Rosja wpadła w pułapkę bez wyjścia. Cios w samo serce gospodarki Putina

Kiedyś Rosja z powodzeniem budowała swoją dominację na handlu "czarnym złotem". Dziś jednak ten sam sektor ciągnie ją na dno, a gospodarka Rosji uzależniła się od wojny i mocno dławi się przez narastające problemy techniczne i logistyczne.

Eksperci widzą ogromną szansę w niszczeniu rosyjskich szybów i rafinerii. To sprawdzona droga do ogołocenia portfela agresora. "To miękkie podbrzusze rosyjskiej gospodarki wzięły na cel siły zbrojne Ukrainy" – zauważa Kamil Szczepański, analityk z XTB.

Sektor wydobywczy w Rosji to wciąż zakładnik radzieckiej historii i technologicznego zacofania. Złote lata produkcji to przeszłość miniona w latach 70., a cała dzisiejsza infrastruktura na Syberii funkcjonuje tylko dzięki dawnemu wsparciu zagranicznych korporacji, które podarowały Moskwie odpowiednie oprogramowanie i wiedzę.

"Rosyjska infrastruktura naftowa nie została zbudowana przez Rosjan, lecz przez Europejczyków i Amerykanów. Odcięta od serwisu, oprogramowania i części zamiennych będzie stopniowo degradować. Można było to obserwować m.in. w Wenezueli czy Iranie, choć tam proces ten trwał nie lata, a dekady" – przyznaje ekspert.

Do tego wydobycie lepkiej i kwaśnej rosyjskiej ropy jest bardzo wymagające i zaczyna być zwyczajnie nierentowne. Próba podmiany sprawdzonego zachodniego sprzętu na chińskie zamienniki jest praktycznie niemożliwa, chyba że Rosja zdecyduje się na całkowitą i szalenie kosztowną przebudowę całego swojego systemu.

Zamiast marnować zasoby na uderzenia w rozległe i trudne do zniszczenia pola naftowe, Kijów sprytnie obrał za cel instalacje przetwórcze. To asymetryczna taktyka, która celuje prosto w najgrubszy portfel Rosji – czyli produkcję najdroższych, gotowych do użytku paliw. Przynosi to gigantyczne straty, bo wartość eksportu przetworzonych produktów spadła już o 40 proc. względem czasów sprzed wojny.

"Ukraina, atakując rosyjską infrastrukturę, zazwyczaj nie uderza w infrastrukturę wydobywczą, bo jest to zwyczajnie nieefektywne. Skupia się na uderzeniach w wąskie gardła rafinacji i eksportu paliw" – wskazano w raporcie.

Nawet samo ugaszenie pożarów po ataku dronów to dla Rosji potężny, logistyczny ból głowy. Uszkodzenia mocno utrudniają zaopatrzenie własnego wojska na froncie i błyskawicznie odcinają całe rosyjskie prowincje od benzyny. Jeśli to się utrzyma, Federacja Rosyjska stanie pod ścianą i będzie musiała wybrać:

Wojna na Bliskim Wschodzie wywindowała chwilowo ceny baryłek, dając Kremlowi tylko iluzję finansowego spokoju. Obecnie jednak ropa tanieje, a spadki cen zabijają rosyjską gospodarkę.

Zyski z początku roku eksperci oceniają jako zwykły przypadek. Stare rosyjskie rurociągi, zaprojektowane przed laty dla Europejczyków, pracują na pełnych obrotach i po prostu fizycznie nie przepompują więcej surowca do bogatej Azji.

"Rosja ma ogromną nadprodukcję diesla, który eksportuje i którym zasila najbardziej krytyczne gospodarczo pojazdy – w tym wojskowe" – tłumaczy ekspert rynków finansowych z XTB.

To tworzy wielki dylemat w głowie Putina: tankować czołgi na froncie, czy sprzedawać paliwo Azjatom, by spiąć państwowy budżet? To też udowadnia, jak bardzo sankcje na Rosję dają UE pewną przewagę, podczas gdy koszt długów spycha Rosję na samo dno.

Kraj, który przez dekady zarabiał krocie na szantażowaniu europejskich sąsiadów odcięciem "kurka", teraz z przerażeniem musi liczyć każdą ocalałą rafinerię. Niemcy wskazują ciemne chmury nad rosyjską gospodarką, a Putin pod presją gorączkowo szuka ratunku z tej trudnej sytuacji.

Produkcja w Rosji spada do poziomów niespotykanych od ponad dziesięciu lat, co jest dobitnym przykładem, że bez rąk i wiedzy Zachodu wielkie syberyjskie złoża można uznać za niemal bezużyteczne.

Trzeba pamiętać jednak, że gospodarcze zawirowania zawsze odbijają się szerszym rykoszetem. To, ile zapłacisz za paliwo w Polsce po sankcjach USA na Rosję, jest najlepszym przykładem, że konsekwencje tej wojny uderzają nie tylko w portfel Putina, ale i nasze domowe budżety.