Zaćmienie Słońca przyniesie mrok latem. W Polsce zobaczymy "ugryzioną" gwiazdę

Zaćmienie Słońca to jedno z najbardziej fascynujących zjawisk na niebie. Kiedyś przypisywano mu wprost nadprzyrodzone znaczenie, teraz większość z nas zdaje sobie sprawę, że to po prostu Księżyc przysłania naszą gwiazdę. Wciąż jednak wywołuje ogromne emocje i sprawia, że miliony osób zadzierają głowy do góry.

12 sierpnia 2026 roku dojdzie do niezwykle spektakularnego momentu. W wąskim pasie przebiegającym bezpośrednio przez Grenlandię, Islandię, Atlantyk i północną Hiszpanię zapadnie całkowity mrok.

W tych lokalizacjach faza całkowita potrwa niespełna dwie minuty. Amerykańska agencja NASA zaznacza na stronie, że tylko w tych krótkich chwilach korona słoneczna stanie się bezpiecznie widoczna gołym okiem.

Poniższa grafika przedstawia mapę zaćmienia Słońca i jego widoczność na Ziemi:

Z kolei dla obserwatorów w innych częściach Europy, w tym również w Polsce, będzie to wyłącznie częściowe zaćmienie Słońca. Z naszego terytorium zaobserwujemy wyraźne "ugryzienie" świetlistej tarczy.

Dlaczego nie zobaczymy całkowicie "czarnego" Słońca? Po prostu główny cień Księżyca ominie obszar naszego kraju. Ponieważ będziemy przebywać poza pasem całkowitości, wciąż odczujemy na własnej skórze standardowe światło dzienne.

Choć w naszym kraju zabraknie pełnej ciemności w biały dzień, i tak jest na co czekać. Szczególnie na południu Polski widowisko zrobi ogromne wrażenie. W okolicach Krakowa Księżyc zakryje Słońce w 64 proc., co daje nam niemal 2/3 tarczy! Im bliżej zachodniej granicy, tym ten odsetek będzie jeszcze wyższy.

Z danych NASA wynika, że pierwsze oznaki nasuwania się cienia zauważymy w Polsce krótko po godzinie 19:10, natomiast faza maksymalna ruszy w okolicach 20:00. Z uwagi na późną porę całe widowisko zbiegnie się u nas w czasie z zachodem, więc będzie krótko i romantycznie.

Podziwianie naszej najbliższej gwiazdy nawet w fazie częściowej niesie pewne ryzyko. Spoglądanie prosto w niebo, gdy tarcza nie jest całkowicie zasłonięta, stwarza niebezpieczeństwo uszkodzenia wzroku. Niezbędne będą zatem certyfikowane okulary astronomiczne z odpowiednim filtrem lub szkła mylarowe z folii poliestrowej. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie ochronią naszych oczu!

Alternatywą dla sprzętu astronomicznego są maski spawalnicze, ale pod jednym warunkiem: muszą posiadać szkło o maksymalnym stopniu zaciemnienia DIN 14. Standardowy sprzęt budowlany oraz popularne przyłbice samościemniające przepuszczają zbyt dużo szkodliwego promieniowania i mogą w kilka chwil zniszczyć siatkówkę.

Niestety, całkowite zaćmienie Słońca nad Polską zalicza się do ekstremalnie rzadkich przypadków. Ostatni tego typu pełen pokaz zarejestrowano na naszej ziemi latem 1954 roku.

Zanim doczekamy się (a raczej nasi potomkowie) powtórki, pzed nami tzw. zaćmienie stulecia 2 sierpnia 2027 roku. Wtedy ogromny cień pojawi się na lądzie w północnej Afryce i Hiszpanii. W rejonie egipskiego Luksoru faza ciemności potrwa rekordowe 6 minut i 23 sekundy.

Z kolei w Polsce to wydarzenie zaobserwujemy znów wyłącznie w formie częściowej. Kosmiczny spektakl rozpocznie się u nas około godziny 10:16 i potrwa do 12:27. Dokładne momenty oraz ostateczny stopień zakrycia słonecznej tarczy będą się różnić w zależności od konkretnego miasta.

Tym samym w Polsce dostrzeżemy jedynie wyraźne "ugryzienie" gwiazdy bez zjawiska nagłego mroku. Na następne wydarzenie podobnej skali, kiedy faza całkowita przejdzie bezpośrednio nad naszym krajem, przyjdzie nam poczekać aż do 7 października... 2135 roku.