Zakupy do 3000 zł bez PCC od 3 listopada. Skarbówka nie wybaczy złotówki

Progu 1000 zł nikt nie ruszył od 25 lat, choć wszystko podrożało. Jak wylicza Ministerstwo Finansów i Gospodarki w uzasadnieniu projektu, od 2001 r. ceny wzrosły o blisko 111 proc., a przeciętna pensja aż o 297 proc., więc limit dla "drobnych" zakupów łapał już zwykły używany smartfon czy air fryer. Karol Nawrocki podpisał w połowie października nowelizację podatkową, która za tydzień podniesie próg zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Najpierw krótkie przypomnienie, kiedy trzeba zapłacić podatek za zakupy. PCC to 2-procentowy podatek, który przy umowie sprzedaży płaci kupujący, a dotyczy m.in. zakupów rzeczy ruchomych od osób prywatnych. Mowa o wszystkim, czego nie da się wpisać do księgi wieczystej, od telefonu przez meble po auto.

Dotąd zwolniona z podatku była sprzedaż rzeczy wartej najwyżej 1000 zł. W ustawie z 18 września 2026 r. cała zmiana mieści się w jednym zdaniu, które dotyczy ustawy o PCC. "W art. 9 w pkt 6 wyrazy '1000 zł' zastępuje się wyrazami '3000 zł'" – brzmi art. 3 nowelizacji.

"Zmiana w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) ma na celu urealnienie nieefektywnego fiskalnie limitu zwolnienia z PCC przy sprzedaży rzeczy ruchomych” – czytamy w informacji prasowej do ustawy ze strony prezydenta.

Według oceny skutków regulacji, którą przytacza IFIRMA, skorzysta ok. 390 tys. podatników, a budżet straci na tym ok. 15 mln zł rocznie. Dla fiskusa to drobne (0,36 proc. wpływów z PCC), ale dla wielu Polaków to jeden powód do zmartwień mniej.

Ustawa trafiła do Dziennika Ustaw 19 października, a przepis o PCC dostał krótszy termin niż reszta. "Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., z wyjątkiem art. 3 i art. 10, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia" – stanowi art. 11. W praktyce nowy limit PCC zacznie działać we wtorek, 3 listopada.

Do tego czasu obowiązują stare zasady i nie ma tu taryfy ulgowej. "Do czynności cywilnoprawnych dokonanych przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu dotychczasowym" – głosi art. 10. Kto kupi laptopa za 2000 zł w poniedziałek (2 listopada), zapłaci 40 zł, a kto dzień później, nie zapłaci nic.

Reszta nowelizacji wchodzi 1 stycznia 2027 r. i dotyczy głównie opłaty miejscowej (tzw. opłaty klimatycznej) oraz uzdrowiskowej (to dopłaty doliczane do noclegu). Opłata miejscowa nie przekroczy 5 zł lub 5,50 zł za noc, a uzdrowiskowa 6,86 zł.

Do tego dochodzi techniczna zmiana w PIT, dotycząca wynagrodzenia dla obiektów, które te opłaty pobierają. Właśnie data 1 stycznia myli część portali, które piszą, że wyższy próg PCC zadziała od nowego roku. To błąd, bo ustawa daje mu osobny, krótszy termin.

Od 3 listopada kupujący rzecz wartą do 3000 zł nie składa deklaracji PCC-3 i nie płaci podatku. Eksperci IFIRMA przypominają, że nie ma znaczenia, czy umowę zawieracie przez Vinted, serwis ogłoszeniowy, czy przy przekazaniu gotówki na parkingu pod blokiem. Zasady w sieci i w realu są identyczne.

Limit dotyczy jednej umowy, a nie sumy zakupów z całego miesiąca. Gdy jedna umowa obejmuje kilka rzeczy, liczy się ich łączna wartość rynkowa, a nie sama cena wpisana na kartce. Urząd może zakwestionować rower wart 4 tys. zł "sprzedany" na papierze za 2900 zł (by ominąć podatek). Przekroczenie progu choćby o złotówkę zmienia przy tym wszystko.

– Po przekroczeniu limitu podatek nadal będzie liczony od całej wartości rynkowej rzeczy, a nie tylko od nadwyżki ponad 3 tys. zł. Jeżeli używany przedmiot będzie wart 3 100 zł, PCC wyniesie 62 zł, czyli 2 proc. jego pełnej wartości – wyjaśnia Joanna Łuksza, kierownik Zespołu Ekspertów Księgowych w IFIRMA.PL.

Na złożenie deklaracji i zapłatę nadal jest 14 dni. Sprzedających zmiana nie dotyczy, bo kto pozbędzie się rzeczy (np. gdy sprzedaje na Vinted i OLX) przed upływem pół roku od końca miesiąca, w którym ją kupił, wciąż wykazuje to w PIT-36.