Łukaszenka ma nowy sposób na przerzut ludzi. Wykopał tunele przy granicy

Według informacji przekazywanych przez Podlaski Oddział Straży Granicznej w 2025 r. ujawniono łącznie 4 tunele pod granicą. Największy miał kilkadziesiąt metrów długości i ok. 1,5 m wysokości. Wejście po stronie białoruskiej było ukryte w lesie, a przejście biegło pod barierą graniczną i drogą techniczną. Straż Graniczna podawała, że ok. 50 m tunelu znajdowało się po stronie białoruskiej, a ok. 10 m po stronie polskiej.

Straż Graniczna informowała też, że dzięki systemom elektronicznym szybko ustalono skalę zdarzenia. Podkopem w krótkim czasie miało przedostać się do Polski ponad 180 cudzoziemców. Część osób zatrzymano krótko po wyjściu z tunelu, a wobec pozostałych prowadzono działania poszukiwawcze.

"The Telegraph", powołując się na wypowiedzi polskich funkcjonariuszy, opisał tunele jako rozwiązanie, które mogło pojawić się w odpowiedzi na rozbudowaną infrastrukturę zabezpieczeń na granicy. Przywoływane są opinie, że do budowy takich przejść potrzebne są kwalifikacje i doświadczenie, a jako potencjalny kierunek źródeł know-how wskazywany jest Bliski Wschód.

Pojawiają się także wypowiedzi ekspertów wojskowych o tym, że zaawansowane systemy tuneli budowały różne organizacje w regionie, w tym Hamas czy Hezbollah. Ma to ilustrować poziom kompetencji, które mogłyby zostać "wynajęte" do podobnych zadań. Są to jednak jedynie hipotezy przytaczane w komentarzach i analizach, a nie potwierdzone ustalenia śledczych.

W komunikacie Podlaskiego Oddziału SG wskazano, że tunel był na tyle wysoki, by człowiek mógł się w nim poruszać, a jego ściany były odpowiednio wzmacniane. Opisywano wąski korytarz i elementy stabilizujące konstrukcję.

To istotne z dwóch powodów. Po pierwsze, taki tunel wymaga czasu i narzędzi, a jego wykrycie zwykle wiąże się z analizą zdarzeń na granicy (np. nagłym, masowym przekroczeniem bariery bez typowych śladów). Wskazuje również na próbę omijania zapory i systemów monitoringu w miejscu, w którym wcześniej wykrywanie przekroczeń opierało się głównie na obserwacji terenu, czujnikach i patrolach.

Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński jeszcze w grudniu 2025 r. mówił publicznie, że za organizację działań związanych z podkopami odpowiadają białoruskie służby.

W rozmowie z RMF FM wskazywał, że do kopania tuneli mają być angażowani migranci z Kurdystanu, którym w zamian ma być oferowana "preferencja" przy przekraczaniu granicy. Ten wątek pojawia się jako element opisu mechanizmu działania po stronie białoruskiej, a nie jako ustalenie dotyczące tego, kto projektował całą konstrukcję.

– Są w to zaangażowani migranci z Kurdystanu, którzy drążą te tunele. Mają preferencję, jeżeli się zaangażują w kopanie takiego tunelu, że mogą pierwsi przez ten tunel przejść, są poza kolejką służb białoruskich przepuszczani – powiedział Kierwiński redakcji RMF FM.

Jednocześnie w relacjach medialnych podkreślano, że niezależnie od tego, kto fizycznie wykonywał prace, odpowiedzialność za uruchamianie takich prób przerzutu Polska przypisuje reżimowi w Mińsku.

W informacjach dotyczących podkopu wykrytego w rejonie Narewki służby podawały, że tunelem przeszło ponad 180 cudzoziemców. Wśród zatrzymanych dominowali obywatele Afganistanu i Pakistanu, ale w tej grupie były też osoby z Indii, Nepalu i Bangladeszu.

Po wyjściu z tunelu większość osób została w krótkim czasie ujęta, m.in. dzięki systemom monitoringu i działaniom prowadzonym w terenie z udziałem funkcjonariuszy SG, policji oraz wojska. We wcześniejszych komunikatach i relacjach wskazywano, że zatrzymano ponad 130 osób, a poszukiwania pozostałych były kontynuowane.

Równolegle z działaniami wobec migrantów służby informowały o zatrzymaniu osób podejrzewanych o udział w organizacji dalszego transportu. W relacjach pojawiała się informacja o dwóch kierowcach: 69-letnim obywatelu Polski i 49-letnim obywatelu Litwy, zatrzymanych w związku z podejrzeniem przerzutu migrantów dalej na zachód Europy.

Nie ma danych, ile podobnych konstrukcji mogło zostać wykonanych wcześniej i niewykrytych. Część relacji wskazuje wprost, że tuneli mogło być więcej, a skala wykorzystania podkopu mogła być większa, jeśli mniejsze grupy przeszły przed wykryciem zdarzenia.

Po ujawnieniu podkopu pojawiały się też szczegóły operacyjne. Straż Graniczna mówiła o intensywnych poszukiwaniach pozostałych osób oraz o wzmożonych kontrolach w regionie (m.in. na drogach i trasach lokalnych). W jednym z opisów podawano, że po pierwszych zatrzymaniach nadal poszukiwano ok. 30 osób, a kolejne były ujawniane w kolejnych dniach.

Temat tuneli wraca w szerszym kontekście zmian metod nielegalnych przekroczeń. Oprócz prób "pod" barierą, w relacjach z pogranicza pojawiają się przejścia przez rzekę oraz próby forsowania lub obchodzenia samej zapory. Oznacza, że służby muszą równolegle reagować na kilka typów zdarzeń, zależnie od miejsca i warunków w terenie.