Nowe zasady 800 plus. Rząd Tuska zdecydował i już się nie wycofa

Program Rodzina 800 plus realizowany jest w Polsce od 2016 roku (przy czym do 2024 roku nosił on nazwę Rodzina 500 plus, później zaś zwiększono kwotę świadczenia). Co jakiś czas beneficjenci informowani są o zmianie zasad. Najświeższa z nich, o której informowaliśmy w naTemat w styczniu, dotyczyła nowych wymogów, które muszą spełniać obywatele tzw. państw trzecich i rodziny z Ukrainy ze statusem UKR, żeby zachować prawo do świadczenia.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wprowadzenie zmian, dzięki którym nie trzeba byłoby co roku wypełniać wniosków o 800 plus. Dla kilku milionów rodzin w Polsce oznaczałoby to prawdziwą rewolucję. Ale jeśli jeszcze nie złożyliście wniosku na kolejny okres świadczeniowy, który rozpoczyna się 1 czerwca 2026 roku, to koniecznie to zróbcie, i to jak najszybciej (najlepiej do końca kwietnia, żeby nie mieć przerwy w wypłacie środków).

Przejdźmy jednak do szczegółów rządowej propozycji. W MRPiPS trwają prace nad nowelizacją ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Główne założenie nowych przepisów to uruchomienie mechanizmu automatycznego odnawiania prawa do 800 plus.

Prawo do świadczenia wychowawczego miałoby odnawiać się co roku na kolejny okres świadczeniowy, a rodzic lub opiekun dziecka nie musiałby składać wniosku. Co jednak ważne, wciąż można byłoby zmieniać dane we wniosku, gdyby zmieniła się sytuacja rodzinna. W przypadku braku modyfikacji wniosek miałby być odnawiany w oparciu o dane, które wcześniej beneficjent przekazał do ZUS.

Wyjaśniamy ważne kwestie. W tym roku kwestia wniosków o świadczenie wychowawcze pozostaje bez zmian. Szacuje się, że projekt ustawy regulujący tę kwestię na kolejne lata powinien być gotowy w drugim kwartale tego roku, czyli między kwietniem a czerwcem.

Wstępny plan jest taki, że rodzice będą musieli złożyć wniosek o 800 plus za pierwszym razem, czyli np. w przypadku urodzenia dziecka albo powrotu z nim z zagranicy. "Powyższe rozwiązanie będzie wymagało wprowadzenia przez ZUS zmian systemów teleinformatycznych do obsługi świadczenia wychowawczego" – czytamy na rządowej stronie.

Dodatkowo MRPiPS przypomina, że konieczne będzie zapewnienie stosownego vacatio legis dla ZUS na przygotowanie oraz wprowadzenie zmian ww. systemów. Dlatego resort wskazuje, że możliwym terminem wprowadzenia zmian jest okres świadczeniowy 2027/2028, który rozpocznie się 1 czerwca 2027 roku.

To nie wszystkie zmiany przewidziane w nowelizacji. Ma ona obejmować również doprecyzowanie katalogu osób uprawnionych do 800 plus poprzez umożliwienie otrzymywania świadczenia wychowawczego osobom sprawującym tzw. pieczę bieżącą nad dzieckiem (na mocy orzeczenia sądu). To realizacja postulatu Rzecznika Praw Dziecka.

Jeśli zmiany wejdą w życie zgodnie z harmonogramem, to już niebawem zdejmą z głów rodziców i opiekunów jeden z problemów. Nie będzie trzeba co roku pamiętać o terminie złożenia wniosku. Wpisują się one w postulat deregulacji, mający ograniczyć biurokrację i zbędne obowiązki administracyjne obywateli.

Dodatkowo, jak wskazuje Portal Samorządowy, powołując się na PAP, są one zgodne z jednym z priorytetów polityki członków Rady Ministrów, która ma zmierzać m.in. do "zwiększenia efektywności i ograniczenia kosztów obsługi realizacji świadczenia wychowawczego po stronie administracji publicznej, w szczególności ZUS, poprzez cyfryzację i automatyzację procesów".