13 tysięcy rodzin w Polsce oszukanych. W 2026 roku doczekają się ratunku

Nie da się ukryć, że program pomógł też pozostałym rodzinom, bo po termomodernizacji domów ich rachunki zmalały (choć z tym też bywa różnie, o czym wiedzą właściciele pomp ciepła czy kotłów na pellet) i nie muszą się przejmować nadchodzącym zakazem pieców na paliwa kopalne (np. gazowe). Oszuści jednak nie prześpią żadnej okazji do wzbogacenia się kosztem innych.

Skala procederu była tak porażająca, że program nawet został na pewien czas wstrzymany. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej złożył w tej sprawie zawiadomienie w prokuraturze. Dotacje w ramach Czystego Powietrza powróciły w kwietniu 2025 roku, ale nadal wiele rodzin nie wyszła na prostą.

"W programie Czyste Powietrze jest nawet 13 tysięcy umów z nierozliczonymi zaliczkami po terminie" – alarmowała w listopadzie zeszłego roku ministra Paulina Hennig-Kloska. Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska łączna kwota zamrożonych w ten sposób środków to aż 736 mln zł.

W jaki sposób ludzie byli oszukiwani? Wykonawcy często znikali z pieniędzmi, zostawiając ludzi z długami i rozgrzebanymi remontami. Z analizy resortu wynika, że przestępcy stosowali konkretne metody:

Sytuacja wielu Polaków wciąż jest nie za ciekawa. Do biura RPO nieustannie napływają prośby o interwencję od osób, które zostały oszukane i liczą na pomoc państwa. "Nadal utrzymują się systemowe problemy z korzystania przez obywateli ze wsparcia finansowego oferowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej" – czytamy w komunikacie RPO z 19 stycznia 2026 roku.

Marcin Wiącek podkreśla, że beneficjenci nie rozumieją, dlaczego to oni mają oddawać dotacje, które trafiły bezpośrednio do oszustów. Nie dość, że ludzie zostali z cudzym długiem, to wielu jeszcze nie doczekało się nowoczesnego ogrzewania, więc płacą podwójnie.

Dlatego rzecznik chce, by wsparcie państwa było realne. Po zapoznaniu się z treścią przygotowanej przez rząd ustawy przyznał, że "odpowiada na postulaty RPO". Co więc zakłada projekt, który może uratować wiele rodzin?

Światełkiem w tunelu jest projekt ustawy o pomocy beneficjentom – osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" (nr UD346). Rząd chce przejąć na siebie ciężar walki z nieuczciwymi firmami.

Najważniejsze zmiany, które wprowadzi nowa ustawa, to:

MKiŚ zakłada, że ustawa ma zostać przyjęta w pierwszym kwartale 2026 roku.

Jeśli padłeś ofiarą "oszustwa na Czyste Powietrze", nie musisz czekać na przyjęcie ustawy przez Sejm. To przede wszystkim od ciebie zależy, czy odzyskasz pieniądze. Pierwszym krokiem powinno być zebranie pełnej dokumentacji: umów, faktur, a nawet zdjęć z placu budowy.

Eksperci z NFOŚiGW (wiele poradników znajdziemy na oficjalnej stronie programu) radzą, aby podjąć następujące kroki:

Nawet jeśli nie braliśmy jeszcze dotacji w programie, to nadal powinniśmy być czujni. Niestety Polaków zaczęli ostatnio nachodzić kolejni oszuści, którzy proponują pieniądze z programu Czystego Powietrza. Prawdziwi urzędnicy jednak nie bawią się w akwizytorów, dlatego pod żadnym pozorem nie wpuszczajmy domokrążców do mieszkań i domach.