Modna kobieta z torbami na wysypisku śmieci
Nowe przepisy uderzają w sieciówki i fast fashion. Od 19 lipca duże firmy nie zniszczą już ubrań. Fot. Halfpoint / Shutterstock

Od 19 lipca w Unii Europejskiej obowiązuje zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży i obuwia. Co to oznacza w praktyce? Przede wszystkim koniec z masowym wyrzucaniem na śmietnik czy spalaniem zupełnie nowych rzeczy przez wielkie marki.

Reklama.
Wygraj bilety na koncert sanah NA STADIONACH!
REKLAMA

Zmiany to część szerszego planu Unii Europejskiej (np. 1 sierpnia wejdzie "prawo do naprawy"). Ministerstwo Rozwoju informuje, że nowe przepisy mają po prostu wydłużyć życie zakupionych przez nas produktów. Chodzi o to, by generować mniej śmieci, rozsądniej wykorzystywać surowce i w końcu przejść na gospodarkę, w której nic się nie marnuje.

Dlaczego wprowadzono unijny zakaz niszczenia ubrań i co dokładnie obejmuje?

Unia chce skończyć z marnotrawstwem w branży modowej. Nowe przepisy ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR) dotyczą niesprzedanych ubrań i obejmują poniższe kategorie:

  • odzież i tekstylia,
  • akcesoria odzieżowe,
  • obuwie.

    • Unijne rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/296 (można je przeczytać tutaj) zostawia jednak małą furtkę. Ubrania będzie można zniszczyć, ale tylko w naprawdę wyjątkowych sytuacjach.

    Zobacz także

    "Prawo do naprawy" od 1 sierpnia 2026 w UE. Co się zmieni w kwestii serwisu i gwarancji na sprzęt?
    Nowy obowiązek od 1 sierpnia. Polacy będą wdzięczni UE za "prawo do naprawy"
    Odwrót od kupowania ciuchów w sieciówkach jest nieunikniony, nie doprowadzą jednak do niego kolejne filmy o azjatyckich sweat shopach
    Sieciówki stają się współczesnymi lumpeksami. W największych miastach wstyd w nich kupować
    1 lipca nowa opłata na paczki z Chin. O ile będą droższe?
    Temu i Shein tracą kluczową przewagę. 12 zł za paczkę to dopiero początek
    Unia Europejska chce wyłączyć stare kable miedziane i wymusić przejście na światłowody.
    Unia Europejska szykuje nowy zakaz. Tym razem wzięli się za internet i bardzo dobrze
    Unia zakazuje pakowania pojedynczych warzyw i owoców w plastikowe worki. Kiedy zacznie to zadziałać?
    Kiedy widziałem to w sklepach, krew mnie zalewała. UE wreszcie wprowadza zakaz
    Unia Europejska chce zakazać PFAS w tych produktach. Co to są wieczne chemikalia?
    Unia Europejska bierze się teraz za te produkty. Są pełne szkodliwych "wiecznych chemikaliów"

    Wyjątki od zakazu niszczenia ubrań w UE

    Na stronie ministerstwa możemy znaleźć konkretne sytuacje, w których można zniszczyć ubrania i obuwie. Wbrew pozorom odstępstw jest całkiem sporo. Utylizacja jest dozwolona np. w przypadku podróbek. Podobnie będzie, gdy odnowienie rzeczy jest technicznie niemożliwe lub kompletnie nieopłacalne. Poniżej lista:

  • produkt stwarza zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa, 
  • jego zniszczenie wynika z obowiązujących przepisów prawa, 
  • produkt narusza prawa własności intelektualnej (np. jest podrobiony), 
  • nie nadaje się do naprawy lub odnowienia z przyczyn technicznych albo byłoby to ekonomicznie nieuzasadnione, 
  • przedsiębiorca wcześniej bezskutecznie próbował przekazać produkt w formie darowizny podmiotom gospodarki społecznej, zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu. 

    • Kogo obejmują nowe przepisy ESPR od 19 lipca 2026 roku?

    Na pierwszy ogień idą najwięksi gracze na rynku, ale z czasem dołączą do nich nieco mniejsi.

  • od 19 lipca 2026 r. – wielkie firmy zatrudniające powyżej 250 pracowników
  • od 19 lipca 2030 r. – średnie firmy zatrudniające od 50 do 250 pracowników

    • Urzędnicy mają też dobrą wiadomość dla lokalnych biznesów. Zakaz zupełnie nie dotyczy mikroprzedsiębiorstw i małych firm do 50 pracowników.

    Co zakaz niszczenia obuwia i odzieży oznacza dla nas?

    Skoro wielkie sieciówki typu fast fashion nie mogą już tak łatwo pozbyć się nadmiaru ubrań, prawdopodobnie doczekamy się znacznie lepszych wyprzedaży. Zamiast płacić gigantyczne kwoty za magazynowanie zalegającego towaru, firmy będą wolały mocno obniżyć ceny na koniec każdego sezonu.

    Quiz: Pytania z "Milionerów" za milion złotych. Sprawdź, czy miałbyś szansę na główną nagrodę

    logo
    Quiz

    1 / 15 Zacznijmy od czegoś prostego: Kiedy rozpoczęło się drugie tysiąclecie?

    Presję na rynku zwiększa też to, że Temu i Shein straciły ostatnio kluczową przewagę po zmianie unijnych przepisów celnych. Zakupy w chińskich sklepach online przestają być tak okazyjne jak wcześniej przez droższą przesyłkę.

    Z drugiej strony nienoszone rzeczy w końcu trafią do osób, które faktycznie ich potrzebują. Zanim koncern zniszczy dany produkt, musi udowodnić, że próbował go wcześniej oddać za darmo.

    Unijne przepisy nakazują szukanie chętnych fundacji czy organizacji z sektora gospodarki społecznej. Firma może utylizować towar dopiero wtedy, gdy poinformuje o chęci przekazania darowizny, a nikt nie zechce jej przyjąć.