Kulisy serialu "Wśród nocnej ciszy". Łukasz Simlat o Kościele, strachu i manipulacji
Pomaga sąsiadom, modli się za nich i pożycza traktor. A potem pyta: "Co ty zrobiłeś dla mnie?". Na junkecie prasowym serialu "Wśród nocnej ciszy" HBO Max rozmawialiśmy z Łukaszem Simlatem, który w nowym serialu Jana Holoubka wciela się w sołtysa Lecha Wojdę – postać inspirowaną Janem Sojdą, nazywanym "królem Zrębina" i uwikłanym w zbrodnię połaniecką. Aktor opowiada, jak zbudował bohatera, który trzyma w garści całą wieś, i dlaczego najbardziej przerażające jest w nim to, co z pozoru dobre.
Łukasz Simlat nie gra stereotypowego lokalnego tyrana. Jego Lech Wojda zawładnął wsią, bo umiał wykorzystać panujące w niej układy. Był ławnikiem, felczerem, społecznikiem i samozwańczym sołtysem, miał gotówkę i jedyny we wsi ciągnik.
"Od tego traktora wszyscy byli uzależnieni. To są zależności, które budują hierarchię" – mówi aktor. Do tego dochodzi potęga Kościoła i strach pokolenia wojennych traum przed boską karą. Zapytany wprost, czy jego bohater jest manipulatorem, Simlat nie ma wątpliwości: "Myślę, że jest pewnego rodzaju socjopatycznym manipulatorem".
Łukasz Simlat gra Lecha Wojdę we "Wśród nocnej ciszy". "Niby Simlat, ale to zupełnie inna rola"
Najciekawsze w tej roli jest jednak to, że sołtys robi dla mieszkańców mnóstwo dobrego. – To, że pomagał ludziom, że dostrzegał ludzką małość, że się za nich modlił, wcale nie znaczy, że był osobą empatyczną – tłumaczy Simlat. Przez sześć odcinków powoli odsłania karty, a empatia Wojdy okazuje się fasadą, "czystym teatrem, w który trzeba po prostu uwierzyć, a łzy same się leją". W rozmowie aktor mówi też bardzo osobiście o tym, co uwierało go w kościele: że katolicyzm stawia wiernego w pozycji winowajcy. Jego bohater czerpie z tego mechanizmu pełnymi garściami.
Rolę zbudowała też charakteryzacja. Simlat gra z nakładką na zęby, która zmienia układ twarzy i sposób mówienia. Codziennie doklejano mu płatki uszu, żeby przypominał serialową siostrę, w którą wciela się Justyna Wasilewska. "To nadaje postaci wampiryczności" – mówi.
Na życzenie reżysera Jana Holoubka Wojda farbuje włosy, co zdradza jego kompleks starzenia się. Wszystko po to, żeby widz popatrzył i powiedział: "Co to jest? Niby Simlat, ale to inna rola, zupełnie inna".
W rozmowie z Olą Gersz z naTemat Łukasz Simlat, którego widzowie znają też m.in. z trylogii "Rojst" i "Furiozy", opowiada też, dlaczego dzięki zdjęciom Macieja Sobieraja ogląda serial momentami "jak przypowieść, jak baśń" i czemu "Wśród nocnej ciszy" to coś więcej niż true crime.
Zobacz także
"Wśród nocnej ciszy" to serial Jana Holoubka o zbrodni połanieckiej
"Wśród nocnej ciszy" to sześcioodcinkowy serial HBO Max i pierwsza produkcja Jana Holoubka dla tej platformy. Akcja toczy się w pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia 1976 roku. Troje młodych ludzi – ciężarna Krystyna, jej mąż Stanisław i 12-letni brat Miecio – ginie w drodze powrotnej z pasterki. Ich ciała zostają znalezione pod autobusem, nikt nic nie widział, a sprawę zamyka się jako tragiczny wypadek. W tę wersję nie wierzą matka ofiar (Magdalena Biegańska) i młody milicjant Henryk Maczek (Jędrzej Hycnar), którzy próbują przebić mur milczenia.
Serial jest inspirowany zbrodnią połaniecką, jedną z najgłośniejszych spraw kryminalnych PRL, do której doszło w nocy z 24 na 25 grudnia 1976 roku na drodze między Połańcem a Zrębinem. Holoubek zmienił nazwiska bohaterów i dopisał fikcyjne wątki, ale trzyma się faktów.
Twórca "Rojsta", "Wielkiej wody", "Heweliusza" i "25 lat niewinności. Sprawy Tomka Komendy" wyreżyserował cztery pierwsze odcinki oraz szósty, finał miniserialu. Za kamerą piątego stanął Maciej Kowalewski. Kowalewski napisał też scenariusz na podstawie reportażu Wiesława Łuki "Nie oświadczam się", który Janusz Petelski przeniósł w 1990 roku na ekran w filmie "Zmowa".
Pierwszy odcinek jest dostępny od 13 listopada, kolejne pojawiają się co tydzień, a finał zaplanowano na 18 grudnia – tydzień przed 50. rocznicą tragedii. W obsadzie są też m.in. Justyna Wasilewska, Tomasz Schuchardt, Adam Woronowicz, Tomasz Włosok, Krzysztof Surówka i Dariusz Chojnacki.
