Amerykanie porządkują rynek nikotynowy. Polska szykuje zakaz, a USA potwierdza mniejszą szkodliwość

Podejście do praw konsumenta, informacji oraz ochrony zdrowia publicznego po obu stronach Atlantyku zaczyna się drastycznie rozjeżdżać. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) podjęła właśnie przełomową decyzję, przyznając saszetkom nikotynowym ZYN status produktów o zmodyfikowanym ryzyku (MRTP). Urząd oficjalnie uznał, że całkowite zastąpienie papierosów takimi saszetkami prowadzi do zmniejszenia ryzyka chorób związanych z paleniem.

Decyzja FDA dotyczy aż 20 wariantów smakowych i pozwala producentowi na jasne komunikowanie dorosłym palaczom korzyści zdrowotnych. Oficjalny komunikat zatwierdzony przez urząd wprost wskazuje, że używanie ZYN zamiast papierosów wiąże się z niższym ryzykiem następujących chorób palaczy: raka jamy ustnej, płuc, chorób serca, udaru mózgu czy rozedmy płuc. Pozostaje pytanie, czy saszetki nikotynowe pomogą palaczom w skali całej populacji – amerykański regulator odpowiada na nie twierdząco.

"Celem przeglądu produktów o zmodyfikowanym ryzyku (MRTP) prowadzonego przez FDA jest zapewnienie pełnoletnim użytkownikom jasnych i opartych na dowodach naukowych informacji o względnej szkodliwości wyrobów tytoniowych, tak aby mogli podejmować świadome decyzje" – komentuje Bret Koplow, pełniący obowiązki dyrektora Centrum Produktów Tytoniowych FDA.

W USA obowiązuje restrykcyjne, ale pragmatyczne podejście Evidence-Based Regulation. Regulatorzy uznają tzw. risk-continuum (kontinuum ryzyka), w którym papierosy są klasyfikowane jako najbardziej toksyczna i szkodliwa forma konsumpcji nikotyny. W tym ujęciu mówi się wręcz, że to najbezpieczniejsza alternatywa dla palaczy – saszetki nikotynowe pozwalają dostarczyć nikotynę bez procesu spalania. Choć FDA zaznacza, że żaden wyrób nikotynowy nie jest w pełni bezpieczny, autoryzacja ta daje dorosłym palaczom potężne i zweryfikowane przez naukę narzędzie do zmiany nawyków.

Zupełnie inna rzeczywistość regulacyjna panuje jednak na Starym Kontynencie. Choć saszetki beztytoniowe – aplikowane pod dziąsło – uwalniają nikotynę przez śluzówkę, nie wymagają spalania i drastycznie ograniczają ekspozycję na substancje toksyczne, europejskie rządy stawiają na twarde zakazy.

Francja i Holandia podjęły już decyzję o całkowitym wycofaniu ich ze sprzedaży. Warto przy tym pamiętać, czym różni się snus od saszetki nikotynowej – ten pierwszy, oparty na tytoniu, jest w UE zakazany poza Szwecją, podczas gdy beztytoniowe saszetki podlegają zupełnie innej klasyfikacji.

Podobny trend ku prohibicji rozwija się w Polsce. Ministerstwo Zdrowia notyfikowało do Komisji Europejskiej ustawę UD213, która zakłada bezwzględny zakaz sprzedaży saszetek nikotynowych o smaku innym niż tytoniowy. Dla polskich konsumentów oznacza to ograniczenie dostępu do alternatyw dla papierosów. W tym samym czasie ich amerykańscy koledzy otrzymują od państwa rzetelne, poparte badaniami argumenty ułatwiające porzucenie tradycyjnego dymu.