Janusz Palikot chce "Zdjąć Polskę z krzyża".
Janusz Palikot chce "Zdjąć Polskę z krzyża". Fot. "Newsweek" – okładka z 19 września 2011 roku

Lider Twojego Ruchu powraca do wyrazistej antyklerykalnej retoryki, która w przeszłości wprowadziła jego partię do Sejmu. Palikot wkrótce wyda książkę “Zdjąć Polskę z krzyża", a jego współpracownicy już dziś ostro grają na antykościelną nutę. – To odgrzewane kotlety – mówi prof. Kik. – Zawsze byliśmy antyklerykalni – przekonuje Armand Ryfiński.

REKLAMA
Kiedy we wrześniu 2013 roku miałem okazję rozmawiać w Sejmie z Januszem Palikotem, jego partia finalizowała z wolna przemianę z Ruchu Palikota w Twój Ruch. Ale w parze ze zmianą nazwy miał też iść ważny przełom programowy: choć polityk wciąż krytykował w ostrych słowach polski Kościół, zapowiadał, że od tego momentu TR weźmie się przede wszystkim za gospodarkę, a nie sprawy światopoglądowe.
Minęło kilka miesięcy i wobec nadchodzących wyborów do Parlamenu Europejskiego widać już bardzo wyraźnie to, o czym pisała w “Gazecie Wyborczej” Dominika Wielowieyska: TR dokonuje “antyklerykalnego zwrotu”. Czy powrót do haseł i retoryki, które wyniosły partię do Sejmu, po raz kolejny zapewnią jej sukces?
“Zdjąć Polskę z krzyża"
Jeszcze we wtorek Wielowieyska pisała, że Palikot “być może zmieni akcenty w kampanii”. Ale dwa dni później wszystko było już jasne: wajcha została przestawiona.
Pierwszym sygnałem była wypowiedź Palikota sprzed dwóch tygodni, gdy w "Kropce nad i" powiedział: – Zdziwiłbym się, gdyby papież nie miał nieślubnych dzieci. Przecież trudno znaleźć w historii papieży, którzy ich nie mieli – odnosząc się w ten sposób do rzekomego romansu Jana Pawła II z jego bliską współpracowniczką Ireną Kinaszewską.
Do tego samego wątku wróciła w ostatnią środę Kazimiera Szczuka, “jedynka” koalicji Europa Plus Twój Ruch w Bydgoszczy. – Karol Wojtyła nie był księdzem od początku swojego życia. Dziecko jest spłodzić bardzo łatwo – mówiła w programie Moniki Olejnik.
Warto też przypomnieć wyartykułowany w drugim z wyborczych spotów TR pomysł opodatkowania biskupów oraz przekazania pensji katechetów rodzicom niepełnosprawnych dzieci. Ale na tym nie koniec.

By jeszcze wyraźniej podkreślić przedwyborczy przekaz partii Palikot ogłosił, że w najbliższych dniach wyda “książkę o charakterze antyklerykalnym” zatytułowaną “Zdjąć Polskę z krzyża". – Będzie dotyczyć relacji państwo–Kościół. Jej pojawienie się na rynku to kwestia najwyżej dwóch tygodni. Więcej nie powiem, bo jej nie czytałem – mówił “Rzeczpospolitej”, która jako pierwsza opisała tę sprawę, rzecznik TR Andrzej Rozenek.
“Sytuacja na Ukrainie zmusiła koalicję Europa Plus - Twój Ruch do przeformułowania strategii” – pisała Wielowieyska w “GW”. Złośliwi twierdzą, że to tylko kolejna wizerunkowa wolta. Członkowie partii mówią zaś o powrocie do korzeni Twojego Ruchu, który zawsze uważnie patrzył na ręce Kościołowi.
Zmiana czy kontynuacja?
– Palikot się miota – ocenia jednoznacznie prof. Kazimierz Kik. Jego zdaniem bardziej umiarkowana linia partii nie przyniosła przez ostatnie pół roku wymiernych, sondażowych efektów. – Janusz Palikot najwięcej punktów poparcia zdobywał wówczas, kiedy był wyrazisty, radykalny i “eventowy”. Teraz stara się wrócić do takiego wizerunku – mówi politolog. Dodaje jednak, że to “odgrzewane kotlety”.
– Wyborcy bez trudu dostrzegą w tym zwrocie brak konsekwencji – ocenia Kik. Takiej ocenie ostro sprzeciwia się jednak Armand Ryfiński, jeden z bardziej wyrazistych krytyków Kościoła w partii.
Armand Ryfiński

W naszych żyłach płynie patriotyczna krew. Dlatego też zawsze byliśmy antyklerykalni: nie godzimy się na to, by przedstawiciele Watykanu opływali w Polsce w luksusy, podczas gdy polskich uczniów nie stać na ciepły posiłek, albo gdy rodzice niepełnosprawnych dzieci dostają głodowe zasiłki.


– W naszym programie nic się nie zmieniło – przekonuje twardo Ryfiński zapewniając, że świeckie państwo jest jednym z jego filarów w takim samym stopniu, jak kwestie gospodarcze. Tłumaczy też, że pomysł opodatkowania biskupów nie jest żadną nowością. – Szczegóły znaleźć można w licznych projektach ustaw. Ale generalnie chodzi o to, by płynące do biskupów z parafii pieniądze przestały funkcjonować poza systemem podatkowym – mówi Ryfiński.
Poseł Twojego Ruchu tłumaczy, że należy znieść liczne podatkowe ulgi i przywileje, z których korzysta Kościół, a także nałożyć na tę instytucję nowe podatki. Czy te i inne związane z Kościołem pomysły partii przyniosą jej wyborczy sukces?
Prof. Kazimierz Kik jest sceptyczny. – Myślę, że antyklerykalizm, który sprawdził się w wyborach do Sejmu, nie okaże się skuteczny tym razem. Pamiętajmy, że w obu tych przypadkach mamy do czynienia z “innym” wyborcą. Frekwencja w wyborach do PE jest bardzo niska: głosuje tylko żelazny elektorat. Przy takiej frekwencji sondaże dla TR trzeba dzielić na pół – ocenia politolog.
W najnowszym sondażu CBOS koalicja Europy Plus i Twojego Ruchu osiągnęła poparcie rzędu 3 proc. Być może jednak na efekty “antyklerykalnego zwrotu” trzeba jeszcze poczekać...