Bunt młodych podpala Europę. Na Francji się nie skończy, Kreml zaciera ręce

Patrząc z Warszawy, zaczyna to wyglądać jak fala, która dotyka kolejne kraje Europy. Młodzi ludzie czują, że nie mają warunków do nauki. Nie podoba im się brak dofinansowania szkół i uczelni, braki kadrowe, przepełnione klasy czy jakość nauczania. Boją się o swoją przyszłość, o wysokie koszty życia i mieszkań, swoją niezależność finansową. Protestują przeciwko cięciom w budżecie.

W każdym kraju co innego wybija się na pierwszy plan, ale przyczyny są podobne. "Bunt nastolatków, młodzieży, pokolenia Zet" – komentuje Internet. Jednak w sieci przewijają się też opinie o tym, że protesty mogą być podżegane przez dezinformację.

Przypomnijmy. Wszystko zaczęło się od protestów uczniów we Francji. Pierwszy wybuchł 17 września 2026 roku w liceum Saint-Exupéry w Créteil, na przedmieściach Paryża, gdy do strajkujących nauczycieli przyłączyli się uczniowie i zablokowali wejście do szkoły. Powód? Braki kadrowe, nieobecność nauczycieli, przepełnione klasy, zły stan budynków, czy niedostateczne wyposażenie.

Nagrania z protestu błyskawicznie rozchodzą się w mediach społecznościowych. Dołączają kolejne szkoły. 1 października demonstracje obejmują już setki placówek w kolejnych miastach. Wybuchają ogólnokrajowe demonstracje z udziałem setek tysięcy uczniów, studentów, nauczycieli i rodziców. Dochodzi do starć i zamieszek. Komentatorzy przekonują, że Trump się myli, a prawdziwy powód, dla którego Francja się pali, to stan francuskiej szkoły.

Protesty trwają już czwarty tydzień. I rozlewają na kolejne kraje. Jak wygląda sytuacja w połowie października? Zobaczmy.

1 października buntownicze nastroje przeniosły się do francuskojęzycznej części w Belgii, gdy w Liège uczniowie szkół średnich wyszli na ulice, protestując przeciwko reformom edukacji i planowanym oszczędnościom rządu. Główna przyczyna? Sprzeciw przeciwko planowanym podwyżkom opłat za studia. A także obawy o gorszą jakość nauczania i warunków w szkołach oraz o ograniczenie zajęć dodatkowych i wycieczek szkolnych.

Demonstracje przybierają gwałtowny obrót, do akcji wkracza policja. W kolejnych dniach protesty obejmują już następne szkoły. W Liège dochodzi do aktów wandalizmu, płoną śmietniki i hulajnogi, wybijane są szyby. W pierwszym tygodniu października policja zatrzymuje ponad 200 osób. Agencja Reuters wprost pisze, że setki studentów w Belgii częściowo są zainspirowane niepokojami studenckimi w sąsiedniej Francji.

Do starć policji z młodymi ludźmi dochodzi też w Brukseli, gdzie 9 października odbywa się ogólny protest innych grup społecznych przeciwko planom rządu. Internet obiegają potem nagrania, jak stolica Belgii płonie.

A ekspert ds. komunikacji Reinout Van Zandycke – cytowany przez "The Brussels Times" – zwraca uwagę na podejrzane konta na TikToku, które nawoływały do kolejnych demonstracji we Francji i Belgii. Wpis na jednym z nich zdobył setki tysięcy polubień w kilka godzin.

Van Zandycke przypomniał, że media społecznościowe od dawna są wykorzystywane do mobilizacji młodych ludzi do protestów ulicznych – tak było np. podczas Arabskiej Wiosny w 2010 roku. "Zmieniają się tylko kanały. Teraz jest TikTok. 15 lat temu to był Facebook" – powiedział.

Dodał też, że obce mocarstwa czasami wykorzystywały takie platformy do destabilizacji państw, co oznacza, że zapewne "nie można wykluczyć wojny hybrydowej". Wspomniał o takich działaniach ze strony USA w przypadku Kuby w 2014 roku. I o Rosji, która "wcześniej stała za antyzachodnimi kampaniami w mediach społecznościowych".

A wielu młodych ludzi jest podatnych na tego rodzaju propagandę. "Niektórzy czują się sfrustrowani i niesprawiedliwie traktowani, co czyni ich bardziej otwartymi na takie wiadomości. Inni po prostu je ignorują" – powiedział.

Jak może być tym razem, można snuć domysły. Problemy dotyczące edukacji są faktem. Sami w Polsce doskonale wiemy, jakie są braki i potrzeby, i jakie rodzi to frustracje uczniów, studentów, rodziców i nauczycieli.

Portal EUnews – powołując się na NewsGuard – celuje jednak w działania rosyjskiej operacji dezinformacyjnej "Matrioszka". To ta sama sieć, przez którą rosyjskie boty bombardowały kampanię na Węgrzech – od kłamstw aż się uginało.

Jak czytamy, w ciągu dwóch dni miała ona rozpowszechnić 20 fałszywych materiałów dotyczących protestów. "NewsGuard" zidentyfikowało cztery przykłady fałszywych wiadomości, które wykorzystują filmy wyjęte z kontekstu, aby wyolbrzymić skalę i przemoc. Trzy filmy, jak wyjaśnia organizacja, nie mają nic wspólnego z trwającymi protestami" – przekazano.

Tymczasem akcji protestacyjnych młodych ludzi jest więcej.

Dalsza część artykułu poniżej.

We Włoszech protesty związane ze szkołą zaczęły się 26 września. Tego dnia w kilku miastach uczniowie wyszli na ulice, sprzeciwiając się dekretowi ministra edukacji Giuseppe Valditary, który włoski rząd przyjął 24 września – chodziło m.in. o ograniczenie liczby niektórych uczniów cudzoziemskich w jednej klasie. Ale nie tylko.

Wśród postulatów, które wybrzmiewają w kolejnych dniach są remonty szkół, poprawa warunków nauki i większe nakładów na edukację niż na zbrojenia. Włoskie media cytują uczniów, którzy skarżą się na niesprawne grzejniki, czy uszkodzone drzwi i sufity.

Roznosi się też hasło: "Zróbmy tak, jak we Francji". Na pierwszy ogień idzie Turyn, gdzie 5 października uczniowie zajmują liceum Regina Margherita i instytut techniczny Carlo Ignazio Giulio – ustawiając krzesła jako barykady przy wejściach. Potem dochodzą szkoły w Rzymie, czy Neapolu.

Teraz, jak donosi PAP, włoscy studenci rozbili namioty przed siedzibą parlamentu w Rzymie i gmachami największych uczelni w kraju. To protest przeciwko wysokim kosztom życia i mieszkań oraz brakowi dostępu miejsc w akademikach. Problem zna też Polska – gdy ceny najmu poszybowały, studenci rzucili się na akademiki. 

"Droga Italio, ile ty nas kosztujesz?" – to hasło rozbrzmiewa we Włoszech.

Gdzie jeszcze protestują studenci? Jak wynika z medialnych doniesień, 13 października mają się zebrać w Atenach – przed greckim Ministerstwem Finansów. Powód? Protest przeciwko wysokim czynszom, rosnącym kosztom utrzymania podczas studiów i trudnościom ze znalezieniem taniego zakwaterowania.

Tego samego dnia planowana miała być akcja w Wiedniu – przeciwko planom ograniczenia finansowania uniwersytetów, w tle również są obawy o pogarszające warunki kształcenia.

Z kolei 1 października protest studentów odbył się też w Dublinie – przeciwko opłatom za studia, kosztom utrzymania i problemom mieszkaniowym. A 12 października w Berlinie – uczniowie Französisches Gymnasium zablokowali wejścia do szkoły w geście solidarności z protestującymi we Francji.

Na Kremlu pewnie bacznie to wszystko obserwują. Zawsze płyną stamtąd komentarze na temat różnych akcji protestacyjnych w Europie, USA czy na Bliskim Wschodzie. Często padała opinia, że "prawdopodobnie podsycane były przez siły zewnętrzne" – tak było w przypadku Gruzji, Serbii, czy Iranu.

Teraz demonstracje we Francji skomentował już i Dmitrij Pieskow, rzecznik Władimira Putina, i Maria Zacharowa, rzeczniczka rosyjskiego MSZ, a także Walentyna Matwijenko, przewodnicząca Rady Federacji Rosji, która postawiła diagnozę, że głos protestujących Europejczyków "nie jest brany pod uwagę, obecni politycy ich nie słuchają".

Z Moskwy popłynęły też porównania. "UE nie reaguje na samowolę policji we Francji. Proszę sobie tylko wyobrazić, jaka byłaby reakcja, gdyby coś podobnego wydarzyło się w Rosji" – uderzył w EU Michaił Uljanow, stały przedstawiciel Rosji przy organizacjach międzynarodowych w Wiedniu. 

Pieskow powiedział zaś, że protesty francuskiej młodzieży to wewnętrzna sprawa Francji. Ale też nie obyło się bez porównania. Jak stwierdził – cytujemy za "Wiedmosti" – "w Rosji rząd i prezydent rząd robią wszystko, co w ich mocy, aby dalej ulepszać system edukacji, otwierać nowe placówki edukacyjne, nowe szkoły, nowe ośrodki edukacyjne". A uczniowie, którzy "palą swoje szkoły, kosze na śmieci, samochody, atakują policjantów, są złymi uczniami".