiertów w posadzce" – tłumaczyła Gabriela Krawiec-Górzańska, prezeska spółki Zaw-Kom zarządzającej gospodarką ściekową w gminie Zawadzkie.

Kary za wylewanie tłuszczu po smażeniu

Konsekwencji pozbywania się tłuszczu (oleju, oliwy czy przetopionego masła też) w niewłaściwy sposób jest kilka, ale wszystkie potencjalne kary są wyjątkowo surowe i nikt nie chciałby ich doświadczyć.

  • Zablokowanie lub zniszczenie kanalizacji i szamba, co wymaga późniejszej naprawy na koszt sprawcy.
  • Mandat w wysokości 500 zł lub nawet 5000 złotych grzywny w sądzie za nieprawidłową utylizację odpadów.
  • Do 8 lat więzienia za zanieczyszczenie wody.
  • Ostatnia kara wynika z art. 182 Kodeksu karnego: "Kto zanieczyszcza wodę, powietrze lub powierzchnię ziemi substancją albo promieniowaniem jonizującym w takiej ilości lub w takiej postaci, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8". To skrajność, ale warto to mieć na uwadze.

    Gdzie bezpiecznie wyrzucić zużyty olej spożywczy?

  • Wytrzyj patelnię ręcznikiem papierowym (po wystudzeniu!) i wyrzuć do zwykłego kosza. MPO Kraków zapewnia, że "niewielkie ilości oleju możecie zebrać z patelni np. papierem i wyrzucić go do czarnego pojemnika na odpady zmieszane".
  • Zbieraj olej do plastikowej butelki i wrzucić do czarnego kontenera. Plastik jest znacznie bezpieczniejszy niż szklany słoik, który w śmietniku może się stłuc i zanieczyścić inne śmieci.
  • Zawieź zebrany olej do PSZOK-u. Najpierw jednak zadzwoń i dowiedz się, czy przyjmą, bo nie wszystkie punkty są w stanie odbierać tego typu odpad.
  • Oddaj do Olejomatu (specjalne urządzenia są już w ponad 100 miejscach) lub dedykowanego pojemnika na zużyty olej spożywczy, które pojawiają się w polskich miastach (mapa miejsc).
  • Nie musisz przecedzać oleju przez sitko, by oddzielić np. panierkę i inne resztki jedzenia czy płyny. To już zadanie dla maszyn do recyclingu. Przetworzony olej jest bardzo przydatny i ma wiele zastosowań. Może być użyty m.in. jako biopaliwo, dodatek do kosmetyków, środków czystości smaru lub asfaltu. To kolejny argument za tym, by go nie marnować w zlewie.