Zapomniana opłata czeka na właścicieli mieszkań. Wychodzi na jaw u notariusza

Polacy parę lat temu przestali być użytkownikami wieczystymi swoich gruntów, a stali się ich pełnoprawnymi właścicielami. Wszystko za sprawą zmiany w prawie, która ostatecznie uwłaszczyła mieszkańców.

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów weszła w życie 1 stycznia 2019 roku. Z nowym statusem przyszły jednak nowe obowiązki.

"Z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu zobowiązany jest ponieść 20 opłat, których wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia" – informuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

Zasady są proste, ale musimy wiedzieć, za co tak naprawdę przelewamy nasze pieniądze. Nowe regulacje zlikwidowały specyficzny dla polskiego prawa relikt czasów PRL, jakim było użytkowanie wieczyste.

To właśnie z tego powodu, jak czytamy w ustawie, "Z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, przekształciło się z mocy prawa we własność tych gruntów".

Zamiast uiszczać w nieskończoność (a dokładnie 99 lat) opłaty roczne, właściciele dostali szansę na otrzymanie gruntu na pełną własność. Ustawodawca postanowił, że rozliczenie zajmie równe 20 lat, a sama opłata będzie równa dotychczasowej opłacie za użytkowanie wieczyste.

Przepisy dotyczą przede wszystkim osób posiadających domy jednorodzinne oraz mieszkania w blokach, do których przypisany jest odpowiedni udział w gruncie. Państwowe urzędy nie mają obowiązku przypominania obywatelom o zbliżającym się terminie opłaty. I właśnie na tym polega problem.

Nie dostaniemy do skrzynki listu z ponagleniem, jak ma to miejsce w przypadku rachunku za prąd. Termin mija 31 marca każdego roku (można to jednak opłacić jednorazowo). Jeśli nie zagłębialiśmy się w przepisy lub dokumenty dotyczące naszej nieruchomości, to możemy mieć teraz sporą niedopłatę.

Najczęściej prawda wychodzi na jaw w najmniej oczekiwanym momencie, np. podczas próby sprzedaży mieszkania u notariusza. Wtedy nagle okazuje się, że w księdze wieczystej widnieje zaległe roszczenie o zapłatę opłaty przekształceniowej. Ile to może wynosić? Obrazuje to przykład ze starostwa w Mikołowie:

"Dotychczasowa opłata za użytkowanie wieczyste płatna do 31 marca każdego roku wynosi 100 zł. Aktualnie będzie to opłata przekształceniową, wynosząca również 100 zł, płatna do 31 marca każdego roku, ale już nie przez cały okres wieczystego użytkowania (99 lat), ale 20 lat" – czytamy.

Opłatę najlepiej jest zapłacić w całości od razu i mieć ją z głowy. W podanym wyzej przykładzie wyjdzie nas to 2000 zł (100 zł x 20). W 2026 r. generalnie nie obowiązuje już obniżka (bonifikata), która wynosiła 60 proc. w 2019 roku, a potem co roku malała o 10 proc. aż do 2024 roku. Są jednak pewne wyjątki:

Jeżeli zapomniałeś o opłacie, musisz jak najszybciej uregulować swoją zaległość wraz z narosłymi do tego czasu odsetkami. Obecnie to 9,25 proc. w skali roku. Pieniądze można przelać na konto bankowe odpowiedniego urzędu dzielnicy, gminy lub miasta, na którego terenie znajduje się twoja nieruchomość mieszkalna.

Skąd wziąć informacje o kwocie? Podstawą jest specjalne zaświadczenie, które urzędy wysyłały automatycznie do wszystkich. Możesz też złożyć wniosek (wzór znajdziesz na stronie rządu na samym dole).

W dokumencie znajdziesz dokładną wysokość swojej rocznej raty. Trzeba tego pilnować samemu, ale przy sprzedaży lokalu obowiązek zapłaty kolejnych rat przechodzi już na nowego nabywcę.