Psy przestały być "zwierzętami domowymi", dziś to rodzina. "Kocham tę naszą relację"

Znacie ten moment? Jedno spojrzenie spod niesfornych kosmyków i serce natychmiast mięknie. Nagle przesuwacie spotkania, zmieniacie plany, reorganizujecie cały dzień. Własny komfort? Może poczekać. Najważniejsze, żeby czworonogowi niczego nie zabrakło.

Urlop? Wyłącznie tam, gdzie merdający ogon jest mile widziany. Codzienność? Podporządkowana porom spacerów, karmienia i psim przyzwyczajeniom.

Psy dawno przestały być tylko "zwierzętami domowymi". Stały się pełnoprawnymi członkami rodziny, którym wiele uchodzi na sucho. I nawet nie zauważamy, kiedy to one zaczynają dyktować warunki.

Dziś dla psów potrafimy poświęcić znacznie więcej – nawet własną przestrzeń.

Klaudia Lipińska, twórczyni internetowa i właścicielka golden retrieverów – Chałki i Bułki – nie raz oddawała swoim psom połowę łóżka. A właściwie czasem znacznie więcej niż połowę. Zdarzało jej się spać na samym brzegu materaca, skulonej na skrawku pościeli, tylko nie przeszkadzać goldenom, które wygodnie rozłożyły się obok niej.

– Ja właśnie w takich zwyczajnych momentach znajduję dużo czułości. Kiedy któryś z psów przychodzi i kładzie się blisko mnie, myślę sobie, że przecież ma do dyspozycji całe mieszkanie, a jednak wybiera miejsce obok mnie. Wtedy śpię tak, żeby się nie poruszyć i nie obudzić go, czasem w naprawdę dziwnych pozycjach. Byle tylko czuć tę bliskość i żeby psy nie schodziły z łóżka. Ten widok jest tak rozczulający, że jestem gotowa na takie poświęcenia – opowiada Klaudia.

Zdarzało się też, że zamiast do własnego łóżka szła spać na podłogę. Kiedy psy chorowały albo dochodziły do siebie po operacjach, nie mogły wskakiwać na materac.

– Kładłam się wtedy obok nich na dole, żeby czuły się bezpiecznie. To nie tylko kwestia tego słodkiego widoku, ale też zdrowia. Dla mnie to kolejny sposób okazywania miłości. Chcę im pokazać, że jestem dla nich wsparciem – dodaje.

Dziś trudno w to uwierzyć, ale początki wcale nie zapowiadały takiego scenariusza. Kiedy Klaudia przygarnęła pierwszego psa, miała cały zestaw zasad. "Żadnego wchodzenia na kanapę, żadnego spania w łóżku" – zarzekała się.

– Życie szybko mnie zweryfikowało. Pies jest częścią mojej rodziny i powinien mieć dostęp do wszystkiego. Znam wiele osób, które na początku też miały podobne zasady, ale po miesiącu wspólnego życia zupełnie o nich zapominały – przyznaje.

Doszło do tego, że dzisiaj sama zaprasza Bułkę i Chałkę na kanapę. A kiedy psy nie korzystają z zaproszenia i wybierają własne legowiska, od razu zaczyna się zastanawiać, czy aby na pewno wszystko u nich w porządku.

– Kiedy pies jest tak blisko, wydziela się oksytocyna i od razu czujemy się lepiej. Dlatego tak szybko odeszłam od tych wszystkich żelaznych zasad – tłumaczy.

Sypialnia i kanapa to jednak dopiero początek ustępstw. Klaudia potrafi podporządkować psom także plany podróżnicze. Zamiast wybrać samolot i szybko dotrzeć do celu, woli spędzić kilkanaście godzin w samochodzie.

– Podróżowanie z psami to dla mnie największa przyjemność. Chcę pokazywać im nowe miejsca, spędzać z nimi czas. Nawet jeśli podróż samochodem wiąże się z niedogodnościami, wszystko rekompensuje mi możliwość wspólnego odkrywania świata – opowiada.

O tym, jak bardzo liczy się z potrzebami Bułki i Chałki, najlepiej świadczy decyzja o przeprowadzce do Sopotu. Jednym z ważnych powodów wyboru właśnie tego miejsca była miłość psów do morza.

– To retrievery, a dla nich woda to całe życie. Kochają morze i plażę. Chciałam dać im możliwość mieszkania blisko wody, żeby mogły chodzić na spacery po plaży. Teraz to już morskie psy – śmieje się Klaudia.

Nie wszyscy rozumieją takie decyzje. Pod filmami, które publikuje na swoich kanałach, zdarzają się komentarze, że opiekunom psów "odkleiło się" od nadmiaru miłości.

Bardziej nieprzyjemne są dla niej sugestie, że zwierzęta mają zastępować dzieci albo wypełniać emocjonalną pustkę ich opiekunów. Stara się jednak nimi nie przejmować.

Na swoim profilu Klaudia nie zamierza pokazywać wyłącznie sielanki. Zależy jej, by przyszli opiekunowie zobaczyli pełen obraz – że życie z psem to nie tylko spacery i przytulanie, ale też ogromna odpowiedzialność, trudniejsze momenty i nieprzewidziane wydatki.

– Chciałabym pokazywać naszą codzienność bez filtra. To, że czasami jestem zmęczona, denerwuję się i mam dość. A za chwilę wydarzy się coś tak rozczulającego, że od razu wyciągam telefon, żeby to uwiecznić. Mam chyba setki identycznych zdjęć śpiących psów i każde wydaje mi się wyjątkowe – opowiada.

Mimo pokazywania tych życiowych trudności, Klaudia nie rezygnuje z tego, co najbardziej przyciąga jej odbiorców: humoru, ciepła i dobrej energii.

– Często dostaję komentarze od ludzi, którzy piszą, że po trudnym dniu wchodzą na moje konto, żeby się trochę rozweselić. I to też jest dla mnie ważne. Psy są przecież najlepszym naturalnym antydepresantem – podsumowuje.

Ciąg dalszy tekstu poniżej

Paulina Rudnicka, moja kolejna rozmówczyni, twórczyni instagramowego profilu Kapuczina i opiekunka ośmioletniej Figi rasy shih tzu, nie ukrywa, że dla swojej psiej "córeczki" jest w stanie zrobić naprawdę wiele. Ich codzienne życie w dużej mierze podporządkowane jest potrzebom suczki. Do tego stopnia, że Figa ma wpływ nawet na… projekt nowego domu.

– Wprowadziliśmy zmiany deweloperskie. Przesuwaliśmy ściany i powiększaliśmy dolną łazienkę kosztem spiżarni, żeby znalazła się tam myjka dla Figi. Śmieję się też czasem, że kupujemy większy dom specjalnie dla niej. Oczywiście nie tylko z tego powodu, ale chcemy, żeby miała kawałek ogródka. Planujemy też łóżko o wymiarach dwa na dwa metry, żeby miała więcej miejsca – opowiada Paulina.

Podobnie jak w przypadku Klaudii, oddawanie psu własnej przestrzeni i rezygnowanie z wygody to u niej właściwie codzienność. Nie widzi niczego dziwnego w tym, że Figa zajmuje największą część łóżka.

– Kiedy była po operacji, spałam z nią na podłodze. Zawsze powtarzam, że prędzej wyrzucę z łóżka własnego męża niż psa. Kiedyś opiekowaliśmy się wyżłem znajomego, ale w naszej sypialni zabrakło miejsca dla wszystkich. Przenieśliśmy się więc do salonu i spaliśmy na kanapie, żeby pies miał więcej przestrzeni i mógł być blisko nas – opowiada ze śmiechem.

W domowej hierarchii kolejność jest zresztą jasno ustalona. Mąż Pauliny może chciałby myśleć, że to on rządzi, ale pierwsza jest Figa, potem Paulina, a dopiero na końcu on. Z upartym shih tzu trudno zresztą dyskutować. Suczka potrafi postawić na swoim, co dobrze widać chociażby podczas posiłków.

– Jesteśmy z Figą na takim etapie, że trochę się rozbestwiła. Przyzwyczaiła się do jedzenia ludzkich posiłków przy stole, a bardzo chcemy, żeby wróciła do samodzielnego jedzenia karmy. Dlatego razem z mężem siadamy przy jej misce i karmimy ją łyżeczką albo z ręki. To nasz codzienny rytuał, poranny i wieczorny – przyznaje.

Paulina doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że Figa jest rozpieszczona. Nie zamierza jednak tego zmieniać. Ma na to swoje wytłumaczenie.

– Wychodzę z założenia, że pies to nie człowiek. Figa nigdy nie nauczy się mówić, ani nie zrobi komuś czegoś złego, więc nie jest moim celem wychowanie jej na "porządnego człowieka". Mogę ją rozpieszczać. Uważam, że zwierzęta są tak cudownymi stworzeniami, że powinno się im dogadzać – tłumaczy.

Jeśli Figa źle się czuje, Paulina i jej mąż zmieniają plany, a czasem rezygnują z wyjścia. Suczka towarzyszy im podczas podróży po Polsce. Kiedy nie mogą zabrać jej ze sobą, zostaje pod opieką bliskich. Paulina nie traktuje jednak codziennych obowiązków związanych z opieką nad psem jako przykrego ograniczenia. Nawet wyjście na spacer w deszczu nie jest dla niej powodem do narzekania.

– Tak po prostu wygląda opieka nad zwierzęciem – mówi.

Nie ma też wątpliwości, że odpowiedzialność za zwierzę oznacza gotowość do ponoszenia kosztów jego leczenia. Nie przepada za narzekaniem właścicieli na ceny usług weterynaryjnych. Sama ma za sobą kosztowne leczenie Figi, ale traktuje je jako naturalną część opieki nad psem.

– Zawsze powtarzam, że gdyby było trzeba, oddałabym cały swój majątek, nawet nieruchomości, byle tylko Figa mogła cieszyć się dobrym życiem – deklaruje.

Paulina jest bezdzietna z wyboru. Zdarza się, że jej decyzja o nieposiadaniu dzieci bywa zestawiana z ogromną miłością do psa. Ona sama nie zgadza się jednak na zrównywanie opieki nad zwierzęciem z rodzicielstwem.

– Czasami słyszę uwagi, że mówię do Figi jak do dziecka. Tłumaczę wtedy, że właśnie tak mówię do psa. Do dziecka mówiłabym jak do człowieka, pełnymi zdaniami, bez przekręcania słów. Zawsze wtedy przypominam, że dziecko jest człowiekiem. Rolą rodzica jest je wychowywać, a w przypadku zwierząt można mówić o wychowaniu tylko w pewnym zakresie – wyjaśnia.

Zanim w jej życiu pojawiła się Figa, Paulina przez niemal dekadę mieszkała w Gdańsku. Na przygarnięcie szczeniaka zdecydowała się po zakupie drugiego mieszkania. Była z niego zadowolona, dopracowała każdy szczegół, a jednak wciąż miała poczucie, że czegoś brakuje. Mieszkanie przypominało jej hotel, a nie dom. Pies miał to zmienić.

– Pomyślałam wtedy, że to jest właśnie ten moment, żeby wziąć szczeniaka. Jeśli będzie trzeba, a on coś zniszczy, najwyżej jeszcze raz wyremontuję mieszkanie. Chciałam wprowadzić do niego życie – wspomina.

Dziś, osiem lat po pojawieniu się Figi, trudno jej wyobrazić sobie codzienność bez suczki. Jak przyznaje, czasami zastanawia się nawet, jak inni ludzie mogą żyć w domach, w których nie ma psa.

– Czuję się potrzebna, uwielbiam się nią opiekować i kocham tę naszą relację. Przyznam szczerze, że mam taki problem, że nie widzę w psach żadnych minusów. Poza jednym: żyją zdecydowanie za krótko – podsumowuje.

Paulina Rudnicka zaznaczyła, że nie traktuje Figi jak człowieka. Jak podkreśla zoopsycholożka Aleksandra Nowińska, najlepsze, co możemy zrobić dla psa, to pozwolić mu być... psem. – Pies nie jest małym człowiekiem, choć mamy skłonność do takiego postrzegania naszych zwierząt – tłumaczy ekspertka. – Żeby mógł zachować dobrostan, musimy zaspokajać jego gatunkowe potrzeby. Jeśli potrzebuje węszyć, kopać czy biegać, powinniśmy mu to po prostu umożliwić.

Jak zauważa dalej Nowińska, problem pojawia się w momencie, gdy opiekun zaczyna traktować zwierzę jak maskotkę do torebki albo nadmiernie skupia się na jego wyglądzie.

– Jeśli nie chcemy, żeby pies się ubrudził, bo jest taki piękny i czyściutki, zabraniamy mu tych naturalnych aktywności. W ten sposób odbieramy mu możliwość robienia tego, czego bardzo potrzebuje. A to już zaburza jego dobrostan – przestrzega specjalistka.

Dodaje też, że takie uczłowieczanie służy przede wszystkim nam samym: zaspokaja naszą ludzką potrzebę bliskości, bycia ważnym czy spełniania się w roli opiekuna, ale odbywa się to kosztem zwierzęcia.

A co z psami, które same chętnie wskakują pod kołdrę i zasypiają przy opiekunach? Z wiedzy ekspertki wynika, że sama bliskość nie jest niczym złym, o ile nie zastępuje psu jego naturalnych instynktów. Wiele zależy od rasy – niektóre hodowano tak, by silniej wiązały się z człowiekiem, inne przez pokolenia rozwijały większą samodzielność. Ostatecznie jednak zawsze decyduje indywidualny charakter czworonoga.

– To nie jest tak, że każdy pies rasy pierwotnej będzie unikał naszej bliskości. Możemy mieć takiego psa, który uwielbia spać z nami w łóżku. Z drugiej strony, nawet pies rasy hodowanej do towarzystwa może potrzebować przestrzeni i woleć odpoczywać samodzielnie na swoim legowisku – zaznacza Nowińska.

Specjalistka nie ma wątpliwości: w opiece nad czworonogiem najważniejsze jest szanowanie jego granic. Bliskość powinna być wyborem zwierzęcia, a nie czymś, do czego zmusza je człowiek.

– Jeśli pies chce z nami spać, pozwólmy mu na to. Ale kiedy nie ma już ochoty na naszą bliskość, nie ciągnijmy go za łapki, żeby został i koniecznie się przytulał. Dajmy mu przestrzeń, w której będzie czuł się komfortowo. Może odejść na swoje legowisko, gdzie będzie mu wygodniej, a czasem po prostu chłodniej niż w pościeli – podsumowuje.