Marjane Satrapi nominowana do Oscara irańsko-francuska artystka, autorka komiksów, animatorka i reżyserka.
Marjane Satrapi nominowana do Oscara irańsko-francuska artystka, autorka komiksów, animatorka i reżyserka. Fot. shutterstock

Nie żyje Marjane Satrapi – irańsko-francuska artystka, autorka komiksów, animatorka i reżyserka. Miała 56 lat. Satrapi zdobyła międzynarodową sławę dzięki powieści graficznej "Persepolis" i jej filmowej adaptacji. Informację o jej śmierci przekazali bliscy w oświadczeniu przesłanym agencji AFP.

REKLAMA

"Marjane Satrapi umarła ze smutku nieco ponad rok po śmierci Mattiasa Ripy, jej męża i miłości jej życia" – czytamy w oświadczeniu agencji AFP. Ripa, producent, aktor i scenarzysta, zmarł 8 kwietnia 2025 roku.

Satrapi zapisała się w historii jako wybitna ilustratorka, reżyserka i autorka książek. Urodziła się w Iranie, a od 1994 roku żyła na uchodźstwie we Francji. W 2006 roku uzyskała francuskie obywatelstwo.

Nie żyje Marjane Satrapi. Jej animacja "Persepolis" porusza do dziś

Cały świat zaczął o niej mówić, gdy w latach 2000-2003 wydała swoje autobiograficzne komiksy "Persepolis" i "Persepolis 2", opowiadające m.in. o jej dorastaniu i życiu w Iranie w czasach rewolucji islamskiej. Dziennikarka naTemat Ola Gersz tworząc listę 20 książek, które poleca jako kulturoznawczyni, wyróżniła właśnie dzieła Satrapi.

"Persepolis" zostało zaadaptowane na film animowany o tym samym tytule, wyreżyserowanym wspólnie przez Marjane Satrapi i Vincenta Paronnauda. Film miał swoją premierę w 2007 roku i został nominowany do Oscara w 2008 roku w kategorii "najlepszy pełnometrażowy film animowany". W Iranie zakazano jego pokazywania.

Satrapi pożegnał także prezydent Emmanuel Macron. Wystosował oświadczenie, w którym wspomniał o sukcesie "Persepolis" i napisał, że autorka "stworzyła poruszający świat, z którym identyfikują się czytelnicy".

"Autorka, ze swym spojrzeniem dziecka, ironią, czułością, wewnętrznymi demonami, stworzyła poruszający świat, z którym identyfikują się czytelnicy" – podkreślił Macron. Przekazał też kondolencje bliskim artystki.

Informacja o śmierci Marjane Satrapi poruszyła wielu jej sympatyków. "Obudziłem się ze złamanym sercem. Marjane Satrapi zrewolucjonizowała nie tylko irański styl opowiadania historii, ale także przełamała bariery w powieści graficznej, a następnie w animacji dla dorosłych. To wyjątkowy głos, którego opowieść o odporności jest równie rewolucyjna teraz, jak wtedy, gdy ją stworzyła" – zwrócił uwagę dziennikarz Rendy Jones.

"Marjane Satrapi (1969–2026). Prawie 20 lat później 'Persepolis' pozostaje rozległą opowieścią o oporze, a Marjane ikoną wytrwałości. Dziś wspominamy ją w szczególny sposób" – przyznał kulturoznawca Pau Brunet.

Warto wspomnieć, że Satrapi była też aktywistką i zagorzałą przeciwniczką władz irańskich. W 2025 roku odmówiła przyjęcia francuskiego Orderu Legii Honorowej, zarzucając władzom Francji hipokryzję wobec władz Iranu, gdzie trwała wówczas kolejna fala represji. Krytykowała Paryż też między innymi za "odmawianie wiz kochającym wolność młodym Irańczykom, dysydentom i artystom".

Satrapi spełniała się jako reżyserka...

Satrapi miała też na swoim koncie kilka innych powieści, nie tylko "Persepolis", ale także "Wyszywanki" i "Kurczak ze Śliwkami". Spełniała się również jako reżyserka, realizując zarówno produkcje animowane, jak i aktorskie.

Wspólnie z Paronnaudem zekranizowała swój tytuł "Kurczak ze śliwkami", który został później zaprezentowany w konkursie głównym festiwalu w Wenecji. Następnie wyreżyserowała m.in. czarną komedię "Głosy" z Ryanem Reynoldsem i Gemmą Arterton oraz biograficzny dramat "Skłodowska" z Rosamund Pike w roli Marii Skłodowskiej-Curie. Jej ostatnim filmem była komedia "Paryskie historie".