Trump, Putin i Xi Jinping przy jednym stole. Ekspert ostrzega, co to oznacza dla Polski
Trump, Putin i Xi Jinping przy jednym stole. Ekspert ostrzega, co to oznacza dla Polski. fot. naTemat

Świat przygotowuje się do spotkania Trumpa, Xi Jinpinga i Putina. W tle pozostają wojna w Ukrainie, rosyjskie żądania wycofania wojsk NATO ze wschodniej flanki oraz pytania o bezpieczeństwo Polski. Dr Aleksander Olech przekonuje jednak, że zamiast obawiać się nowej Jałty czy rosyjskich czołgów przekraczających polską granicę, powinniśmy uważniej przyglądać się zagrożeniom, które już występują wewnątrz naszego kraju.

REKLAMA

Spotkanie Donalda Trumpa, Władimira Putina i Xi Jinpinga w chińskim Shenzhen będzie jednym z najważniejszych wydarzeń dyplomatycznych ostatnich miesięcy. Czy trzy mocarstwa będą negocjować przyszłość Ukrainy i bezpieczeństwo Europy ponad głowami jej przywódców?

– Nie bałbym się Jałty 2.0 – uspokaja dr Aleksander Olech, redaktor naczelny Defence24.com. W "Rozmowie naTemat" wyjaśnia, co każdy z liderów chce ugrać, dlaczego rosyjskie żądania wobec NATO są elementem większej gry i jakich zagrożeń Polska powinna obawiać się najbardziej.

Spotkanie Putin, Trump i Xi Jinping. Europa na bocznym torze?

Zdaniem eksperta samo spotkanie trzech przywódców będzie politycznym sukcesem każdego z nich. Trump pokaże, że potrafi negocjować z najważniejszymi światowymi liderami. Xi Jinping umocni pozycję Chin jako globalnego mocarstwa, a Putin wykorzysta wydarzenie do przekonywania Rosjan, że Kreml nie jest izolowany.

Aleksander Olech nie spodziewa się jednak przełomowego porozumienia ani nowego podziału Europy. – Nie bałbym się jakiejś Jałty 2.0 – podkreśla.

Zwraca natomiast uwagę na niepokojący paradoks: o bezpieczeństwie Europy rozmawiają przywódcy mocarstw, podczas gdy europejskich liderów brakuje przy stole.

Rosyjskie żądania ograniczenia obecności NATO ekspert interpretuje przede wszystkim jako element wojny informacyjnej. Kreml rzuca radykalne propozycje, obserwuje reakcje sojuszników i próbuje wywoływać podziały.

Amerykańska baza w Polsce? Nawet 20 miliardów złotych i lata oczekiwania

Jednym z najważniejszych tematów rozmowy była możliwość budowy stałej amerykańskiej bazy wojskowej w Polsce, określanej roboczo jako Fort Trump.

Olech studzi optymizm. Przypomina, że nie ma ostatecznego amerykańskiego potwierdzenia takiej inwestycji. Co więcej, decyzja nie zależy wyłącznie od prezydenta USA. Konieczna będzie współpraca z Pentagonem i Kongresem.

Ekspert szacuje potencjalny koszt przedsięwzięcia na około 20 miliardów złotych. Sama realizacja mogłaby potrwać od pięciu do dziesięciu lat, a nawet dłużej.

Jego zdaniem bardziej prawdopodobna byłaby lokalizacja w zachodniej części Polski, w pobliżu Wrocławia, Bydgoszczy lub Szczecina. Przemawiają za tym logistyka, możliwość szybkiego przerzutu wojsk i mniejsza ekspozycja na zagrożenia przygraniczne.

Olech zaznacza jednocześnie, że w sprawie bazy istnieje ważny polityczny punkt wspólny: zarówno prezydent Karol Nawrocki, jak i rząd Donalda Tuska chcą zwiększenia amerykańskiej obecności wojskowej.

Polska musi być przy stole. Ekspert wskazuje problem w relacjach z Ukrainą

Nie mniej istotna jest pozycja Warszawy w negocjacjach dotyczących zakończenia wojny. Olech krytycznie ocenia nieobecność Polski podczas wcześniejszych rozmów w Abu Zabi.

– Był to troszkę policzek – przyznaje. Podkreśla, że Polska pozostaje kluczowym centrum transportu pomocy wojskowej i humanitarnej dla Ukrainy. Dlatego udział Warszawy w europejskim formacie E5 uważa za szczególnie ważny.

Jednocześnie ostrzega, że dalsze wsparcie Ukrainy wymaga nie tylko argumentów dotyczących bezpieczeństwa, ale również pokazania obywatelom konkretnych korzyści: wspólnych projektów zbrojeniowych, udziału w odbudowie kraju czy rozwiązania sporów gospodarczych.

Rosyjskie czołgi? Olech wskazuje inne zagrożenie

Najmocniejsze ostrzeżenie pada jednak pod koniec rozmowy, gdy dyskusja schodzi na bezpieczeństwo Polski w 2027 roku.

Olech wyklucza w przewidywalnej perspektywie otwarty atak militarny Rosji na Polskę, zarówno przez Białoruś, jak i w rejonie przesmyku suwalskiego. Jego zdaniem Moskwa nie chce otwierać kolejnego frontu.

– Ale jeśli chodzi o stricte kwestię hybrydową, czyli dokonywanie ataków wewnątrz państwa, no to te będą się po prostu powtarzały – ostrzega ekspert.

Wskazuje na podpalenia, eksplozje, ataki na infrastrukturę kolejową i działania dywersyjne. Szczególnie niebezpieczny jest mechanizm rekrutowania przez internet osób, które za niewielkie pieniądze wykonują pozornie niegroźne zadania.

Jedna osoba fotografuje obiekt wojskowy, druga przewozi przesyłkę, kolejna pozostawia ją we wskazanym miejscu. Dopiero połączenie tych działań ujawnia skalę zagrożenia.

Ekspert opisuje również wykorzystywanie Telegrama przez białoruskie służby do werbowania ludzi przebywających poza granicami Białorusi.

Polska musi przyzwyczaić się do nowych środków bezpieczeństwa

Według eksperta Polska coraz skuteczniej monitoruje kolej, zabezpiecza infrastrukturę krytyczną i identyfikuje osoby mogące działać na rzecz obcych służb. Nie oznacza to jednak końca zagrożeń.

Przeciwnie. Obecność uzbrojonych funkcjonariuszy, wojskowych patroli czy specjalnych barier chroniących jarmarki i imprezy masowe może stać się coraz powszechniejsza. To rzeczywistość znana dotąd przede wszystkim z Francji i Niemiec.

Najważniejszy wniosek z rozmowy jest więc wyraźny: bezpieczeństwo Polski nie zależy wyłącznie od liczby czołgów, zakupionych samolotów czy obecności amerykańskich żołnierzy. Coraz większe znaczenie ma zdolność państwa do wykrywania i zatrzymywania zagrożeń, zanim dojdzie do sabotażu.

– Jesteśmy jeszcze w stanie je kontrolować i je zatrzymać i tego się trzymajmy – podsumowuje dr Aleksander Olech.