Andrzej Lepper mówi: "Zostałem zamordowany". Otworzyli puszkę Pandory z deepfake

Ten spot przez dwa tygodnie był praktycznie niezauważony. Na YouTube został opublikowany 24 kwietnia, ale dopiero kilka dni temu, gdy napisała o nim "Rzeczpospolita", zaczęła się jego błyskawiczna "sława".

"Andrzej Lepper "zmartwychwstał" w nowym spocie partii", "Wskrzesili Leppera", "Kontrowersyjny spot wywołał burzę w sieci" – sypią się tytuły w ogólnopolskich mediacg. Nad Lepperem wygenerowanym przez AI pochylił się także portal rolniczy Farmer.pl, o kontrowersjach pisze też branżowy serwis z branży public relations proto.pl.

Media społecznościowe? "Na wszelkie świętości... Kalanie A. Leppera – wszystko jedno jakie były przyczyny śmierci – to plucie na jego grób. Myślicie, że w ten sposób, "wskrzeszając" go za pomocą AI, oddajecie mu szacunek? Robicie coś dokładnie przeciwnego. Jest to brak szacunku dla człowieka, bez względu na to, czy się go lubiło czy nie" – to pierwszy komentarz pod nagraniem na YouTube.

Nagranie stworzyła Samoobrona Odrodzenie – Polska dla Polaków. Wideo widnieje również na jego stronie internetowej. Trwa 21 sekund. Pojawia się w nim także ostrzeżenie pod adresem PiS.

Ożywiony przez sztuczną inteligencję, zmarły w 2011 roku, Andrzej Lepper mówi:

– Zostałem zanordowany. Ale nie o to chodzi. Mam godnych następców. Wspierajcie Samoobronę Odrodzenie. Polska dla Polaków. Tylko ta partia może zrealizować moje zadania. Zawsze ufałem takim ludziom. A co do PiS-u – my was znajdziemy.

Spot budzi kontrowersje pod każdym względem. Do tego wiadomo, że wokół sprawy śmierci Andrzeja Leppera, do dziś są różne teorie, również jego syn przyznał, że nie do końca wierzy w to, że polityk Samoobrony popełnił samobójstwo.

Jednak autorzy spotu najwyraźniej nie widzą nic złego w takim wykorzystaniu jego wizerunku. Co więcej, tłumaczenie brzmi, jak nowy trend w świecie PR, którym postanowili kupić wyborców.

"To jest forma zainteresowania wyborców. Tak wygląda w dzisiejszych czasach polityczny PR. Ta forma przekazu ma zmusić ludzi do myślenia. Wszyscy wiedzą, że Andrzej Lepper nie żyje, więc nie można tego uznać za wprowadzanie w błąd" – mówił w rozmowie z "Rzeczpospolitą" przewodniczący Samoobrony Odrodzenia-Polska dla Polaków Jerzy Andrzejewski.

To organizacja z siedzibą w Lublinie. Czym się zajmuje? Na jej stronie internetowej czytamy, że to "inicjatywa polityczna nawiązująca do idei i dziedzictwa Andrzeja Leppera", a jej celem jest "odrodzenie ducha Samoobrony jako autentycznego głosu społecznego sprzeciwu wobec niesprawiedliwości, wykluczenia i podporządkowania interesów narodowych wielkim korporacjom oraz obcym wpływom".

Czy w zalewie treści generowanych przez AI może stać prekursorem dziwnego trendu?

Wiadomo, że sztuczna inteligencja wkroczyła już do polityki. Zresztą w rozmowie z "Rz" Marcel Kiełtyka ze stowarzyszenia Demagog zwrócił uwagę, że partie coraz częściej sięgają po sztuczną inteligencję i nie zawsze ich materiały są odpowiednio oznakowane, jako stworzone przez AI. Skala zjawiska jest tak duża, że internet tonie w deepfake'ach, a odróżnienie autentycznych nagrań od wygenerowanych staje się coraz trudniejsze.

Ale ożywienia zmarłego polityka jeszcze do tej pory nie było. Choć samo zjawisko nie jest już nowe.

W październiku 2024 roku ogromne oburzenie w Polsce wywołało "ożywienie" Wisławy Szymborskiej. To był "wywiad" z nieżyjącą poetką, który przeprowadziła również sztucznie wygenerowana dziennikarka. Eksperyment Off Radia Kraków wywołał wstrząs.

Eksperci, których wtedy pytaliśmy o zdanie, mieli różne odczucia na ten temat.

Dr hab Kazimierz Krzysztofek, socjolog SWPS, który naukowo zajmuje się m.in. zagadnieniami społeczeństwa informacyjnego, uważał jednak, że takich "wywiadów" jak ten z polską noblistką będzie więcej. Przypominał, że dziś można np. "porozmawiać" ze zmarłym, jeśli zostawiał dużo śladów w internecie. Mieliśmy też przypadki wykorzystanie hologramów znanych, zmarłych osób.

– Na przykład Fred Astaire, który tańczył z odkurzaczem. Audrey Hepburm, odtworzona holograficznie, z czekoladą. Hologramy pojawiają się na koncertach. Mając próbki głosów, sztuczna inteligencja może odtworzyć oryginalny utwór. To może być wykorzystane w marketingu i biznesie. Myślę, że Off Radio Kraków zrobiło to przede wszystkim w celach marketingowych. Chcieli być pierwsi – komentował w rozmowie z naTemat dr hab Krzysztofek.

Od teraz w świecie polityki też już mamy tego "pierwszego".